Nieuws Achtergrond Royalblog.nl Aus/NZ

Máxima: niet met benen op tafel

De stekker gaat er niet uit, de benen gaan niet op tafel. ,,Maandag hebben we gewoon weer een vergadering.," zegt Máxima. ,,Woensdag vlieg ik alweer naar Kaapstad voor de presentatie van het Human Development Report. Dat gaat over water," meldt Willem-Alexander. Beiden praatten vrijdag in Auckland aan het slot van hun rondreis door Australië en Nieuw-Zeeland opvallend ontspannen en openhartig met de pers.

Máxima verrast. ,,Hoe hebben jullie deze reis ervaren? Hebben jullie er ook iets van opgestoken?" wil ze weten van de verslaggevers die het prinselijk paar twee weken lang achterna zijn gereisd. ,,Geen bezoek is lang genoeg om alle informatie te krijgen die je wilt hebben," vindt Máxima. ,,We willen zoveel doen, met zoveel mensen praten, maar we kunnen niet vijftien dagen in Nieuw-Zeeland blijven." Dus is het programma overvol en zijn de ontmoetingen kort.

Het bezoek aan Antarctica New Zealand donderdag in Christchurch heeft veel indruk gemaakt. ,,Ik was als kind al geïnteresseerd in het Zuidpoolgebied," vertelt de prinses. ,,Ik heb altijd zo’n kamp met wetenschappers willen bezoeken, maar ik ben er helaas nog niet geweest," voegt ze eraan toe. De interesse van Willem-Alexander werd gewekt door zijn opa prins Bernhard. ,,Op Soestdijk zag ik films met hem bij ijsbergen. Dat fascineerde me."

,,Hoe meer ik me erin verdiep, des te groter wordt mijn interesse," aldus de prins. In Christchurch hoorde hij veel nieuwe dingen, die de nieuwsgierigheid verder prikkelen. Dat van pinguïns kan worden geleerd voor medisch onderzoek bijvoorbeeld. Om in de koude te overleven trekken die hun bloed samen rond hun hart; het uitzoeken van het hoe en waarom helpt bij menselijke harttransplantaties. Ook de opwarming van de aarde, het sneller smelten van het ijs en het stijgen van de zeespiegel hebben de aandacht van Willem-Alexander.

,,Misschien komt het nog wel van een reis naar Antarctica," zegt hij voorzichtig. ,,We weten in elk geval hoe het is om daar in een storm te belanden." In het kenniscentrum werd een ijsstorm nagebootst. ,,Maar die moet je niet meemaken met hoge hakken," weet Máxima na de beproeving. Ze is overigens blij met de speelgoedpinguïns die ze daar meekreeg voor Amalia en Alexia. ,,We hebben veel te veel cadeau’s voor hen gekregen. Ik denk dat we ze maar spreiden, over Sinterklaas en kerstmis."

Willem-Alexander heeft van de Nieuw-Zeelandse minister van transport het rapport gekregen over de voorzorgslanding die zijn vliegtuig eerder in de week moest maken in Nelson nadat in de cabine rook was geconstateerd. ,,Onze veiligheid is nooit in gevaar geweest. De piloten hebben professioneel gehandeld. De airco was oververhit, zoiets gebeurt wel vaker," aldus de prins-piloot.

Hij wuift ook alle kritiek weg op zijn als bot ervaren opmerking tegenover een Nieuw-Zeelandse radioverslaggever. ,,Dat gaat u niets aan. Dat is privé," zei de prins op de vraag wat hij voorafgaande aan het officiële deel van het bezoek in Queenstown had gedaan. ,,Het was een grapje," meent Willem-Alexander, die vertelt dat de stemming bij het hotel ondanks de ongewenste mediabelangstelling (,,U weet hoe wij hechten aan onze privacy.") opperbest was. ,,We hebben nog geposeerd voor foto’s." ©GPD

Kans op weerwoord van Alexander

Prins Willem-Alexander blijft in Nieuw-Zeeland achtervolgd worden door zijn botte antwoord eerder deze week op een vraag van een radioverslaggever. Ook op de derde dag van het bezoek van het kroonprinselijk paar aan Nieuw-Zeeland werd er in de nationale media weer aandacht aan besteed. Nu was het de beurt aan een verslaggeefster van een lokale krant in Queenstown om te vertellen wat er dinsdag is gebeurd. De prins krijgt vrijdag de kans wat terug te zeggen wanneer hij in Auckland een ontmoeting met de pers heeft.

