Musea moeten oordelen over Suzuki, niet de rechter

OPINIE. Een opmerkelijk vonnis van de rechtbank in Zutphen vrijdag. De auto waarmee Karst  T. op 30 april 2009 inreed op het publiek dat in Apeldoorn stond te kijken naar een rijtoer van de koninklijke familie, moet worden vernietigd. Het Nationaal Politiemuseum mag de Suzuki Swift niet bewaren, laat staan ‘op enig moment’ tentoonstellen.

Het bezwaar tegen het bewaren van de auto kwam van de familie T. Die voelde zich emotioneel belast door de idee dat het moordwapen waarmee een aanslag werd gepleegd op de Oranjes en waardoor zeven toeschouwers het leven verloren, in een museum zou worden opgesteld. Zo’n bezwaar was begrijpelijker geweest van de kant van de families van de slachtoffers.

Het Openbaar Ministerie was oorspronkelijk zelf ook van plan het wrak te vernietigen. Toen de Apeldoornse musea CODA en het Nationaal Politiemuseum daar lucht van kregen, besloten ze het autorestant op te vragen. Volgens CODA-directeur Carin Reinders maakte het deel uit van de 'nationale geschiedenis'. Het staat nu in een krat in een depot van het politiemuseum.

 
Nabestaanden van de slachtoffers toonden zich vorig jaar geschokt toen dat bekend werd, maar de musea wezen op het historische belang van dit object. Er werd een vergelijking gemaakt met het zwaard waarmee Johan van Oldenbarnevelt werd onthoofd. Ook dat is bewaard gebleven*. De museumdirecteuren, die zelfstandig handelden en zich ook niet lieten beïnvloeden door toenmalig burgemeester Fred de Graaf van Apeldoorn, zeiden er echter meteen bij geen plannen te hebben om de Suzuki te exposeren – maar het bewaren van het wrak was een museale plicht.

En dat maakt het rechtbankvonnis zo opmerkelijk. Een rechter moet niet willen beslissen over het al of niet behouden van een historisch object – hoe abject dan ook. Het is ongetwijfeld moeilijk om zonder emotie naar deze zaak te kijken en met de terechte gevoelens van de nabestaanden moet rekening worden gehouden. Maar de blik mag ook verder reiken – zelfs honderd jaar vooruit. Dat is de plicht van musea, daarmee moet de rechter zich niet in mengen. Hoogstens zou de rechter kunnen zeggen: bewaren mag, maar tentoonstellen kan pas na ‘zoveel tijd’, zoals dat bijvoorbeeld ook geldt voor persoonlijke documenten en archieven. Hopelijk gaat het Openbaar Ministerie in hoger beroep tegen het vonnis, met het oog op de geschiedschrijving. © HJ; Foto: © DPP

Moordwapens worden bewaard, maar niet altijd tentoongesteld:

John Wilkes Booth gebruikte een Philadelphia Derringer pistool voor de moordaanslag op de Amerikaanse president Abraham Lincoln op 14 april 1865. Het moordwapen is tentoongesteld in een museum in Ford's Theatre waar de moord plaatsvond.

De vijl die Luigi Lucheni op 10 september 1898 gebruikte om de Oostenrijks-Hongaarse keizerin-koningin Elisabeth (Sisi) te doden is door de Zwitserse politie overgedragen aan Oostenrijk. Het moordwapen is te zien in het Sisi museum in Wenen.

Het wapen waarmee Gravilo Princip op 28 juni 1914 de Oostenrijks-Hongaarse troonopvolger aartshertog Franz Ferdinand en diens vrouw Sophie doodschoot, alsmede de wagen waarin het paar door Sarajevo reed en het uniform dat Franz Ferdinand die dag droeg, zijn te zien in het Heeresgeschichtliches Museum in Wenen. De kogel ‘waarmee de Eerste Wereldoorlog begon’ is tentoongesteld in kasteel Konopiště in de Tsjechische Republiek.

Het Gandhi Museum in Delhi heeft in de Martelaarkamer één van de drie kogels die werden afgevuurd op Mahatma Gandhi in januari 1948 en waarmee hij werd vermoord.

Het geweer en het pistool die door Lee Harvey Oswald werden gebruikt voor de moord op de Amerikaanse president John F. Kennedy in november 1963 zijn niet vernietigd. Ze zijn opgeborgen in het gebouw van de National Archives and Records Administration.

De limousine waarin president John F. Kennedy door Dallas reed toen hij werd doodgeschoten, staat in het Henry Ford Museum in Detroit. Daar is ook de limousine waaruit president Ronald Reagan stapte toen er een aanslag op hem werd gepleegd. Reagan en de auto werden geraakt.

Het Remington geweer dat James Earl Ray gebruikte voor de moordaanslag op dominee Martin Luther King in april 1968 is uiteindelijk overgedragen aan het National Civil Rights Museum in Memphis, Tennessee.

Het Rijksmuseum in Amsterdam wil het vuurwapen waarmee Volkert van der G. in 2002 Pim Fortuyn vermoordde, opnemen in de collectie. Het museum heeft het Openbaar Ministerie gevraagd het pistool ter beschikking te stellen. Het Rijksmuseum wil het graag aan zijn collectie toevoegen om te bewaren voor het nageslacht. Het museum benadrukt de museale waarde van dergelijke relikwieën, zoals bijvoorbeeld het beulszwaard waarmee Johan van Oldenbarneveldt in de 17de eeuw is gedood.

Eerdere artikelen over het behoud van het autowrak:

• 'Wrak Suzuki Swift moet vernietigd'
• CODA negeerde negatieve reactie van burgemeester
• Suzuki wrak maakt deel uit van nationale geschiedenis
• Communiqué CODA over berichtgeving over Suzuki wrak
• Is er plaats voor Suzuki Swift in museum?

Comments

[Geplaatst door: Marc van der Linden]

Bravo!