India & Bhutan Royalblog.nl

Met de complimenten van Bhutans koning

,,With the Compliments of His Majesty The King of Bhutan". Geschept papier, gouden opdruk. Een bedankje van koning Jigme Khesar aan de meegereisde Nederlandse media. Vergezeld door twee cadeaus, keurig ingepakt en voorzien van een lint met de koninklijke kleuren geel en rood. Als teken van waardering, overhandigd namens de koning op de laatste avond van het bezoek.

Bhutan is uniek, zo bleek maar weer. Voor wie het niet gelooft: kijk vooral donderdagavond om half zeven naar de NOS-uitzending over Bhutan. En wie dan nog niet overtuigd is, of meer wil: kijk zaterdagavond naar Blauw Bloed. En als dat ook niet helpt: op 17 november (half elf) komt Peter van der Vorst met een special over de reizen van Máxima en Willem-Alexander naar Slovenië, India en Bhutan.

De opnamen waarover de drie programma's beschikken zijn ongeëvenaard. Het prinselijk paar was toegankelijk, hun dagprogramma's zaten vol en waren afwisselend, en Bhutan met zijn kleurrijke boeddhistische tradities is de slagroom op de taart. ,,Een land om nooit meer te vergeten", zei prins Willem-Alexander dan ook. ,,Het is bijna een belediging om hier maar drie dagen te zijn."

Die woorden indachtig, en om Bhutan niet te beledigen, heb ik al in een vroeg stadium besloten een paar dagen langer te blijven. Dat was even schrikken voor de autoriteiten, die journalisten graag goed in de gaten houden. Nadat er aanvankelijk geen bezwaren waren, moest vorige week achter de schermen enige massage worden uitgeoefend om de finale toestemming te krijgen.

Een journalist als toerist was een nieuw concept, waartegen argwanend werd aangekeken. Maar nu is de hulp voor het verlengde verblijf ongekend - volgens het visum mag ik zelfs langer blijven dan ik van plan was. Wel is afgesproken dat ik geen journalistiek werk verricht tijdens de extra dagen in Bhutan; geen gek voorstel na het non-stop werken van de afgelopen weken. Maar daarover later meer. © GPD; Foto's Thimphu: © GPD HJ

Prinselijk paar op audiëntie bij de koning

Maandag in Thimphu. Het prinselijk paar is met adembenemend ceremonieel, in een lange processie van traditionele dansers en anderen, naar het paleis van koning Jigme Khesar geleid, waar ze om tien uur door hun jonge gastheer werden ontvangen.

Bij die audiëntie mocht alleen één televisieploeg even opnamen maken. Verslaggevers en fotografen moesten op het enorme binnenplein blijven wachten.

Vanaf het paleis ging het gezelschap vervolgens naar het instituut voor traditionele medicijnen. Daar worden met inheemse kruiden en dergelijke geneesmiddelen gemaakt.

Om één uur hadden Willem-Alexander en Máxima een afspraak bij de vierde koning, de vader van Jigme Khesar, die vorig jaar december na een regeringstijd van 34 jaar plotseling is afgetreden. Met de koning en zijn vier vrouwen (Jigme Khesar is de oudste zoon, en kind van de derde koningin) gebruikte het paar de lunch. Ook hier waren de media niet welkom.

Volgende programmapunt is aan het einde van de middag een bezoek aan de Bhutaanse handboogfederatie. Handboogschieten is de nationale sport van Bhutan. © GPD; Foto's: © GPD HJ

Honderden honden blaffen in Thimphu

De honden blaffen en huilen. Verder is het stil in Thimphu, de hoofdstad van Bhutan. Het is hier avond, vijf uur later dan in Nederland na het ingaan van de wintertijd, een half uur later dan in India. Het reisadvies was om oordopjes mee te nemen tegen het geluid dat de honderden zwerfhonden produceren.

Het boeddhistisch geloof verbiedt om de beesten - in alle stadia van gezondheid - af te maken. En daarom is Thimphu vergeven van viervoeters, die overal schooieren en die proberen te overleven.

Het hotel, het Jambayang resort, ligt op een heuvel boven de stad. Het complex is simpel, zeker vergeleken met het protserige Hyatt in Delhi. Maar daar maalt niemand om. Het uitzicht is schitterend (nog geen foto’s beschikbaar), en de berglucht is fris en verkwikkend.