Nieuw-Zeelandse media belaagden het prinselijk paar in de dagen voorafgaande aan het officiële bezoek, toen werd uitgerust in de Nieuw-Zeelandse Alpen bij Queenstown. Bij vertrek naar Wellington werd de prins gevraagd wat hij daar had gedaan. ,,Dat gaat u niets aan. Dat is privé," was het korte, duidelijke en weinig diplomatieke antwoord.

De radioverslaggever was beledigd door deze respons en maakte er een affaire van. Hij was overigens zowel van Nederlandse als Nieuw-Zeelandse kant gevraagd het paar met rust te laten tijdens hun privé-verblijf. De aandacht die het prinselijk bezoek aan Nieuw-Zeeland krijgt, draait sindsdien vooral om de ‘royal snub’ - de koninklijke belediging.

Donderdag kregen Willem-Alexander en Máxima uitleg over het belang van wetenschappelijk onderzoek op de Zuidpool in het Nieuw-Zeelandse Antarctica centrum in Christchurch. Het sneller verdwijnen van het ijs kan grote en dramatische gevolgen hebben voor de zeewaterspiegel, met volgens enkele wetenschappers een mogelijke stijging met anderhalve meter. ‘Waterprins’ Willem-Alexander hoefde niet te worden uitgelegd wat dat voor bijvoorbeeld Nederland betekent. ,,Het wordt tijd dat de wereld wakker wordt," aldus de prins.

Máxima kreeg in het naastgelegen bezoekerscentrum drie pluche pinguïns voor haar kinderen. ,,Ze wegen even zwaar als mijn kinderen," merkte de prinses op, die kort daarvoor oog in oog had gestaan met blauwe pinguïns. In het centrum is ook een ijskamer, waar bezoekers uit eerste hand kunnen ervaren hoe het is om in een poolwind te staan.

Integratie en immigratie staan vrijdag in Auckland centraal op de voorlaatste dag van de reis. De Nieuw-Zeelandse regering biedt het paar daar ook een diner aan. Zaterdag komt de Nederlandse gemeenschap uitgebreid aan bod, waarna de thuisreis wordt aanvaard. © GPD

Opeens rook in de cabine

,Onze non-smoking vlucht bleek toch een smoking vlucht te zijn." Prins Willem-Alexander reageerde woensdagavond (plaatselijke tijd) met een kwinkslag op de rookontwikkeling in het vliegtuig dat het prinselijk paar van Nelson naar de Nieuw-Zeelandse hoofdstad Wellington terug moest brengen. Vanwege de rook en de brandlucht in het toestel, een Jetstream 32, werd enkele minuten na vertrek van de luchthaven uit voorzorg rechtsomkeert gemaakt. Het gezelschap vloog vervolgens met een uur vertraging met een lijnvlucht van Air New Zealand naar Wellington.

Van paniek of ongerustheid was geen sprake. Prins, zelf een piloot, en prinses keken vanaf het lluchthavengebouw toe hoe de brandweer de Jetstream inspecteerde. Volgens een brandweerman was er waarschijnlijk sprake van een oververhitte airconditioning. Daardoor zagen de passagiers voorin het kleine toestel rook. Reden voor de piloot om te beslissen om naar Nelson terug te gaan. Toen daar het probleem niet meteen kon worden opgelost, werd gekozen voor de lijnvlucht. Donderdag wordt het 'eigen' regeringstoestel weer gebruikt voor de vluchten naar Christchurch en Auckland.

Door het oponthoud op het vliegveld kwam het koninklijk gezelschap uiteindelijk met een kwartier vertraging aan bij de Wellington Club, waar honderden Nederlandse immigranten ongeduldig wachtten om het paar de hand te schudden. In een korte toespraak aan het slot van de bijeenkomst gaf de prins een verklaring voor de late aankomst. Dit soort ontmoetingen zijn vaste prik bij overzeese bezoeken van koningin en prins van Oranje, inclusief (meestal) de bitterballen en Hollandse kaas. In een uur tijd worden een paar honderd handen geschud, waarna de koninklijke gast(en) zich goed geregisseerd mengen onder de landverhuizers.

