Boeken Media Etc ROYALBLOG.NL

Biesemaat belooft weer Oranje-geheimen te onthullen

Niet iedereen neemt Ton Biesemaat als onderzoeksjournalist en schrijver even serieus. Dat komt onder meer omdat hij zich vaak opstelt als activist en niet als objectief beoordelaar. De uitkomst en conclusie van onderzoeken lijkt vantevoren al vast te staan: de Oranjes deugen niet en prins Bernhard deugt helemaal niet. Dat leidt er toe dat Biesemaat zelf ook met de nodige vooroordelen wordt bezien en beoordeeld terwijl er altijd een kans bestaat dat hij nieuwe feiten boven water heeft gehaald. Op 23 mei verschijnt er in elk geval een nieuw boek van zijn hand: Oranje-geheimen ontrafeld. Affaires, liefdes, geweld en corruptie binnen de machtigste familie van Nederland. Dat wordt door de uitgever als volgt aangeprezen:

‘Schandalen rond het Koningshuis worden altijd breed uitgemeten in de pers. Veel affaires verdwijnen echter ook in de doofpot, laat onderzoeksjournalist Ton Biesemaat in zijn nieuwste boek De Geheimen van Oranje zien. Hij dook in archieven en sprak kenners en betrokkenen en wist zo een groot aantal goed bewaarde geheimen bloot te leggen. Van saillante details tot aan criminele activiteiten toe – voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

In zijn boek beschrijft Biesemaat opmerkelijke feiten, zoals het gegeven dat ons volkslied dezelfde melodie heeft als een bekend SS-lied, maar ook duistere praktijken, zoals die zich voordeden in het Ronde Huis bij Nunspeet rond 1900, waarbij ook prins Hendrik betrokken was. Op het landgoed speelden zich mysterieuze Dutroux-achtige orgiën af.

Volgens de auteur kwam met koninklijke hulp een geroofd schilderij van de Italiaanse schilder Correggio in Nederland terecht. Aanleiding voor een nadere blik op de naoorlogse handel in geroofde kunstwerken en de rol daarin van prins Bernhard. Biesemaat sprak bovendien openhartig met Edwin de Roy van Zuijdewijn, wiens vader en opa beide op twijfelachtige manier stierven, waarbij een duidelijk link te leggen is met de familie Van Oranje. De gesprekstapes werden echter door de recherche in beslag genomen.

In het boek legt Biesemaat het uitgebreide wereldwijde netwerk van het koningshuis bloot, zowel uit het verleden als in het heden. Hij ontdekt daarbij onthullende verbanden tussen de Oranjes en dubieuze organisaties en bedenkelijke sleutelfiguren. Het boek is chronologisch opgebouwd en weerspiegelt daarmee in een notedop ook de geschiedenis van het vorstenhuis.' © RB; Bron; Uitgeverij Just Publishers

* De geheimen van Oranje verschijnt 23 mei bij Just Publishers.  Prijs: 17,95 euro

TV portret: twijfelen aan inzet prinses Máxima hoeft niet

,,Ik richt me op álle Nederlanders." Prinses Máxima zegt het met overtuiging en overgave in één van de vier gesprekken die Dominique van der Heyde de afgelopen maanden met haar had ten behoeve van het televisieportret dat de NOS maandagavond uitzendt.

Máxima heeft de camera's ruim toegang gegeven om haar leven en werken in beeld te brengen, zonder dat ze de controle over wat wel en niet mocht worden gefilmd uit handen gaf. ,,Dat is altijd een kwestie van overleggen", aldus Peter Kloosterhuis, eindverantwoordelijke voor het door Etienne Glebbeek gemaakte programma.

 
Opmerkelijk zijn in elk geval de opnamen op en rond de Eikenhorst, waar de drie prinsesjes samen met hun ouders bij de open haard Sinterklaasliedjes zingen. Amalia heeft kennelijk de zanggenen van haar oudtante Christina geërfd, ze geeft in elk geval een bijzondere draai aan de bekende liedjes. ,,Ik wou dat ik zo'n mooie stem had als jij'', zegt een trotse Willem-Alexander.

Uit de opnamen wordt overigens ook duidelijk dat de meisjes geen laat-maar-waaien-opvoeding krijgen. Máxima leert hen het belang van sparen, Willem-Alexander houdt het fietsgedrag streng in de gaten. ,,Amalia, twee handen aan het stuur!" klinkt het gebiedend tijdens een fietstochtje - bewakers op hun rijwielen erachter aan - op het koninklijk landgoed De Horsten. Daar vergeten de prinsesjes bijna dat er een camera op hen is gericht, het kaartspel 'pesten' wordt fanatiek gespeeld en Van der Heyde krijgt opvallend eerlijke antwoorden op haar vragen. Amalia bijvoorbeeld maakt liever zelf een cadeau voor haar jarige moeder, want om daar nu haar spaarpot voor aan te spreken, is 'zonde van het geld'.

