Koninginnedag ROYALBLOG.NL

'Niemand weet hoe Willem IV het gaat doen'

Het is geen excuus, maar ik dacht dat de collega van dagblad De Gelderlander slechts wilde brainstormen over Koninginnedag toen hij vorige week donderdag – vlak voor het koninklijk huwelijk in Londen – opbelde. Centrale vraag: zou het bezoek aan Limburg de laatste Koninginnedag worden/zijn? Op de antwoorden zou hij nog kauwen.

Ik was verrast de weerslag van het gesprek terug te lezen in de krant van vrijdag 29 april – fraai aangekondigd op de voorpagina met een reeks oranjeballonnen met vragen, naast een foto van Willem-Alexander: Koningsdag? Vorstendag? Willemsdag? Oranjedag? 30 april?

Het artikel kreeg de kop ‘Niemand weet hoe Willem IV het gaat doen’. Dat was inderdaad de kern van de boodschap die was meegegeven aan de collega. Al zou ik nooit spreken van ‘Willem IV’. Het kan net zo goed koning Willem-Alexander worden. Het is namelijk net als met het vermeende roken van koningin Beatrix: iedereen neemt maar voetstoots aan dat het zo is, zonder echter te weten of het ook klopt.

Enfin, een verkorte versie van het artikel – met correcties.

 
NIJMEGEN - ,,Wie zegt dat ie het weet, liegt”, stelt royaltyverslaggever Hans Jacobs beslist. Volgens Jacobs, die sinds jaar en dag voor onder meer deze krant het koningshuis volgt, weet niemand wanneer koningin Beatrix troonsafstand zal doen en de scepter aan prins Willem-Alexander doorgeeft. Niemand behalve zijzelf. (In het artikel worden ook de ‘kroonprins’ en een handjevol vertrouwelingen toegevoegd, maar dat klopt niet.)

,,Maar hoe gaat dat? De media willen een verhaal. Dus duiken er steeds geruchten op. Onlangs nog wist Privé het zeker dat het op 27 april, de verjaardag van Willem-Alexander, bekend zou worden gemaakt. Ze hadden ‘keiharde aanwijzingen’. Er gebeurde niets. De aanwijzingen bleken niets anders te zijn dan de aanschaf van een ander type hofauto.” (En de plek die Beatrix innam bij de familiefoto in Lech..!)

Oranje-watcher (!) Jacobs brandt dan ook zijn vingers niet aan voorspellingen. Hij wil wel praten over waarschijnlijkheden (maar dan wel off the record, als informatie voor de collega). Zo verwacht hij niet dat Beatrix, die 31 jaar op de troon zit, voor december iets zal aankondigen. Die maand (het moet oktober/november zijn) gaat ze op bezoek naar de Antillen en, zegt hij, daar wil ze niet heen als scheidend staatshoofd. ,,En misschien wil ze in 2012 ook nog als regerend vorstin aanwezig zijn bij het jubileum van haar Britse collega Elizabeth.”

In 2013 viert Nederland het tweede eeuwfeest van de monarchie. Zou dat een moment voor een wisseling van de wacht kunnen zijn? Jacobs: ,,Beatrix wordt dat jaar 75. Een mooie leeftijd. Maar vergeleken met Elizabeth is ze jong, vind je niet? Dus veel zegt dat niet.” Mocht Beatrix voor de kerst meedelen dat ze ermee ophoudt, dan rest genoeg tijd voor een troonswisseling op of rond 30 april van het volgend jaar, zegt Jacobs. Willem-Alexander zou dan op Koninginnedag 2012 kunnen worden ingehuldigd, zoals Beatrix op 30 april 1980 haar moeder Juliana opvolgde.

Hoe dan ook zal Koninginnedag in zijn huidige vorm dan ophouden te bestaan. De dag krijgt waarschijnlijk een andere naam: Koningsdag of Koningdag. Willemsdags? Daar zal zeker al over zijn nagedacht, maar ook hier geldt: wie het weet, mag het zeggen. (volgt citaat van Michiel Zonnevylle van de Bond van Oranjeverenigingen). Over de datum waarop ‘Koningsdag’ wordt gevierd wil Jacobs wel speculeren. ,,Het lijkt me dat het zo blijft. Willem-Alexander eert daarmee zijn grootmoeder Juliana – het was haar verjaardag – en hij toont dat hij in een traditie staat. Bovendien heeft hij zo geen ‘gedonder’ op zijn eigen verjaardag.”