,,Op die manier hoor je uit eerste hand over de ervaringen van Nederlanders in een vreemd land," aldus Willem-Alexander, die de ontmoetingen een waardevol element van buitenlandse bezoeken. Ook in Christchurch (donderdag) en Auckland (zaterdag) volgen nog zulke ontvangsten. Vanwege haar zwangerschap loopt prinses Máxima echter niet rond. De genodigden worden naar haar toe gebracht en dan vindt er een soort kringgesprek plaats waarbij iedereen zit. Ook tijdens de receptie gaat de prinses af en toe zitten.

Máxima voelde zich woensdag fit om met de helikopter mee te vliegen boven het Abel Tasman Nationaal Park op de punt van het Nieuw-Zeelandse Zuideiland. Het weer werkte daarbij mee. ,,Ik geloof dat het niet altijd zo zonnig is," merkte Willem-Alexander op tegen Nederlandse immigranten die het paar later op de dag begroetten bij het in 2000 onthulde Abel Tasman monument bij Nelson. De prins kreeg drop aangeboden, een geschenk dat hij eigenlijk wilde weigeren. ,,Meestal is het andersom, nemen mensen uit Nederland drop mee voor landgenoten hier," argumenteerde hij zijn terughoudendheid. © GPD

Tasmans schepen in veilige haven

De Heemskerck en Zeehaen hebben in Nieuw-Zeeland eindelijk een veilig onderkomen gekregen. Veertien jaar nadat koningin Beatrix de bronzen sculptuur van de Roermondse kunstenares Margriet Windhausen in Wellington onthulde, heeft het geschenk van de Nederlandse gemeenschap aan Nieuw-Zeeland een plekje gekregen in het parlementsgebouw.

,,Eindelijk in veilige haven," oordeelde minister-president Helen Clark, die dinsdag een korte toespraak hield bij de plaatsing van de schepen.

Eregasten waren prins Willem-Alexander en prinses Máxima, die kort daarvoor in de Nieuw-Zeelandse hoofdstad waren aangekomen.

Margriet Windhausen was blij met het nieuwe onderkomen voor haar bekoorlijke uitbeelding van de twee zeilschepen waarmee Abel Janszoon Tasman in december 1642 als eerste Europeaan langs de kust van het huidige Nieuw-Zeeland voer. Zelf ging hij niet aan land. Een aantal van zijn mannen wel; vier verloren het leven door een 'misverstand' met de Maori.

,,Maar ook al ging hij niet aan land, de ontdekking van Tasman is te vergelijken met de ontdekking van Amerika door Columbus in 1492," meende premier Clark. Vandaar dat het parlement instemde met de herlocatie van het kunstwerk. Windhausen, in 1976 met haar gezin naar Nieuw-Zeeland verhuisd, kreeg in 1991 opdracht om de 'Abel Tasman Memorial Ships' te maken voor de 350ste verjaardag van de 'ontdekking' van Nieuw-Zeeland. Het was het cadeau van de Nederlandse immigranten aan hun nieuwe vaderland.

Op 17 maart 1992 werd de sculptuur door koningin Beatrix tijdens haar staatsbezoek officieel ingewijd, maar daarna begon een lange lijdensweg. Een dronkaard ging aan de masten hangen, andere vandalen beschadigden de scheepjes nog meer. In 2001 verhuisde het beeldhouwwerk naar het nationaal museum Te Papa Tongerewa. ,,Het zoute water deed het brons geen goed," aldus Windhausen. De Heemskerck en Zeehaen gingen in de berging, om nu pas een definitieve bestemming te krijgen. ,,Een mooiere en veiliger plaats is er niet," zei Windhausen.

Het bezoek aan het parlement en de ontmoeting met premier Clark waren voor het prinselijk paar de eerste stops van vele op de eerste dag van hun officiële bezoek aan Nieuw-Zeeland. Hoogtepunt was ongetwijfeld de verwelkoming bij Government House, waar Willem-Alexander als een staatshoofd werd ontvangen. ,,Het tekent de goede en bijzondere betrekkingen tussen Nederland en Nieuw-Zeeland dat voor de kroonprins alles uit de kast wordt gehaald," zei regeringswoordvoerder Joe Frahm.