Schitterend uitzicht op de Himalaya en Mt Everest tijdens de vlucht naar Bhutan

Het lawaai en de stank van Delhi lijken heel ver weg. De hoge temperaturen van de Indiase hoofdstad ook overigens. Zaterdagavond was de airco nodig, nu de elektrische kachel. Het is hier zeven graden. En in de hotelkamer is het niet veel warmer.

Eerder is geschreven dat Bhutan nerveus was over het bezoek. In 1993 was prins Charles hier en in 1997 de Zweedse koning, en verder zijn er, met uitzondering van een visite van prinses Sirindhorn van Thailand, geen koninklijke bezoekers geweest.

En zeker geen ‘royals’ met zo’n groot gevolg (24 man/vrouw) aan media. ,,We zijn onder de indruk, dat zovelen het koningshuis volgen en dat zovelen zijn meegekomen", zei een Bhutaanse official.

De aanvankelijke reserve leek aan het einde van de eerste dag al bijna verdwenen. Een prachtige maaltijd in de open lucht, bij een kampvuur, met Bhutaanse muziek en dans, en met Bhutaanse collega’s zorgde voor een unieke en ontspannen sfeer.

De ‘natives’ zijn blij met en trots op de belangstelling voor hun land, en nu de communicatiemiddelen redelijk tot goed werken, staan wij ook helemaal open voor de vriendelijkheid en gastvrijheid van de Bhutanen.

Maandag belooft andermaal een bijzondere dag te worden. Aan de ontvangst door koning Jigme Khesar gaat een traditionele processie vooraf binnen het paleizencomplex. Alles wat dit kleine land aan kleur heeft, is dan te zien.

De koning zelf daarentegen zal zich volgens verwachting niet laten zien, althans niet aan ons.

Kijk goed uit naar de programma’s van RTL, NOS, Blauw Bloed de komende dagen - want Bhutan laat zich alleen in beelden goed vertellen.

Na een nacht lang blaffen en dollen, moet de dag worden gebruikt om te slapen. Overdag hoor je in Thimphu geen hond - en overal op straat liggen en hangen de uitgebluste beesten.

© GPD; Foto's: beelden eerste dag bezoek, o.a. in klooster.

Opluchting: het is goed werken in Bhutan

Hoera! De internetverbindingen in Bhutan zijn prima in orde. Zowel op de hotelkamer als bij de Kamer van Koophandel is het goed werken.

Of teksten en foto's wel zouden kunnen verstuurd was voor iedereen de grootste zorg voor vertrek. Voor de televisie, die veel grotere bestanden moet versturen, is de situatie niet ideaal, maar het lijkt wel te lukken - tot grote opluchting ook van de 'deputy chief protocol' Pasang Wangdi.

Veel tijd om te werken was er na aankomst in Thimphu, na een ruim anderhalf uur durende rit (over 54 kilometer) uit Paro niet. De Bhutaanse pers en een goed buffet wachtten; maar daar heb ik slechts het slot van meegekregen. De foto's van het prinselijk bezoek moesten eerst op de site.

Het bezoek begon zondag begon in Paro, waar een oud koninklijk paleis, het nationaal museum en een dzong (klooster - niet dat op de foto) werden bezocht.

De Bhutanen deden hun best het iedereen naar de zin te maken. Bij het klooster bleek onverwacht ook de hoogste geestelijk leider van Bhutan aanwezig. Ook hier kreeg het paar een prachtige zijden sjaal (khadar, op foto)

De vlucht van Delhi naar Paro was bijzonder: langs en over de Himalaya, met Mount Everest duidelijk in het zicht (met wolkje) - zie ook boven.

© GPD; Foto's: © GPD HJ

 

Bhutan nerveus over Nederlandse invasie

Bhutan roept. Het is zondag weer vroeg op, en om kwart over zeven verzamelen voor de rit naar Indira Gandhi International Airport, voor de chartervlucht met Druk Air -Royal Bhutan Airlines - de nationale luchtvaartmaatschappij van Bhutan. De pers reist met de hofhouding en het prinselijk paar in hetzelfde toestel naar Paro, de enige luchthaven van het land.

Meer over het staatsbezoek India en de reis naar Bhutan op de nieuwspagina.

Bhutan heeft nooit eerder in de geschiedenis zo’n koninklijk bezoek ontvangen en de autoriteiten in Thimphu zijn dan ook nerveus over de invasie uit Nederland. De cameraploegen van RTL, EO en NOS (journaal en actueel) komen over en dat zorgt voor stress. Aan beide kanten overigens.

