* Erwin Olaf fotografeerde prinses Máxima ter gelegenheid van haar 40ste verjaardag. © RVD
Het moet 3 juli 2001 zijn geweest. Helemaal zeker ben ik er niet van. De aantekening in de agenda laat ruimte voor enige discussie. Het zou ook 22 juni geweest kunnen zijn. De plaats is in beide gevallen hetzelfde: het Binnenhof in Den Haag. In juli had Máxima Zorreguieta daar samen met haar verloofde Willem-Alexander een kennismakingsontmoeting met de Staten-Generaal die net had ingestemd met hun voorgenomen huwelijk.
Tien dagen eerder bezocht het verloofde paar minister-president Wim Kok op het ministerie van Algemene Zaken. Beide keren kwam Máxima op krukken. Ze had kort daarvoor haar enkel gebroken bij een uitstapje in Zweden, waar koninklijk Europa de zilveren bruiloft vierde van koning Carl XVI Gustaf en koningin Silvia.
Het is niet bij die ene keer achter de dranghekken gebleven. De laatste keer was zaterdag 7 mei in paleis Het Loo waar Máxima na afloop van haar rondgang over de aan haar gewijde tentoonstelling een paar minuten had ingeruimd voor een achtergrondgesprek met de pers. Mijn vraag ging over de beleving van de afgelopen tien jaar. Die waren tenslotte net weer even aan haar voorbijgeflitst, in beelden, kleding en voorwerpen die op de kleine expositie zijn samengebracht. Maar het was natuurlijk niet alleen voor de prinses een wandeling ‘down memory lane’. Ook voor de royaltyverslagger waren er héél veel herkenningspunten: van de festiviteiten rond het huwelijk en de geboortekoorts – bij de aankondiging van de zwangerschap heb ik voor zover de herinnering reikt voor het eerst écht gesproken – tot aan verre reizen naar Australië, Nieuw-Zeeland, Bhutan en Qatar.
Tien jaar achter Máxima aan. Een gekke gedachte. Fotograaf Albert Nieboer praat daarover in een vraaggesprek met de GPD-kranten; al bijna tien jaar ziet hij Máxima een paar keer per week, maar van een echt gesprek is het nog nooit gekomen. Verslaggevers hebben natuurlijk reden om met de prinses te praten: om tekst en uitleg te krijgen bij werkbezoeken, voor een terugblik op een officieel bezoek, voor een praatje bij fotosessies in Wassenaar of Lech, bij achtergrondgesprekken in het paleis. Ook is er de mogelijkheid om in het kielzog van Máxima mee te kijken bij die bezoeken – tegenwoordig trouwens minder dan in de eerste jaren. Dan vang je ook wel eens wat op, net als bij al die reizen en plechtigheden.
Maar ken je Máxima daardoor dan ook? Nee. Het is de officiële Máxima, de buitenkant, die zichtbaar is. Ook al zie of hoor je misschien net iets meer dan het publiek – Máxima in haar hotelkamer in Oeganda in een stoel om haar haar te laten doen, Alexander en Máxima die woorden hebben in Polen, een scherpe uitval omdat iets niet naar wens gaat – de échte Máxima krijg je niet te zien. Vergelijk het met een puzzel van honderden stukjes. Je krijgt een indruk van het geheel, maar je hebt niet alle stukjes, dus in detail zie je het nooit. En dat geldt natuurlijk voor de meeste mensen met wie Máxima beroepsmatig in aanraking komt, al zullen verschillende mensen verschillende stukjes zien – de chauffeur en nanny zien heel andere zaken dan de collega in de Raad voor Microfinanciering.
Maar hoe is Máxima dan? Een veel gehoorde vraag. Vriendelijk, maar niet per se aardig, antwoord ik wel eens. Het is ook geen klacht, of minpunt, het is slechts een observatie. Wat is het verschil vroeg een collega recentelijk. Máxima is beleefd en voorkomend. Ook daags nadat je voor ophef hebt gezorgd met een artikel over een foto van haar met bril (een foto die overigens ontbreekt op de tentoonstelling in Apeldoorn, een gemiste kans!). Ze knikt of zegt gedag, geeft soms een knipoog ter herkenning, neemt bij vraaggesprekken tijd om te antwoorden, wenst iedereen een goede thuisreis bij vertrek. Het is natuurlijk ook professioneel, maar ze wekt niet de indruk te acteren. Het is echt. Maar is ze daarmee ook aardig? Aardig gaat een stapje verder. Dat is iets persoonlijker, spontaner, niet voorgekookt.
Een voorbeeld: in oktober 2005 tijdens een vaartocht met een boot op de Mekong rivier in Ho Chi Minhstad werd ook lunch geserveerd. De verslaggever mocht mee en kon toekijken hoe Willem-Alexander over van alles en nog wat werd bijgepraat. Tijdens het eten echter kwam hij een praatje maken – niet alleen over deze trip, maar ook over andere zaken. Gewoon belangstellend. Later op de dag was er een formeel persgesprek, toen ging het weer alleen over waterbeheer. Dat is voor mij het verschil tussen vriendelijk en aardig. Zulke momenten zijn er door de jaren heen ook geweest met andere leden van de Familie – maar niet met Máxima, al stopt ze wel om even te vragen hoe het gaat wanneer ze je op straat tegenkomt.
Het is natuurlijk helemaal niet erg dat ze afstand bewaart. Het contact is immers ook louter beroepsmatig. Het is voor beide partijen in de eerste plaats ‘werk’. Dat klinkt kil, maar dat is het niet. Wanneer zie ik Máxima? Als ze een tentoonstelling opent zoals in Apeldoorn of wanneer ze de Appeltjes van Oranje uitreikt en een toespraak houdt, zoals op haar verjaardag (!) dinsdag. Inderdaad, alleen wanneer ze aan het werk is. Dat is voor haar ook het moment dat zij pers en fotografen tegenkomt: ieder in zijn of haar rol, ieder met zijn of haar taak.
En dat is dan ook meteen de reden dat ik op die andere veelgestelde vraag nooit antwoord geef: wat vind je van Máxima? Dat doet niet ter zake, andersom wil ik het - geloof ik - ook niet weten. En de lezers van de GPD-kranten, voor wie ik in de eerste plaats haar werkzaamheden beschrijf, moeten ook hun eigen oordeel kunnen vellen en hun eigen mening kunnen vormen. Als aanvulling daarop kan het ook geen kwaad goed te kijken naar de NOS-documentaire over Máxima. Daarmee worden weer een paar puzzelstukjes ingekleurd, ook voor de verslaggever. Aanbevolen! © HJ; Foto's: © RVD Erwin Olaf
Heel mooi stukje goed geformuleerd
Inderdaad een echte prinses, zo dichtbij maar toch niet aanraakbaar.
Ik denk dat dat ook het geheim is, van de nog steeds populaire monarchie.
Geplaatst door: sjaco | 16 mei 2011 om 17:00
Van de foto's van Maxima door Edwin Olaf genomen begrijp ik niets. Overduidelijk is dat ze flink bijgewerkt en geshopt zijn. Is dat nu nodig voor een topfotograaf met zo'n "model" als Maxima voor de lens?
Hij had haar natuurlijk schoonheid en charme moeten vastleggen en niet "een beeld" van Maxima als glamourprinses. Daar heb ik vaak veel betere fotos van gezien trouwens. Jammer dat déze foto's nu de wereld overgaan en misschien tot in lengte van dagen Maxima zullen achtervolgen. HEEL JAMMER!
Geplaatst door: marga | 16 mei 2011 om 17:42