Vast onderdeel van de begroeting is de uitdaging van de Maori, die testen of de gasten vredelievend zijn. Met een hongi of neuszoen werden 'wero' (uitdaging), 'karanga' (groet) en haka powhiri (welkomstdans) besloten. Ook honderden schooljongens deden de haka. De neuszoen kwam later ook van pas in het nationaal museum, waar prins en prinses werden omhangen met een kahu kiwi _een kostbare jas van veren van de kiwi _de vogel en het nationale symbool van Nieuw Zeeland_ voor hun rondgang door de Maori-tentoonstelling.

©GPD; Foto's beeld Tasman van bezoek woensdag aan Nelson

Maori steken tong uit naar Máxima

De Nieuw-Zeelandse hoofdstad Wellington wordt deze week overspoeld door vierduizend ‘ouwetaaie’ rugbyspelers die de bars en hotels onveilig maken. In de schaduw van de ‘golden oldies’ valt het dinsdag begonnen bezoek van Willem-Alexander en Máxima in de stad niet op. Een directe aanleiding voor de visite is er niet. ,,We waren in de buurt en maken van de gelegenheid gebruik," aldus de prins eind vorige week in het Australische Sydney.

Nieuw-Zeeland is geen onbekend terrein voor Willem-Alexander en Máxima. Tijdens hun huwelijksreis in 2002 verbleven ze in een luxe-oord bij Taupo, in het hart van het Noordeiland. De bezigheden van toen zijn niet te vergelijken met deze reis benadrukte de prins vlak voor vertrek. ,,Anders zou het wel een heel slechte huwelijksreis zijn geweest." Máxima wist nog wel een paar andere verschillen op te noemen. ,,We zijn (bijna) vijf jaar ouder, hebben twee kinderen en de derde is op komst."

Nieuw-Zeeland is blij met de ‘terugkeer’ van het prinselijk paar, zo liet Rachel Fry, de ambassadeur in Den Haag, weten. Bijna vier procent van de bevolking heeft een Nederlandse achtergrond en nog steeds kiezen elk jaar honderden Nederlanders voor een nieuwe toekomst in het ‘Land van de Lange Witte Wolk’ of in het Maori, Aotearoa. Willem-Alexander en Máxima hebben dan ook vier ontmoetingen met de Nederlandse immigrantengemeenschap op de agenda staan.

Ook in het Nieuw-Zeelandse parlementsgebouw vindt het paar ‘Nederlandse’ elementen. In de voor Kamerleden gereserveerde gang naar de plenaire vergaderzaal hangt een foeilelijk schilderij met Oranje-voorvader koning-stadhouder Willem III. In de galerij van het Huis van Afgevaardigden symboliseert een lint met geborduurde tulpen de bijdrage van Nederlanders aan de samenleving. En het beeldhouwwerk van Tasman's schepen Heemskerk en Zeehaen krijgt met het prinselijk bezoek eindelijk een vaste thuishaven in diezelfde 'Galleria'.

In de vergaderzaal zijn de namen vermeld van plaatsen waar Nieuw-Zeelanders strijd leverden. De deelname aan de bevrijding van Nederland, onder meer door bombardementsvluchten op Eindhoven, Schiphol, Rotterdam en Duitsland, is samengevat in ‘Fort Europa’.

Het prinselijk paar eert de 256 in Nederland gesneuvelde Nieuw-Zeelanders en andere krijgsslachtoffers met een kranslegging bij het oorlogsmonument in Wellington.

De Maori, de oorspronkelijke bewoners van Aotearoa, beproeven de vreedzame bedoelingen van Willem-Alexander en Máxima voorafgaande aan een ontmoeting met hun gastheer, de eind augustus ingezworen gouverneur-generaal Anand Satyanand.

Dat gebeurt met een ceremoniële uitdaging (wero), waarbij ook de tong wordt uitgestoken. Als de Maori hun welkomstgroet- en dans hebben uitgevoerd, volgt de hongi (neuszoen) ten teken dat alles goed is. Later dinsdag bezoekt het paar ook de Maori-afdeling van het nationaal museum.