Máxima wordt gevraagd naar de aanschaf van het vakantiehuis in Mozambique. ,,Het was een mooie droom, we zijn er met goede intenties aan begonnen, we wilden ook van de mensen daar het leven verbeteren", vertelt Máxima. Maar het prinselijk paar heeft 'heel goed geluisterd' naar het verzet in de samenleving en een vakantiehuis mag nooit 'boven Nederland gaan' herhaalt Máxima een eerder gegeven antwoord, wat ze zelf ook van alle kritiek mag vinden. ,,Het maakt niet uit wat ik voel, ik moet het begrijpen." Het huis staat nu te koop, Máxima en Willem-Alexander hopen het snel van de hand te kunnen doen.

Of Máxima na de troonsbestijging van haar man zich al of niet koningin mag noemen, komt in het programma niet aan de orde. De discussie over al of geen ceremonieel koningschap voor Willem-Alexander - alleen maar linten knippen - wordt op de Eikenhorst met interesse gevolgd, ,,maar dat is verder aan de politiek." Er verandert voor Máxima toch niet zoveel, zegt ze. ,,Ik blijf mijn man bijstaan in zijn werk, ik word geen staatshoofd."

Over de toekomst van Amalia maakt ze zich ook geen zorgen. Het erfprinsesje (7) zal langzaam in haar rol groeien, verwacht Máxima. ,,Het gaat niet in één keer, ik ben zelf ook begeleid door mijn man en schoonmoeder", verduidelijkt ze. Máxima heeft, zoveel wordt wel duidelijk, een volle agenda, maar ze wordt niet geleefd. ,,Ik bepaal de agenda grotendeels zelf en het werk geeft me meer energie dan het me energie kost." En reist de prinses van Tiel naar New York, en van Dordrecht naar Caïro om met jong en oud, ondernemer en kansarme, minister en werkloze te praten - over integratie, microkredieten, sparen, het toegankelijk maken van financiële diensten, of het naaien van gordijnen.

Het Nederlands van Máxima is niet altijd even goed te volgen en even helder, maar aan de inzet en betrokkenheid hoeft niet te worden getwijfeld. ,,Ze betekent heel veel voor Nederland en alles voor mij", aldus Willem-Alexander. © GPD; Foto's: © NOS, RPE (in Tiel)

* maandag 16 mei, Nederland 1, 20.30 uur,: Máxima, portret van een prinses. Een dag later is de film ook te zien bij het ZDF. Eind mei komt er een DVD met nog eens 30 minuten extra opnamen. De opbrengst gaat gedeeltelijk naar het Oranjefonds

Prinses Máxima door de ogen van Privé

 
Prinses, moeder, moderne vrouw luidt de ondertitel van het boek over Máxima van Yvonne Hoebe, verslaggeefster van roddelblad Privé. Uitgeverij Karakter heeft er een fraaie uitgave van gemaakt: harde kaft om de 224 pagina’s, veel en mooie foto’s, zonder er een fotoboek van te maken. Maar de tekst, de inhoud? Laten we vriendelijk blijven en slechts zeggen dat daarvoor enig uithoudingsvermogen nodig is bij de kritische lezer. Of minder vriendelijk: wie problemen heeft met slapen, kan ’s avonds het beste een hoofdstuk uit dit boek proberen te lezen. Probleem opgelost. Stilistisch houdt het niet over en Hoebe herhaalt zichzelf vaak, ook op dezelfde pagina.

Yvonne Hoebe volgt Máxima al vanaf het begin. Zij had een voorsprong op al haar collega’s want Privé beschikte in de kennismakingstijd van de Argentijnse met prins Willem-Alexander over een mol bij de DKDB. Een echtgenote van een beveiliger verloochende haar huwelijk en de vertrouwelijkheid van haar mans werk door zijn agenda door te brieven aan het roddelblad. Dat wist daardoor wanneer en waar Willem-Alexander en zijn vriendin zouden opduiken, in Praag bijvoorbeeld of in Brussel en Norwich.

Hoebe spreekt in haar voorwoord heel huichelachtig over ‘een wel heel goed ingevoerde tipgever.’ Ze maakt het echter nog bonter wanneer de eerste geheime ontmoeting van Máxima’s ouders met koningin Beatrix en prins Claus, en daarbij ook met prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven wordt beschreven. ‘Als er geen oplettende fotografen van weekblad Privé waren geweest, was dit hele bezoek niet uitgelekt’. Nee natuurlijk, de fotografen van Privé staan dag en nacht zonder enige aanleiding te posten langs de snelweg van België naar Den Haag:  en hé daar zien ze toevallig Máxima met haar ouders voorbij komen. Maar goed, ze moesten natuurlijk wél opletten, want zo’n auto is ook in een flits voorbij.