Volgens Jacobs zal de aard van de feestelijkheden onder Willem-Alexander (de krant gebruikt Willem IV) veranderen. ,,Hij heeft nog kleine kinderen, waarmee je niet gemakkelijk door twee provincieplaatsen gaat wandelen. Mogelijk kiest hij voor een defilé, zoals zijn oma, maar dan elk jaar in een andere gemeente. Uit oogpunt van veiligheid zou dat een goede keuze zijn.” (Zonnevylle ziet graag een tweedaagse festiviteit). Bron: De Gelderlander

Willem-Alexander laat de troon nog even staan

 
Een twintigtal tronen staat uitnodigend opgesteld in de Holstraat van Thorn. Tientallen scholieren uit de Limburgse gemeente Maasgouw, waar de koninklijke familie zaterdag Koninginnedag komt meevieren, hebben er weken aan gewerkt. De mooiste troon is beloond met de Amaliacup. De Oranjes nemen uitgebreid de tijd elk exemplaar te bekijken en waar mogelijk uit te proberen, ook koningin Beatrix laat zich niet onbetuigd.

,,Op deze troon heeft Willem-Alexander gezeten", zeggen leerlingen van de Maaskei trots. Maar goed dat het op flinke afstand meelopende journalistenvolk het niet heeft kunnen zien, anders waren er vast weer berichten gaan circuleren over een ongeduldige troonopvolger die niet kan wachten om zijn door geboorte bepaalde plaats in te nemen. Vrijdag nog moest minister-president Mark Rutte in het geweer komen om de dolgedraaide geruchtenmolen over een nakende troonswisseling de kop in te drukken. Koningin Beatrix geeft in Limburg ook niet de indruk dat dit wel eens haar laatste Koninginnedag zou kunnen zijn. Onvermoeibaar voert ze haar familie aan, en onbevreesd steekt ze haar hand uit voor de roofvogel die er majestueus op landt. Ook andere Oranjes tonen geen angst; alleen het publiek schreeuwt verschrikt wanneer de vogel laag over scheert.

 
,,Hebben jullie die zelf gemaakt?", vraagt prins Friso, die zich als enige niet laat verleiden om op een troon te gaan zitten. Maar dat is niet zo gek, bij zijn huwelijk heeft hij immers afstand gedaan van zijn opvolgingsrechten. Echtgenote Mabel weet nog wel een goede bestemming voor een bijzonder comfortabel zitmeubel: de tuin. ,,Ze zei dat ze de troon daarvoor wel kon gebruiken", vertelt een meisje. Mabel is kort voor de feestviering uit Korea overgekomen, waar ze met onder anderen de Amerikaanse oud-president Jimmy Carter de vastzittende gesprekken tussen Noord- en Zuid probeerde los te trekken. En ze vertrekt ook meteen na afloop naar Ivoorkust, voor een reis met o.a. Kofi Annan.

 
De weer bijzonder hoog gehakte prinses (net als de meeste vrouwelijke Oranjes heeft ze zich niets aangetrokken van het advies om makkelijk schoeisel uit te kiezen voor de Maaskeien van Thorn - alleen Laurentien en Marilène dragen heel verstandig sleehakken) is een onvermoeibaar en overenthousiast deelnemer aan de festiviteiten op deze zonovergoten en gemoedelijke dag. Jong en oud krijgen een hand van de in vlammend rood gestoken prinses. ,,Ich had Mabel", vertelt het bloemenmeisje opgewonden. ,,U bent de mooiste van allemaal", roept een groepje Limburgse oranjefans. ,,Dankuwel", lacht Mabel. Even later helpt ze kinderen over de zogenoemde 'freewalker', een soort evenwichtsbalk. ,,Uw beurt, met die schoenen", daagt de verslaggever uit. ,,Nee, mooi niet, maar heb ik er wel over gedacht", antwoordt de prinses die de alom tegenwoordige beveiligers met al haar uitstapjes naar het ook wat verder afstaande publiek geen moment rust geeft.

 
,,Ach, daar is het Koninginnedag voor. Die mensen staan al uren te wachten", zegt een koninklijke bewaker berustend. Hij is allang tevreden dat er dit jaar geen grote gaten vallen in de stoet. De prinsenparen Constantijn en Laurentien, Maurits (,,Dat is de lekkerste prins", roept meer dan één vrouwelijke fan) en Marilène en Floris en Aimée vervullen weliswaar hun jaarlijkse rol als 'koninklijke bezemwagen', maar dit keer houden ze de voortgang van de rest van de familie door de straten van Thorn – en later ook Weert – beter in de gaten.

