Aftreden?
Is jullie koningin ziek dan?
Hoe oud is ze? 74, dat is toch helemaal niet oud.
Wat mankeert haar dan? Niets?
Waarom moet ze dan aftreden?
Vol ongeloof kijkt de Schotse schuldeninner me aan. Hij heeft net uitgebreid verteld over het streven naar onafhankelijkheid van de noordelijke helft van het ‘Verenigd Koninkrijk’. Hij heeft daar zo zijn vraagtekens bij, zijn werk indachtig vooral wat betreft het toekomstige huishoudboekje.
Het gesprek komt dan op het gewenste staatshoofd. Koningin Elizabeth I natuurlijk, wie anders. Als ze tijd van leven heeft tenminste, want Elizabeth (de tweede, voor de Engelsen, want die hadden eerder al een Elizabeth) zit maandag al zestig jaar op de troon. Tegen de tijd dat Schotland definitief op eigen benen moet staan – 2016 – zou ze 90 zijn. Geen probleem volgens de Schot.
Elizabeth houdt van Schotland weet hij, ze woont er niet voor niets minstens twee maanden per jaar. De banden van de koninklijke familie met de Highlands zijn sterk, Elizabeths moeder kwam er vandaan en ook haar kinderen komen er graag. De natuur en de rust, het jagen, wandelen en vissen, trekt hen elke keer weer. Het door Elizabeths betovergrootmoeder koningin Victoria in 1852 gebouwde kasteel Balmoral dient daarbij als thuisbasis. ‘Dat maakt het ook vanzelfsprekend dat we de monarchie houden’, zegt de Schot.
Hij vraagt naar koningin Beatrix en valt vervolgens bijna van zijn stoel als hij hoort over de speculaties die sinds 2005 elk jaar weer rond haar verjaardag en Koninginnedag de kop opsteken. Elizabeth zit bijna twee keer zo lang op de troon en is twaalf jaar ouder. Als er iemand is die recht heeft op een rustige oude dag, dan is zij het wel. Niemand echter die erover begint. Hij is het met de ‘the Queen’ eens: dit is een roeping voor het leven.
Maar hoe zit het nu met Nederland, wil hij weten?
Is Beatrix zelf over aftreden begonnen? Nee, dat niet.
Maar wie dan wel?
Goede vraag. ‘Mensen die het denken te weten’, zo althans worden ze steevast genoemd, of ‘bronnen rond het hof’.
Ik vertel over de verontruste telefoontjes, sms’jes, en samenzweerderige berichten in de aanloop naar 31 januari. Zelfs vanuit Parijs, waar men het zeker wist: dit keer zou het gebeuren. ‘Er rijdt nu een auto van Hilversum naar Den Haag, misschien is dat wel een teken’, schertste een duidelijk beter ingevoerde collega op de dag zelf. ‘Ja, bij de Rijksvoorlichtingsdienst brandde vanmorgen al het licht, heel verdacht’, vervolgde een tweede.
‘Het is toch de taak van de media die geruchten te ontzenuwen en ze niet zelf de wereld in te sturen’, zegt de Schot, nog steeds verbaasd. Wat antwoord ik daar nu weer op. Ik kan natuurlijk een multifunctioneel gevleugeld gezegde van koningin Beatrix aanhalen, ‘de leugen regeert’, maar dat klinkt wat potsierlijk in het Engels en vraagt bovendien nog meer uitleg.
Koningin Elizabeth had zelf misschien een treffender reactie toen haar in 1980 werd verteld dat collega Juliana haar aftreden had aangekondigd. Iets in de trant van ‘die gekke Hollanders’ moet ze toen hebben gezegd. Daar houd ik het nu ook maar op.
‘We zijn een beetje gek. We zeggen aan de ene kant dat Beatrix het geweldig doet en geven haar een dikke voldoende, en aan de andere kant staan we te trappelen van ongeduld totdat ze haar vertrek aankondigt. Gewoon, voor de afwisseling.’ De Schot kijkt me meewarig aan. Dan is het toch een stuk makkelijker om uit te leggen waarom Schotland zich los wil maken uit de unie met Engeland. © GPD Hans Jacobs; Foto: © GPD AP
Reacties