Nieuw-Zeeland dankt zijn huidige naam aan de ontdekkingsreiziger uit Lutjegast, Abel Tasman, die de eilandengroep in 1642 ‘ontdekte’. Ook hij krijgt aandacht tijdens de vijfdaagse rondreis, die in grote lijnen een kopie is van het staatsbezoek dat koningin Beatrix in 1992 bracht.

Willem-Alexander vliegt woensdag boven het Abel Tasman nationaal park op het Zuideiland; Máxima beslist pas op het laatste moment of ze de helikoptervlucht meemaakt. Ze is in elk geval van de partij bij het bezoek aan het standbeeld van Tasman, dat ook door koningin Beatrix werd bekeken.

Evenals vorige week in Australië zijn ook nu ecologie, integratie en cultuur de ijkpunten van het programma. Antarctica, een wijnmakerij, een autoverzameling, een rugbywedstrijd, discussie over het immigratiebeleid zijn maar een paar van de onderwerpen die de komende aan de orde komen voor terugkeer naar Nederland, zaterdag vanuit Auckland. © GPD

Bloedige kennismaking Tasman met NZ

Het prinselijk paar reist woensdag naar Nelson. Daar wordt onder meer stilgestaan bij de Nederlandse 'ontdekking' van Nieuw-Zeeland. Op 13 december 1642 voer Abel Janszoon Tasman met de Heemskerk en de Zeehaen een baai binnen van het zuideiland van wat we dankzij hem Nieuw-Zeeland zijn gaan noemen. De inham heet nu Golden Bay, maar Tasman noemde het 'Moordenaarsbaai'. De ontmoeting met de inheemse bevolking verliep niet helemaal naar wens, vandaar.

Tasman was op zoek naar het mysterieuze Zuidland, Terra Australis Incognita, waar de Europeanen die de wereld aan het 'ontdekken' waren grote rijkdommen vermoedden, of wensten. Tasman was erop uit gestuurd vanuit Batavia (nu Jakarta) in wat later Nederlands-Indië (nu Indonesië) zou worden genoemd. Hij had opdracht om bij mogelijke contacten met ontwikkelde bevolkingsgroepen op sluwe wijze te informeren naar het bezit van goud en zilver. Over de waarde daarvan moest hij het vooral níet hebben.

Abel Tasman, die eerder Van Dieman's Land had ontdekt (het huidige Tasmanië), was niet erg onder de indruk van hetgeen hij aantrof in Staten Landt, zoals hij het gebied noemde. Hij dacht namelijk hetzelfde land te hebben gevonden als eerder ontdekkingsreizigers hadden gedaan bij Vuurland, aan het zuidpuntje van Zuid-Amerika. De naam Nieuw-Zeeland werd gebruikt toen bleek dat het oorspronkelijke Staten Landt slechts een eiland was, net als Nieuw-Zeeland overigens.

De Maori ontvingen de vreemdelingen op vriendelijke wijze. Maar ze voeren iets te hard in hun prauwen en toen ze een Hollands loodsscheepje voluit ramden, verloren vier van Tasmans mannen het leven.

De Maori wisten te ontsnappen aan de vuursalvo's van de buitenlanders, die daarna nog een deel van de kust in kaart brachten. 'Geen schatten of zaken van waarde' luidde het rapport aan de teleurgestelde gouverneur-generaal en commissarissen in Batavia. Nieuw-Zeeland werd met rust gelaten, tot de Britse ontdekkingsreiziger James Cook er voet aan wal zette, in 1769. ©GPD; Afbeeldingen: Wikipedia.

Staatsbezoek in 1992

Koningin Beatrix bezocht in 1992 in haar eentje Nieuw-Zeeland. Het was het eerste Nederlandse staatsbezoek aan het eilandenrijk dat in 1642 door de Nederlander Abel Tasman was 'ontdekt'. Prins Claus was niet in staat de lange reis mee te maken. Samen waren Beatrix en Claus er in 1978 overigens al een keer op bezoek geweest. Hieronder de verslagen van GPD-collega Carine Neefjes uit 1992. Willem-Alexander en Máxima volgen de komende dagen dezelfde route. ©GPD

Aandacht voor emigranten in NZ

Koningin Beatrix bracht in maart 1992 een staatsbezoek aan Nieuw-Zeeland. GPD-collega Carine Neefjes reisde mee en schreef op 4 maart 1992 - voorafgaande aan het bezoek het volgende artikel. Met de reis zorgde de vorstin automatisch voor een stukje promotie van Nieuw-Zeeland. Op het Nederlands Migratie Instituut zijn alweer enkele aanvragen binnengekomen voor emigratie naar Nieuw-Zeeland.