 
Hofdame en adjudant (boven, met prinses Anita) hoeven minder vaak als verkeersregelaar en opjager op te treden. Misschien komt dat ook omdat er in de streng bewaakte Limburgse gemeenten minder belangstellenden zijn dan in voorgaande jaren én minder dan verwacht. Er vallen dus ook minder handen te schudden.

 
Máxima en Willem-Alexander trekken nog nadrukkelijker dan in voorgaande jaren samen op; soms hand in hand, soms met de arm van de prins om zijn luchtige geklede vrouw. Samen scheppen ze ijs, maar drummen op skippy ballen doet de prinses alleen. Het tweetal blijft in de buurt van koningin Beatrix, die ook prinses Margriet meestal in haar nabijheid weet.

 
Waar Thorn kiest voor zijn sterkste exportproduct, de muziek, houdt Weert het bij het koninklijk bezoek een uur later bij meer traditionele sport- en spelactiviteiten, inclusief ruitersport waarbij de voor paarden allergische prinsen Bernhard en Pieter-Christiaan moeten afhaken en even een van paardenhaar beschut heenkomen zoeken. Ze hebben geluk, de wind staat in de goede richting, van hen af. Willem-Alexander laat zich na enig beraad met Máxima echter niet onbetuigd en klimt op een strijdwagen voor een ererondje door het park. Máxima zelf houdt het bij het aaien van de paarden en pony's; koningin Beatrix bedankt de wagenrijder dat hij haar zoon heel heeft gelaten bij de rondrit.

 
Pieter van Vollenhoven viert zaterdag zijn 72ste verjaardag. De echtgenoot van prinses Margriet, die haar linkerhand vanwege een breuk na een val tijdens de vakantie in Oostenrijk in een mitella draagt, oogt ontspannener dan ooit. Zwaaiend en grappend neemt hij overal de felicitaties en het 'Lang zal hij leven' in ontvangst, ondertussen zijn zoons en schoondochters zoveel mogelijk plagend bij de verschillende activiteiten. Ze plagen allemaal even hard terug.

 
Ondertussen is prinses Annette niet te beroerd om ook te zwaaien als toeschouwers de naam van haar in geen velden of wegen te bekennen schoonzusje Marilène roepen - het is ook moeilijk om al die aangetrouwde prinsessen uit elkaar te houden. Annette neemt met succes deel aan het klootschieten. ,,Eén keer raak, niet slecht", zegt ze wanneer Bernhard haar komt ophalen. ,,Het is gelukt, het is moeilijk richten met een bril", meent Pieter van Vollenhoven die ook een poging waagt. ,,Het is geen vederlicht ding", merkt hij op over het geweer.

 
De rondgang door Weert krijgt op de Markt voor de Martinuskerk een oorverdovend slot. Koningin Beatrix duikt zelfs verschrikt weg bij de knallen van de confettikanonnen, maar bedankt even later beide gemeenten voor de fantasierijke invulling van het feestprogramma waar ze weer samen met haar familie 'ongelooflijk' van heeft genoten. ,,Heel tof, dat zouden ze bij ons ook eens moeten organiseren. Dit zorgt voor saamhorigheid", zegt een Gentse politieman na de toespraak.

 
Hij is één van de veertig Belgische agenten die goed zichtbaar in Weert en Thorn hun collega's bijstaan. Het goede weer en wellicht ook het alcoholverbod zorgen dat de stemming opperbest blijft. Er zijn in Weert maar een paar aanhoudingen, voornamelijk van mensen die zich niet willen of kunnen legitimeren. © HJ; Foto's: RB & pool

Koninklijke familie in Limburg, een impressie

 © Royal Press Europe, Albert Nieboer

Limburg geeft feestdag zijn ontspannen karakter terug

Zeeland heeft de koninklijke familie Koninginnedag ‘teruggegeven’ zei koningin Beatrix een jaar geleden. Na de ramp van de aanslag in Apeldoorn een jaar daarvoor was het even de vraag of het volksfeest met de Oranjes nog wel doorgang kon vinden. Het antwoord was: ja, maar niet van harte. De benodigde veiligheidsmaatregelen overschaduwden het feest in Middelburg en Wemeldinge in 2010, en het weer werkte ook niet mee. De rondgang door beide Zeeuwse plaatsen had iets krampachtigs, ondanks alle goede bedoelingen en het enthousiasme van het publiek.