Stap voor stap worden in de eerste hoofdstukken de komst van Máxima naar Nederland, haar jeugd, de kennismakingstijd en de daaropvolgende verloving beschreven in een wonderlijke mengeling van feit en fictie. Yovonne Hoebe schrijft niet voor niets voor Privé, dat vaak een heel eigen kijk op zaken heeft en nimmer schroomt om wensen en gedachten toe te schrijven aan actrices, prinsen en prinsessen. ‘Op dat soort momenten heeft Máxima vast wel eens getwijfeld’ weet Hoebe te vertellen over een voorval.

Of wanneer Máxima in Argentinië is – Hoebe zit dan op een paar duizend kilometer afstand in Nederland, maar heeft kennelijk een camera in huize Zorreguieta -  Thuis bij haar ouders werd de huwelijksvideo nog eens bekeken en weer was het Máxima die, nu samen met haar moeder, een traantje wegpinkte bij de klanken van de bandoneon….. Hoebe zat in 2009 ook in het vliegtuig dat het koninklijk gezelschap terugbracht van Mexico naar Nederland. ‘Je gaat toch niet je eigen zwakheden toegeven’ zou Máxima haar man in het vliegtuig hebben toegesnauwd, buiten het gehoor van Beatrix. ‘Als ik koningen word dan gaat het heel anders’….. Er was sprake van een heuse huwelijkscrisis, waarbij gelukkig koningin Beatrix wijs advies gaf: ‘bedenk iets wat Willem-Alexander heel leuk zal vinden…’ (NB De koningin spreekt nooit over WA, maar noemt hem Alexander, detail)

Na de beschrijving van het huwelijk komen de eerste werkzaamheden aan bod – Hoebe legt zowaar uit dat Máxima en Willem-Alexander geen staatsbezoeken kunnen afleggen omdat alleen een staatshoofd dat kan doen, om vervolgens hun visites aan Australië en Nieuw-Zeeland wél als staatsbezoeken te bestempelen. Voor een naar eigen zeggen goed ingevoerde en ervaren royaltyverslaggeefster is Hoebe trouwens niet alleen zeer slordig met feiten (niet Constantijn en Laurentien kwamen in 2003 met Beatrix op kraamvisite bij Máxima, maar - toen heel pikant - Friso en Mabel), maar ook met de juiste namen en benamingen: Carl Gustav (ipv Carl Gustaf), Máxima als 'toekomstige Prinses van Oranje', een kroning (!) van Beatrix, de kroonprins, niet kunnen besluiten of Prins Claus nu wel of niet als prins moet worden geschreven (p/P), en zo nog wat. Het doet in elk geval afbreuk aan het verzorgde uiterlijk. 

Hoebe vertelt over het werk van Máxima ('een waardig prinses') en komt met een opmerkelijke onthulling. ‘Zoals bekend wilde Máxima onder geen beding hetzelfde leven leiden als haar schoonvader prins Claus, die zich erg beperkt voelde als prins-gemaal. Zij koos haar eigen weg, en met succes’. Máxima had, zoals Hoebe het formuleert, ‘voor zichzelf al een eigen carrière uitgestippeld’ (kwestie van even met Kofi Annan en Ban Ki-moon bellen, geef mij even een baantje?).

Opmerkelijk is de fell kritiek op de kledingkeuze van Máxima, en dan met name het hergebruik van kleren. Privé staat altijd voorop om geldverkwisting van de Oranjes aan de kaak te stellen, maar het meer dan één keer dragen van kleding is volgens Hoebe 'not done'. Ze zou moeten gaan shoppen voor een bijzondere gelegenheid in plaats van in de kledingkast te duiken. 'Is dit zuinigheid, gemakzucht, modebewustzijn of eigen stijl?' vraagt Hoebe zich kennelijk vertwijfeld af, terwijl ze stelt dat Máxima 'soms wel heel erg bont maakt'. 'Toch gaf ze met het verschijnen in eerder gedragen kleding zeker geen modieus visitekaartje af en is de kans dat ze ooit als stijlicoon wordt gezien wel erg klein. Prinses Diana heeft zich bijvoorbeeld nooit in dezelfde outfit vertoond en ook prinses Laurentien is nog nooit betrapt op het dragen van twee keer hetzelfde.' (NB het aantal publieke optredens van Laurentien is ook maar een fractie van dat van Máxima)