Coördinator C. Hulsman bekijkt de liefhebbers kritischer dan ooit. Het uitgestrekte land aan de andere kant van de wereld is niet meer het paradijs van de jaren vijftig, waar toen duizenden Nederlanders hun heil vonden. Nieuw-Zeeland verkeert in een diepe economische crisis. De Nederlandse emigratie naar Nieuw-Zeeland heeft in 1991 een absoluut dieptepunt bereikt. Toen emigreerden slechts 300 Nederlanders naar het eilandenrijk in de Grote Oceaan. In 1988 waren dat er nog 600.

Door de reis van de koningin lijkt de belangstelling weer iets toe te nemen. In ieder geval organiseert het Nederlands Migratie Instituut in Den Haag na het staatsbezoek een voorlichtingsavond. Hulsman: ,,De jonge avonturiers krijgen op hun hart gedrukt dat 'de kwaliteit van het leven' dé drijfveer moet zijn. Dus: rust, ruimte en een schoon milieu zijn belangrijker dan een goed salaris en een dikke auto. Voor dat laatste moet je niet naar Nieuw-Zeeland gaan. De lonen zijn veel lager dan hier en er heerst grote werkloosheid. Materieel valt er niets te halen''.

De eerste generatie landgenoten die in het begin van de jaren '50 naar Nieuw-Zeeland emigreerden, nam wel om materiële redenen afscheid van het vaderland. De Tweede Wereldoorlog was net voorbij en Nederland herstelde langzaam. De levensstanddaard was laag en door de dreiging van de Koude Oorlog vreesden veel mensen dat het hier alleen maar slechter zou worden. Vol hoop voeren zij met de Zuiderkruis naar 'het land van belofte'.

In die dagen was Nieuw-Zeeland minder populair dan de emigratielanden Canada en Australië. In de na-oorlogse periode zijn er in totaal 40.000 Nederlanders naar Nieuw-Zeeland vertrokken, terwijl in elk van die andere landen bijna 200.000 Nederlandse emigranten kwamen. Canada was aantrekkelijk, omdat in Nederland Canadese soldaten hadden gevochten. Australië als groter land bood meer mogelijkheden voor een goede start. Het waren voornamelijk boeren en ongeschoolde arbeiders die voor de bestemming Nieuw-Zeeland kozen.

In 1951 sloten Nederland en Nieuw-Zeeland een emigratieverdag, waarin nauwelijks eisen werden gesteld aan vooropleiding of beroep. De berooide Hollanders, die bekend stonden om hun werklust, veelzijdigheid en goede kennis van de Engels taal, waren zeer welkom. En tot de jaren zeventig was het er goed wonen. De meeste Nederlanders hadden wel wat startproblemen, maar konden als boer of timmerman een behoorlijk bestaan opbouwen.

Hun zuivel- en vleesprodukten werden geëxporteerd naar Groot-Brittannië, de belangrijkste afzetmarkt voor Nieuw-Zeeland. Het land maakt deel uit van de Britse Gemenebest. Dat houdt in dat koningin Elizabeth II staatshoofd is, maar verder is Nieuw-Zeeland onafhankelijk en heeft een eigen parlement. Elizabeth wordt vertegenwoordigd door gouverneur-generaal Dame Catherine Tizard.

Nieuw-Zeeland raakte economisch in het slop toen Groot-Brittannië in 1972 lid werd van de (toenmalige) Europese Gemeenschap. Het Britse koninkrijk moest zich houden aan de EG-normen en de Nieuwzeelanders konden niet meer zonder enige voorwaarden hun produkten naar het voormalige moederland exporteren. Door de landbouwoverschotten in Europa werd de invoer van melk, kaas en lamsvlees, typische Nieuwzeelandse produkten, juist zoveel mogelijk beperkt.