Bhutan is niet gewend aan journalisten en camerateams (op foto NOS in New Delhi) die zich vrijelijk door stad en land willen bewegen. Toeristen mogen dat ook niet; wie het dure entreekaartje voor het land betaald (200 dollar per dag), krijgt behalve onderdak ook een begeleider annex chauffeur. Zo houdt Bhutan de zaak onder controle.

Bhutan beschikt ook niet over ‘state of the art’ communicatiemiddelen, althans volgens de laatste berichten niet over supersnelle internetverbindingen met een hoge ‘upload’ mogelijkheid. Dat maakt aan onze kant de televisieploegen en de fotografen nerveus. Kunnen ze het ongetwijfeld unieke materiaal wel wegkrijgen?

De Rijksvoorlichtingsdienst, die zo’n reis voor de pers voorbereid in samenwerking met het hof, de ambassade in India en de honorair consul in Bhutan, waarschuwde zondag tijdens een korte briefing al voor teleurstellingen.

De Bhutanen doen echter hun uiterste best om het iedereen naar de zin te maken, er zijn zelfs twee IT-specialisten vrijgemaakt om de bezoekende media te helpen.

© GPD; Illustraties: CIA Factbook; NOS Rutten

India merkte weinig van visite uit Nederland

Het staatsbezoek aan India zit erop. Het bezoek is zaterdag eigenlijk als een nachtkaars uitgegaan. De koningin plantte bij Infosys een ‘rosewood’ boompje, achter gesloten deuren had ze gesprekken met de voormannen van de Indiase vooruitgang, en dat was het dan zo’n beetje.

India heeft ook niets meegekregen van het bezoek, los van wat flarden in het journaal. De kranten in Bangalore hadden een éénkoloms fotootje van de koningin, bij de ontvangst door de gouverneur van de deelstaat Karnataka. Ook in de nationale pers is geen aandacht besteed aan het koninklijk bezoek. Alleen de heibel over de arbeidsrechten bij kledingproducent FFI in Bangalore haalde de voorpagina.

Nederlandse actiegroepen hebben het bedrijf, dat onder meer kleding produceert voor het merk G-Star, beschuldigd van onfrisse praktijken. FFI is daardoor klanten kwijt geraakt en stapte daarom naar de rechter en diende een aanklacht in wegens smaad. De arbeiders worden helemaal niet uitgebuit en rechten hebben ze niet nodig, vakbonden evenmin, zo ongeveer luidt het tegenargument.

Máxima op de slotdag van het bezoek, met een werkelijk reusachtige hoed © RPE

De rechter heeft bestuurders van Schone Kleren Kampagne (SKK) en de Landelijke Werkgroep India (LWI) opgeroepen om zich voor de rechtbank te verantwoorden; omdat ze niet zijn komen opdagen is er nu een opsporingsbevel uitgevaardigd. In november wordt beslist of het tot een internationaal arrestatiebevel komt. SSK en LWI zijn verontwaardigd, maar tonen weinig respect voor de Indiase rechtsgang.

Op landelijk niveau is de zaak ook opgepakt. Het was over deze affaire dat de Indiase collega van minister Van der Hoeven, Nath, eerder in de week tekeer ging tijdens de ontmoeting met de minister en de Nederlandse economische missie. ,,Eerst de feiten op tafel, dan pas oordelen", meende een diplomatieke Van der Hoeven. Nath dreigde met sancties tegen de EU als het gemekker over de arbeidsomstandigheden niet ophoudt.

Indiase fotografen hadden het niet altijd gemakkelijk met de Nederlanders © NOS Rutten

Maar los van dit gekrakeel is de vierdaagse visite (de koningin is langer in India, ze heeft ook een paar vakantiedagen opgenomen en vliegt pas 30 oktober terug) ongemerkt voorbij gegaan. Voor de Indiase autoriteiten was het na de eerste dag al over. Bij de contraprestatie liet de landelijke politieke top zich niet zien. Maar India krijgt dan ook dagelijks buitenlandse bezoekers.

Monument voor Mahatma Gandhi (kranslegging). © NOS Rutten

Het staatsbezoek aan India haalt het qua aantrekkelijkheid van het programma, diversiteit van de onderwerpen, en nieuwswaarde niet bij voorgaande exotische bezoeken, zoals de staatsbezoeken aan Thailand en Argentinië. Het koninklijk gezelschap en de ambassade zullen het daar niet mee eens zijn. Nederland heeft zijn visitekaartje afgegeven in New Delhi, en dat is in een tijd van onstuimige economische groei van India belangrijk.

