Koningin Beatrix heeft haar rondreis langs de Antilliaanse eilanden feestelijk afgesloten op Sint Eustatius. Daar nam ze deel aan de feestdag van het eiland, ‘Statia Day’. Het was precies 230 jaar geleden dat op 16 november 1776 vanaf Fort Oranje de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten voor het eerst door een andere natie werd erkend.
In een opwelling beantwoordde de toenmalige eilandgouverneur Johannes de Graaff het saluut van het langs varende Amerikaans oorlogsschip Andrew Doria met elf kanonschoten. Dat ‘First Salute’ staat nu in alle Amerikaanse geschiedenisboekjes en is voor Statia _ zoals het 21 vierkante kilometer grote eiland wordt genoemd _ jaarlijks reden voor een uitbundig feest.
Koningin Beatrix had daar bij de planning van haar reis rekening meegehouden. ,,Ze wilde er per se bij zijn", aldus de Antilliaanse minister-president Emily de Jongh-Elhage. De koninklijke aanwezigheid _ net als in 1992 _ bij de festiviteiten kon worden gezien als een postuum eerbetoon aan Johannes de Graaff. Die werd namelijk meteen na zijn handeling teruggeroepen naar Nederland. In Den Haag zat men niet te wachten op ruzie met de Britten, waarmee de Amerikanen in een strijd om hun onafhankelijkheid waren gewikkeld.
Nederland wilde daarbij neutraal blijven. Dat was financieel het voordeligst. Vanaf Sint Eustatius werden de opstandelingen rijkelijk van wapens en smokkelwaar voorzien. ,,Die steun was cruciaal", aldus de Amerikaanse consul-generaal op de Antillen, Robert E. Sorenson. Dat beseften de Britten ook. Fort Oranje werd in 1781 onder de voet gelopen.
De Amerikanen speelden een hoofdrol bij het eilandfeest. Vanaf het fregat USS Stephen W. Groves van commander John Krautz werd het historische saluut van 230 jaar geleden overgedaan. En ook nu werden de schoten vanaf het Fort Oranje beantwoord. Twee Nederlandse marineschepen, de Hr. Ms. Van Amstel en Hr. Ms. Pelikaan, vergezelden het Amerikanse fregat voor de kust van Sint Eustatius, met alle hens aan dek. ,,Onze samenwerking en vriendschap heeft al die tijd standgehouden", prees consul-generaal Sorenson.
Koningin Beatrix had kort daarvoor een aantal ronkende toespraken moeten aanhoren over het belang van saamhorigheid van de eilanders nu Statia een Nederlandse gemeente wordt. Sint Eustatius koos vorig jaar als enige voor behoud van de Nederlandse Antillen, en is onzeker over wat de toekomst zal brengen en of het de uitdagingen en het Nederlandse bestuur wel aankan. Beatrix, die ook uitvoerig werd geprezen en toegezongen ‘She made Statia happy’, sprak daar ‘s middags over met de eilandsraad, alvorens zich opnieuw in het feestgedruis te 'storten'.
De terugreis naar Sint Maarten _ een afstand van 55 kilometer _ verliep daarna niet helemaal naar wens. De bestelde vliegtuigen van Winair waren er niet; de koningin nam daarom maar een marinehelikopter voor de oversteek. Het toestel mocht daarna wegens kleine problemen niet meer terug. Even leek het erop dat de marine met de Hr Ms. Van Amstel een deel van de pers (fotograaf, cameraploeg) moest overvaren, maar uiteindelijk belandde iedereen weer op Sint Maarten. © GPD
Reacties