Nooit eerder hadden de Nieuwzeelanders sterker aan den lijve gevoeld hoe kwetsbaar hun economie was. Het land heeft bijna geen minerale grondstoffen of energiebronnen en is dus sterk afhankelijk van zijn export, met name van agrarische produkten. Nieuw-Zeeland ging op zoek naar een nieuwe afzetmarkt, maar dat viel niet mee. De produkten zijn afgestemd op de behoeften van de westerse wereld. Veel Aziatische landen hebben helemaal geen interesse in bij voorbeeld vleesproducten.

Voor de eerste generatie emigranten is de slechte economische situatie geen reden terug te keren, vertelt coördinator Hulsman. Hun kinderen wonen inmiddels ook in Nieuw-Zeeland en in Nederland hebben ze weinig vrienden meer. Soms komen ze hier vanwege heimwee of familie-omstandigheden. De meesten van hen keren daarna weer terug naar het uitgestrekte land. Ze zijn er niet rijk geworden, maar inmiddels wel verknocht aan de ruimte, rust en de ontspannen manier van leven.

Koningin Beatrix, die bij het staatsbezoek niet vergezeld wordt door prins Claus of prins Willem-Alexander, zal tijdens haar verblijf in Nieuw-Zeeland veel aandacht besteden aan de emigranten. Drie keer zal zij een groep van 450 voormalige landgenoten ontmoeten. En zoals het echte emigranten betaamt, zien ze er naar uit om de hand van de vorstin te schudden. Want ook al leven ze al jaren tussen schapen en kiwi's, de Hollandse nostalgie viert er hoogtij. ©GPD

Emigranten geven een slap handje

17 maart 1992. Het weerzien van koningin Beatrix en honderden Nederlandse emigranten was emotioneel, zo schrijft Carine Neefjes in haar eerste verslag uit Wellington bij het staatsbezoek in 1992. Toen de koningin de erewacht inspecteerde en het Nederlandse volkslied over het plein voor het parlementsgebouw in Wellington klonk, pinkte menig emigrant een traantje weg.

,,Het is toch gek om aan de andere kant van de wereld het Wilhelmus te horen'', fluisterde een toeschouwer die de koningin met pocketcamera de hele dag op de voet volgde. De ontmoeting van de koningin met de Nederlandse gemeenschap was voor de emigranten het hoogtepunt van de dag: 450 Nederlanders kregen de gelegenheid om de koningin persoonlijk de hand te schudden.

Alle gasten waren van te voren schriftelijk geïnstrueerd door de Nederlandse ambassade. Een buiging is niet nodig, maar wel moet een 'slap handje' worden gegeven, want 450 stevige handdrukken is vermoeiend voor de koningin. ,,Tijdens mijn vorige bezoek in 1978 kwamen er wel 800 mensen op zo'n ontmoeting. Na afloop krijg je bijna blaren op je handen'', vertelde Beatrix lachend.

Volgens ceremoniemeester Gilbert Monod de Froideville kan de koningin ongeveer tien handen per minuut schudden, dus ze is al gauw drie kwartier bezig met alleen maar handjes drukken. Ook de koningin is ontroerd door de ontmoeting met de Nederlandse gemeenschap. ,,Veel mensen vertellen mij dat ze soms heimwee hebben. Het doet je toch goed dat emigranten zo nu en dan terugdenken aan hun vaderland''.

Het staatsbezoek van koningin Beatrix aan Nieuw-Zeeland, die al enkele dagen in het land verbleef, begon vanochtend pas echt. Het officiële ontvangst verliep vanmorgen wat sober. De koningin werd onthaald in een oude vertrekhal op het vliegveld in Wellington. De Nederlandse ambassade heeft nog pogingen ondernomen om de koningin in de open lucht op een feestelijke wijze te verwelkomen, maar daar wilden de authoriteiten niets van weten. De eenvoudige ontvangst is karakteristiek voor de Nieuw-Zeelanders. Ze zijn vereerd met de komst van de koningin, maar houden absoluut niet van te veel toeters en bellen.

De eerste dag van het staatsbezoek verliep heel ontspannen. Slechts enige commotie ontstond bij de onthulling van het monument, dat door de Nederlandse gemeenschap aan de koningin werd aangeboden. Een nabestaande uit Nederlands-Indië probeerde met luid geschreeuw de aandacht te trekken van de koningin. Ze riep dat haar vader en echtgenoot waren omgekomen in Nederlands-Indië. De luidruchtige dame werd echter snel afgevoerd door agenten.