© GPD; Foto Máxima: © Royal Press Europe Albert Nieboer

Zes uur hobbelen en schudden voor Beatrix

Vrijdag, tien voor één 's nachts in Bangalore, in het zuiden van India - op ruim twee uur vliegen van New Delhi. De stad, inmiddels wereldberoemd vanwege de vestigingen van IT-bedrijven, heet tegenwoordig Bengaluru, maar dat is een naam die je nog maar weinig tegenkomt.

Om half acht vertrekken de bussen naar het rendez-vous om kwart voor twaalf (!) met koningin Beatrix, die pas vrijdagmorgen vanuit Delhi naar deze stad vliegt en vervolgens met een helikopter naar het Myrada Training Center bij het plattelandsdorpje Kolar komt. Dat bespaart haar een rit van ruim drie uur.

Het koninklijk gezelschap, inclusief een zich niet helemaal lekker voelende Máxima, woonde donderdagmiddag in New Delhi eerst de bijeenkomst bij met de Nederlandse gemeenschap - in de prachtige, al eerder besproken residentie van 'Hare Majesteits ambassadeur' -, om daar na een korte rustpauze in het hotel terug te keren voor de contraprestatie, het concert van het Nederlands Blazers Ensemble.

Het gros van de pers heeft dat dus niet meegemaakt, vanwege de vlucht naar het zuiden. Voor mij was het de derde keer op drie optredens bij staatsbezoeken dat ik het Ensemble misliep. In Thailand in 2004 om praktische redenen, en in Turkije dit voorjaar en nu in India om logistieke redenen.

Vrijdag is andermaal een lange en drukke dag - het zijn juist die verplaatsingen die zo tijdrovend zijn. Zes uur in de bus, voor een bezoek van een twee uur en twintig minuten. En dan meteen door naar de ontvangst van de in het zuiden van India wonende Nederlanders. Tijd om te schrijven is er dus nauwelijks.

Inmiddels hebben de geluksvogels die ook mee mogen naar Bhutan - vertrek zondag - hun vliegtickets gekregen. Het is de bedoeling tot vrijdag in het Himalaya-koninkrijk te blijven; na het vertrek van het prinselijk paar op woensdag, als toerist. Het is zonde om in zo'n uniek en mooi land maar een paar dagen te blijven. © GPD

Wildplassen nationale sport van India

Het kan koningin Beatrix en haar gevolgd niet zijn ontgaan tijdens de ritten door Delhi. Het gebrek aan openbare toiletten heeft in India geleid tot een bijzondere nationale sport, die vooral door mannen overal en altijd op straat wordt beoefend: wildplassen.

De Indiase nationale sport is cricket. Op straat, op zandstroken, naast vuilnisbelten, in parken, overal zie je mensen - heel veel kinderen ook - met een zelfgemaakt slaghout, een bal van papier of wat dan ook, cricket spelen. Indiërs vragen buitenlanders wat ze van de Indiase nationale ploeg vinden en of ze zelf ook cricket spelen.

Hockey krijgt ook aandacht. De aanmoedigingskreet 'Chuk de India', is gemeengoed geworden nadat de dameshockeyploeg een cd met liedjes opnamen en meespeelde in een film. Dat Nederland internationaal een partijtje meespeelt is niet onbekend. Nederland = hockey is een regelmatig gehoorde associatie. Over voetbal heeft niemand het eigenlijk.

Maar er is een derde sport in India die het qua beoefenaars en populariteit op alle fronten wint van cricket en hockey: wildplassen. Een paar aangeschoten stappers op vrijdag- en zaterdagavond, of tienduizenden ongeneerde feestvierders op Koninginnedag in Amsterdam, behoren tot het minder fraaie Nederlandse straatbeeld; maar de wildplassers zijn een minderheid. In India niet.

Het valt meteen op, al op de weg van Indira Gandhi International Aiport naar Delhi. Niet achter een boom (zijn er ook niet veel), of in de bosjes (zijn er nog minder), maar gewoon langs de weg, op straat, op de stoep, tegen een muur, of waar dan ook. De sport wordt in twee varianten beoefend: staand (in Nederland favoriet) en zittend.

Dat laatste komt vooral voor bij mannen - alle wildplassers zijn mannen; op het platteland is dat misschien anders - die geen broek aan hebben maar een doek om hebben gewikkeld. Dan plast het makkelijker op de hurken. En als de behoefte nog wat groter is, dan is er langs de kant van de weg altijd wel een geschikt plekje om aan de aandrang een einde te maken. © GPD

Delhi heeft twee verschillende gezichten

Het is een ander Delhi, sereen bijna, dat zich ‘s ochtends rond zeven uur bij zonsopgang ontrolt. Om op dat tijdstip in een taxi te rijden naar het pershotel, zo’n twintig minuten van mijn verblijfplaats in de wijk Karol Bagh, is bijna een uitje. Lege wegen, groene avenues, nauwelijks getoeter. Een enorm contrast met de rit terug een halve dag later, wanneer de wet van de jungle en de luidste claxon weer gelden.

