'We kijken er naar uit'. De boodschap van één van de Oranjes dinsdag bij het vervroegde verjaardagsfeest voor Pieter van Vollenhoven was duidelijk. De familie verheugde zich op het traditionele hoogtepunt op de koninklijke kalender, Koninginnedag. ,,Het is altijd weer een feest", aldus Pieter. ,,Als je lang moet wachten en het plenst, denk je wel eens 'poeh', maar we proberen er altijd wat moois van te maken." Zijn schoondochter prinses Annette sprak over een 'gezellige familiereünie'.
Haar echtgenoot prins Bernhard, herstellende van een darmoperatie, zou zich op het bordes van Paleis Het Loo bij het gezelschap voegen om het defilé mee te maken. Voor de meeste leden van de koninklijke familie is 30 april ook de enige dag waarop ze in het openbaar naar buiten treden.
Het enthousiasme van de koninklijke familie voor het optreden op Koninginnedag - alle berichten over het tegendeel ten spijt - wordt weerspiegeld door de massale belangstelling van het publiek, dat met tienduizenden tegelijk naar de dorpen en steden trekt die de Oranjes met een bezoek vereren. Op de Apeldoornse Loolaan stonden de toeschouwers donderdag zes rijen dik om de koningin, de jarige Pieter en de rest van de familie toe te zwaaien. 'Beatrix blijf nog even' stond op een voor de koningin bemoedigend spandoek langs de route.
Het is die wisselwerking tussen publiek en koninklijke familie die Koninginnedag ook zijn oer-Hollandse, soms kneuterige, maar bijzondere charme geeft. De Noorse 'royals' verschijnen op de nationale feestdag alleen op het paleisbalkon om een kinderoptocht toe te zwaaien. De Deense koningin Margrethe laat zich op haar paleisbalkon op haar verjaardag enkele minuten toezingen. De Zweedse koning neemt op zijn verjaardag bij het koninklijk paleis traditiegetrouw bloemen in ontvangst en de Britse koningin Elizabeth neemt een militaire parade af. Een volksfeest zoals in Nederland bestaat nergens anders.
De Oranjes laten zich op Koninginnedag ook aaien, knuffelen, besnuffelen en uitgebreid fotograferen. Wanneer de Amerikaanse presidentsvrouw Michelle Obama een hand legt op de rug van de Britse koningin is dat wereldnieuws. 'Hoe durft ze de koningin aan te raken', vragen de Britse media zich verontwaardigd af. 'U mag met mij op de foto' had een Oranjefan donderdag op een spandoek geschreven: of prins Floris maar even met zijn vrouw Aimée wilde poseren.
Het hoort bij Koninginnedag, waar de bevolking het koningshuis voor zichzelf claimt. Koningin Beatrix houdt overigens wat meer afstand, maar dat is ook omdat zij het marstempo van de familie aangeeft. Haar adjudant en haar hofdame hebben de ondankbare taak om de prinsen en prinsessen keer op keer uit de bezemwagen te halen. Prins Maurits bijvoorbeeld is namelijk nooit te beroerd om álle vrouwen langs de kant de hand te schudden en ook Laurentien en Constantijn hebben voor iedereen een persoonlijk woord.
Tijd speelt daarbij geen rol. De organisatie is ook teleurgesteld als het feestprogramma niet uitloopt. In Apeldoorn waren de Oranjes dan ook twintig minuten achter op het schema van het draaiboek, vast teken dat er aan beide kanten van de afscheidingen werd genoten.
Koningin Beatrix die er vanaf 1981 voor heeft gekozen Koninginnedag op deze manier 'tussen de mensen' te vieren, heeft haar familie ook altijd aangespoord om aan alle activiteiten deel te nemen. Ze haalde er Margriet en Pieter en hun kinderen een jaar later bij om niet alleen maar met haar eigen gezin op pad te hoeven. Omdat de prinsen in die tijd nog jong waren, pasten de traditionele kinderspelen als koekhappen en kussens slaan ook bij hun belevingswereld.
Tegenwoordig staan er ook meer eigentijdse bezigheden op het programma, zoals de sportieve uitdagingen waarmee Apeldoorn de immer zeer actieve prinsen Maurits, Pieter-Christiaan en Floris in actie kreeg. Maar ook Pieter en vroeger prins Claus, die net zo goed spontane dansjes maakte of toeschouwers achterop de fiets meenam, laten en lieten zich nooit onbetuigd. Niks 'koninklijk gedrag'. Willem-Alexander mocht door de publieke opinie dan zijn veroordeeld voor onstuimig hossen bij Olympische Spelen, op Koninginnedag wordt het verwacht en misschien wel geëist.
De prins, die al enige tijd met zijn adviseurs studeert op de vorm die de nationale feestdag moet krijgen tijdens zijn aanstaande koningschap, zal na de aanslag in Apeldoorn echter ook andere zaken moeten laten meewegen dan zaklopen of waterfietsen. De mate van 'aaibaarheid' is nu onderwerp van de risicoanalyse. © GPD; Foto's: © GPD David van Dam, AP Robin Utrecht (pool)
Walgelijk wat er gebeurd is. Wat een verdriet, wat een leed, wat een angst.
Laat dit alles niet leiden tot algehele paniek en het wegstoppen van ons Koningshuis. Oranje hoort bij Nederland en Oranje moet zichtbaar blijven; ze zijn ons te lief om volledig onaantastbaar te worden.
Nu is er angst, paniek, maar ik weet zeker dat het gezonde verstand gaat overwinnen. Bij ons in school hangt een fantastische spreuk uit de Tweede Wereldoorlog, maar een spreuk die juist vandaag zeer actueel is: "Een volk dat voor tirannen zwicht, zal lijf en goed verliezen, dan dooft het licht !"
Geplaatst door: Joop Alberti | zaterdag, 02 mei 2009 om 14:17