Tijdens de regeringslunch met minister-president Jim Bolger sprak de koningin in haar toespraak waardering uit over het milieu-beleid van Nieuw-Zeeland, een onderwerp waarbij Beatrix zich nauw betrokken voelt. ,,De onzekere gevolgen van het broeikaseffect, de voortgaande uitputting van de natuurlijke hulpbronnen, de vervuiling van zeeën en oceanen, wekken bij U grote bezorgdheid. De actieve wijze waarop Nieuw-Zeeland zich inzet voor de bestrijding van deze gevaren, niet alleen in nationaal maar ook in internationaal verband, verdient en geniet grote waardering'', aldus de vorstin.

In een informeel gesprek, vertelde de koningin dat ze op eigen verzoek morgen met Nieuw-Zeelandse deskundigen praat over de multiculturele samenleving. Nieuw-Zeeland wordt geroemd om de integratie van de Maori's, de oorspronkelijke bewoners van dit land. De koningin hoopt evenuteel ideeën op te doen voor Nederland, waar de discussie over een multi-culturele samenleving op dit moment erg actueel is. ,,Het gesprek over dit onderwerp is voor mij heel belangrijk'', vertelde de koningin. ©GPD

Onverwachte neuszoen voor Beatrix

18 maart 1992. Koningin Beatrix werd op de tweede dag van haar staatsbezoek aan Nieuw-Zeeland bij een uitstapje naar het nationale museum onverwacht op ceremoniële wijze onthaald door de Maori's. Bij haar binnenkomst werd zij gehuld in de Kahu Kiwi, een cape van kiwi-veren, en getrakteerd op een neuszoen van haar gastheer. Daarna mocht zij de traditionele gemeenschapsruimte van de Maori's binnentreden.

Het uitbundige onthaal stond niet in het draaiboek. Maar de conservators van het museum vroegen op de valreep of ze de koningin ,,alstublieft de 'Kahu Kiwi' mochten omslaan''. De vorstin had daar tegen geen bezwaar. De Maori's die de koningin door het museum begeleidden, vonden dat ze zeer goed op de hoogte was. Marina Sciascia: ,,Ze wist bij voorbeeld het verschil tussen een moderne en traditionele beitel, die wij gebruiken om onder meer de uit hout gesneden hoofden te bewerken. Daaruit blijkt dat ze zich goed heeft voorbereid''.

De tweede dag van het staatsbezoek stond voor een deel in het teken van een cultureel uitstapje. 's Morgens vroeg ging de koningin naar de conservatie-afdeling van het nationaal museum waar diverse voorwerpen, waaronder schilderijen en sculpturen, worden gerestaureerd. Vlak voor de komst van de koningin moest Rose Evans, werkzaam op de conservatie-afdeling, haar zelfgemaakte plastic hond, een border collie, op verzoek van haar baas verwijderen.

Zelfs in Nieuw-Zeeland is het doorgedrongen dat de hond van de koningin, Miss Pepper, enkele weken geleden in een konijnenhol is gestikt. Het leek de directeur van de conservatie-afdeling wat pijnlijk als de koningin hier een border collie, die veel lijkt op het pas overleden teefje van Beatrix, zou aantreffen.

's Middags bracht de koningin een bezoek aan de kledingfabriek 'Rembrandt Suits', die veertig jaar geleden werd opgericht door een Nederlandse immigrant. Hier worden kostuums met de hand gemaakt. Rembrandt Suits heeft inmiddels 35 procent van de Nieuwzeelandse kledingmarkt in handen. Mevrouw Vercoelen, die al sinds 1952 in Nieuw-Zeeland woont, is de enige Nederlandse werknemer in de fabriek. In Nederland was zij naaister en ze is nu al jaren bij Rembrandt Suits in dienst. Trots wijst zij naar de Nederlandse vlag die zij speciaal voor de komst van de koningin heeft gemaakt.

De tweede dag van het staatsbezoek werd afgesloten met een cultureel spektakel. Op uitnodiging van de koningin verzorgde het Nederlands Dans Theater 2, de jongerengroep van het danstheater, een optreden.©GPD; Foto: GPD Rtrs