De ruimte is er ook omdat dit Nieuw Delhi is en niet Oud Delhi. De Britten hadden en namen alle ruimte om hun hoofdstad op te zetten, nadat koning George V had bepaald dat het keizerrijk niet langer vanuit Calcutta maar vanuit Delhi moest worden bestuurd. New Delhi is ook nu nog de tegenpool van Old Delhi. Lees voor leeg, vol, en voor groen, vies en stoffig. Druk, zonder voorzieningen.

Het koninklijk bezoek beperkt zich woensdag tot een paar straten in New Delhi, waar de regeringsgebouwen en ambassades zijn, maar ook kerken en de Sikh-tempel. Ommuurde villa’s en residenties, met het bewakingspersoneel in zelfgemaakte hutjes en tentjes kamperend voor de deur. Het is een deel van India, maar het beeld dat op die manier wordt verkregen rijmt niet met het dagelijks leven een paar kilometer verderop.

Het Nederlands Blazers Ensemble, dat donderdagavond in de tuin van de ambassedeurswoning de zogenoemde contraprestatie verzorgd, heeft dat enigszins begrepen. Het plan is woensdagmiddag de straat op te gaan en met de alom aanwezige straatkinderen - zoals het meisje op de foto voor deur van het ultraluxe pershotel- muziek te maken en voor hen muziek te spelen.

Voor een andere kijk op de zaken, zie het blog van Elsevier-collega Carla Joosten.

© GPD; Foto: © GPD Marius Cirtiu

Ambassadeur woont in 'pareltje' van BuZa

De Nederlandse ambassadeur in India, Eric Niehe, woont op stand. Die conclusie is na een bezoek aan de residentie in de ambassadewijk van New Delhi gerechtvaardigd. Het is een gebouw met een rijke geschiedenis, dat goed van pas komt, aldus een meer dan bescheiden Niehe dinsdagavond bij de ontvangst van de Nederlandse media.

De residentie is in 1929 gebouwd, door een collega van de Britse architect Edwin Luytens, die de nieuwe hoofdstad (New Delhi) van Brits India ontwierp. Het gebouw, een klassiek voorbeeld van zogenaamde Raj architectuur (een mix van koloniaal Brits en vorstelijk Indiaas), speelde een kleine rol in de geschiedenis van het subcontinent. In de bibliotheek namelijk spraken de toenmalige voormannen Nehru, Gandhi en Jinnah met elkaar over de toekomst van Brits-Indië.

Het huis behoorde toe aan Mohammed Ali Jinnah (1876-1948), de uiteindelijke stichter van Pakistan en medeverantwoordelijk voor de bloedige opdeling van het Britse rijk in 1947. Hij verliet zijn woning in Delhi op 7 augustus 1947 voorgoed, enkele dagen voor de uitroeping van de onafhankelijkheid van Pakistan en India.

Sinds 1951 is het prachtige gebouw Nederlands bezit. Een pareltje in de kroon van Buitenlandse Zaken. Ambassadeur Niehe (63), die 22 jaar geleden ook al in India diende, gaf een vluchtige tour d’horizon over India en Bhutan. Op een tafeltje in de hal prijkten foto’s van Niehe met de koningen van Bhutan en Nepal en de president van India: steeds bij het aanbieden van de geloofsbrieven.

Jammer dat Niehe zich inhield - ik zal kort zijn - en dat zijn woorden niet mogen worden geciteerd. Uit het weinige dat hij zei, werd wel duidelijk dat de ambassadeur prachtige en interessante verhalen kan vertellen over India.

Woensdag begint het staatsbezoek dan echt. Langs de route die de koningin afleg, staan al vlaggenmasten met de Nederlandse en Indiase vlaggen. Het is vroeg verzamelen (half acht), voor de aankomst van het koninklijk gezelschap om negen uur bij het presidentieel paleis, Rashtrapati Bhawan - eveneens een ontwerp van Luytens. Het gebouw, gebouwd voor de Britse onderkoningen van Indië, meet maar liefst 18.580 vierkante meter. De constructie nam zeventien jaar in beslag. © GPD