Wie dan nog de moed heeft om de laatste hoofdstukken te lezen, leert veel over de relatie tussen Beatrix en Máxima zoals Hoebe die zich voorstelt, komt te weten dat Beatrix haar troonswisseling al heeft besproken met het prinselijk paar (‘Dat hij en zijn moeder samen met Máxima daar nooit over hebben gesproken, is dus pure onzin’) en krijgt te horen dat Máxima regelmatig boos is omdat haar echtgenoot ‘te veel naar de pijpen van zijn moeder danst en zijn mening baseert op die van zijn moeder’. En als toegift legt Hoebe uit waarom de troonswisseling eigenlijk best wel in 2011 kan plaatsvinden. Zou ze weer zo’n bijzondere bron hebben? © RB; Foto: © Sander Kok

Voor een andere mening, een recensie op Boekreviews

 * Máxima, prinses, moeder, moderne vrouw door Yvonne Hoebe, uitgeverij Karakter, €14,95

Het Loo rekent op kaskraker met tentoonstelling Máxima

Niks het ‘koude’ Loo zaterdag – het was heet in Apeldoorn. Voor het eerst terug sinds herdenking slachtoffers ‘Koninginnedag 2009’. Wandeling van station door centrum en de Loolaan, langs het monument, naar het paleis voor de koninklijke opening van de tentoonstelling ter gelegenheid van tien jaar Máxima in Nederland.

Een kaskraker hoopt het museum, dat daarom een historisch meer verantwoorde expositie over Johan Willem Friso (1687-1711)– de stamhouder van de huidige Oranjes – maar liet lopen. Daar komt niemand de deur voor uit, en veel materiaal is er over hem ook niet te vinden, oordeelde het museum dat door de bezuiningsronden van het Rijk enorm op de centen moet passen. En Máxima scoort natuurlijk wél.

 
Voor de inwijding door koningin Beatrix en prinses Máxima zelf, mag het journaille even rondkijken  op de tentoonstelling. De zalen zijn verder leeg, de monitoren met filmbeelden staan op ‘stil’, dus deze ‘sneak preview’ bootst de werkelijkheid niet na. ‘Is dat alles?’ is de eerste eigen reactie. Foto’s, heel veel bekende foto’s komen de bezoeker als het ware tegemoet. Maar misschien is het voor veel mensen wel leuk zo: een feest der herkenning. Zoals vroeger de jingle van Radio Veronica ‘herinnert u zich deze nog, nog, nog…’

 Voor Máxima werkt het in elk geval zo, zo blijkt wanneer ze samen met haar schoonmoeder een goed uur later met een scherp oog  voor alle details over de expositie loopt. Klopt het allemaal wel? Máxima lijkt het persoonlijk te controleren (en nee, het bezoek aan Oman was toch echt in 2009 en niet in 2011 zoals aangegeven bij een foto uit Sohar).

De prinses vindt het leuk om de oude foto’s terug te zien – toen had ik nog geen kinderen is één van de gedachten die bij haar opkomt. Maar voor bezoekers interessanter dan de tientallen foto’s zijn de ‘bruiklenen’ uit de garderobe van Máxima. Van verlovingsjurk via trouwjurk (nog even schitterend, ook na negen jaar in de kast) tot het stoute leren pakje van de Edison-uitreiking en de Koninginnedag showsteler uit 2004 – Edouard Vermeulens spijkerjack en de rode baret; de meester is zelf ook aanwezig en ziet dat het goed is.

Haal de foto’s weg en laat een paar jurken staan: de meeste Nederlanders zullen meteen weten dat dit kleren van Máxima zijn, meent een collega bij de rondgang. Het zijn iconen geworden, al zijn het andere iconen dan de hoed en schoudervullingen van koningin Beatrix. Die overigens stralend en zichtbaar tevreden over de tentoonstelling loopt: Máxima is erin geslaagd in die tien jaar van Argentijns burgermeisje een echte prinses te worden.

 
Beatrix tenslotte was ‘zo’ geboren, Máxima moest het ‘vak’ leren. Je wordt het wel in één tel, zo vertelt Máxima later zelf, maar het duurt veel langer om in die rol te groeien. En daarbij is het belangrijk dat je je zelf blijft, zoals ze ook aan de BBC vertelde toen die vroeg of Máxima nog een advies had voor Kate, sinds vorige week de hertogin van Cambridge.  

Aan het einde van haar rondgang praat Máxima de meegekomen pers even bij, en blikt ze terug op de afgelopen tien jaar. De expositie is ook voor haar veel herkenning, maar ook: veel gemis. Er moest een keuze worden gemaakt, en dat betekent bijvoorbeeld wél de doop van Amalia, maar niet van de andere dochters Alexia en Ariane. En zo zijn er wel meer voorbeelden. Maar geen wanklank bij de – toegegeven – werkelijk fantastisch geklede prinses – haar kleding kan zo een plaats krijgen op de tentoonstelling. Het past in het geromantiseerde – ook dat moet gezegd - plaatje van een prinses die geen verkeerd kan doen.  © RB; Foto's (met toestemming): © Sander Kok