 
Het was zaterdag aan Limburg om Koninginnedag weer zijn vrolijke, ontspannen en zonnige karakter terug te geven – met veel dank uiteraard aan de zon, die met name het kleine ‘witte stadje’ Thorn in al zijn toeristische glorie liet schitteren. Van een zonnige Koninginnedag word je vanzelf vrolijk, maar de lessen die de politie c.s. leerden in Zeeland droegen ook in belangrijke mate bij tot een ongedwongen sfeer langs de route in Weert en Thorn. Het gemoedelijker karakter van de Zuid-Nederlanders zal er ook mee te maken hebben gehad.

Het was in elk geval een Koninginnedagviering die niet snel zal worden vergeten. De Oranjes hadden alle tijd voor de wandeling door Thorn, waar het aantal belangstellenden weliswaar royaal minder was dan verwacht, maar waardoor meer gelegenheid was om ‘iedereen’ aandacht te geven. Een succes was de opstelling van door schoolklassen uit de gemeente Maasgouw gemaakte tronen – zelfs koningin Beatrix liet zich verleiden om er een uit te proberen.

 
Prinses Margriet, met haar linkerhand in een mitella na een lelijke val tijdens de vakantie in Oostenrijk, had wel eens in een betere stoel gezeten dan het wiebelende exemplaar dat zij testte; prinses Mabel en prins Friso toonden ook belangstelling, maar dan voor een troon in de tuin, zo vertelden de schoolkinderen die tekst en uitleg mochten geven over hun ontwerp. En prins Willem-Alexander? Er kwamen geen meldingen binnen dat hij ze allemaal opkocht, om alvast thuis te kunnen oefenen.

 
In de voorbije dagen hadden slecht geïnformeerde media immers weer lustig gespeculeerd over een troonswisseling – voor dramatisch effect het liefst op deze Koninginnedag zelf. Al die speculaties hebben iets vermoeids, aldus NRC zaterdag in een artikel dat in Story of Privé niet zou misstaan. De voormalige kwaliteitskrant vergat om erbij te vertellen dat het juist de media zijn die er steeds weer over beginnen, en dus zelf de vermoeidheid scheppen en in stand houden. Beatrix, Willem-Alexander of minister-president Mark Rutte hoor je er niet over, behalve wanneer het geruchtencircuit weer zo sterk wordt, dat er wel een ontkenning moet volgen. Vermoeiend inderdaad.

In de smalle straatjes van Thorn – met zijn gevaarlijke Maaskeien, die de prinsessen niet afschrikten om schoenen te dragen met onmogelijk hoge hakken – was niet veel ruimte voor de traditionele spelletjes en sportieve activiteiten, maar wel voor een demonstratie met roofvogels, en veel, heel muziek – uiteraard van de Harmonie St. Michaël en de Koninklijke Harmonie van Thorn, de befaamde geiten en bokken, rivalen die elkaar al zo’n 150 jaar naar de kroon proberen te steken.

 
In Weert kreeg Koninginnedag een uur na de afsluiting in Thorn een meer gebruikelijk karakter: paarden (waarbij de prinsen Pieter-Christiaan en Bernhard moesten afhaken vanwege hun allergie), sport en spel – met de gehoopte royale deelname – en plaatselijke lekkernijen alvorens er onder de tonen van Ravels Bolero een knallend slot volgde voor de St Martinuskerk. Zoveel knalwerk, vraag is of dat de koningin na de schrik van Apeldoorn, de damschreeuwer en de theelichtgooier, nog wel mag worden aangedaan, maar het maakte de apotheose wel spectaculair. Koninginnedag was daarmee weer helemaal terug, ook al waren ook Weert en Thorn streng bewaakt – inclusief veertig man van de politie uit Gent.

Vraag is alleen of Koninginnedag in deze kostbare vorm ook in de komende jaren kan worden voortgezet; onder koningin Beatrix zal het niet meer veranderen, maar de kinderen van Willem-Alexander en Máxima zijn voorlopig nog te jong om aan een koninklijke wandeltocht in deze vorm deel te nemen – wellicht dat Willem-Alexander en Máxima voor een toekomstige Koningsdag kiezen voor een tussenvorm: wel het land in, zoals nu, maar dan voor een samenkomst op één plek: een groot plein, of beter nog een stadion. We’ll see. © HJ