PHILIPSBURG/THE BOTTOM (GPD) _ Ze had aandachtig geluisterd. Niet één keer had koningin Beatrix in haar Troonrede Sint Maarten genoemd. ,,Je bestaat niet,'' was het gevoel dat Gracita Arrindell, voorzitter van de Staten van Sint Maarten, het parlement, eraan overhield.
Door Frits Bloemendaal (GPD)
Het was een uitgelezen kans voor de regering om erbij stil te staan dat het Koninkrijk der Nederlanden vorig jaar ingrijpend is veranderd: twee nieuwe landen erbij (Sint Maarten en Curaçao) en drie eilanden (Saba, Sint Eustatius en Bonaire) die bijzondere gemeenten zijn geworden. Maar de eilanden hebben het gevoel dat Nederland na het feestelijke vuurwerk van 10 oktober vorig jaar _ 10-10-'10 _ de belangstelling alweer is verloren.
Terwijl zij keihard moeten knokken om zich aan de nieuwe situatie aan te passen. Nederland, vinden ze, heeft te weinig oog voor de problemen waarmee dat gepaard gaat. ,,Een beetje begrip, dat is wat wij vragen,'' zegt Arrindell na afloop van een gesprek met Nederlandse fractievoorzitters. ,,Er wordt te gemakkelijk gezegd: jullie hebben er zelf voor gekozen, afspraak is afspraak. Er moet ruimte zijn om een deel van die afspraken te heronderhandelen.''
Sint Maarten wil bijvoorbeeld af van het strenge toezicht op de begroting. Om nieuwe schuldenproblemen te voorkomen is een College Toezicht Financiën ingesteld, dat een al door het parlement goedgekeurde begroting alsnog kan afwijzen. Dat is niet democratisch, vindt Sint Maarten. Bij de Nederlandse delegatie is daarvoor wel begrip te vinden, maar tegelijkertijd is er wel zorg voor nieuwe financiële problemen, die Nederland dan zou moeten oplossen.
,,Welkom in Nederland,'' zegt taxichauffeur Billy bij het vliegveld van Saba tegen zijn gasten uit Nederland. Het is een wat wrange grap; Saba heeft juist het gevoel dat het niet als deel van Nederland wordt gezien. De fractievoorzitters worden door demonstranten verwelkomd; protesteren is een zeldzaamheid op het vredige eiland. 'Too much tax' staat op een protestbord. 'We belong to Holland, right???' op een ander.
Even later stelt gedeputeerde _ zeg maar wethouder _ Chris Johnson de Kamerleden de 'fundamentele' vraag: ,,Zijn we een deel van Nederland, ja of nee? Zo niet, dan moeten we iets anders bedenken.'' Maar het is ja, zeggen de fractievoorzitters in koor. Ze zijn onder indruk van de vele problemen waar Saba sinds de staatkundige wijziging mee worstelt. Vooral de stapeling van belastingen, die de prijzen fors hebben laten stijgen, de enorme bureaucratie die Nederland over het kleine eiland met 1500 inwoners heeft uitgestort, en de verslechterde gezondheidszorg geven hen te denken.
Op een unieke bijeenkomst met de eilandbewoners worden de Nederlandse politici getrakteerd op een stortvloed van klachten. Ze horen dat de hogere belastingen het bedrijfsleven het eerste halfjaar al tienduizend dollar hebben gekost, dat ouderen met amper 400 euro AOW per maand moeten rondkomen, terwijl een brood alleen al drie dollar kost, dat twee Jamaicaanse leerkrachten moesten vertrekken omdat zij geen geldige verblijfsvergunning hadden _ dat zij die ineens nodig hadden, was de school niet verteld. En dat verpleegkundigen onderling geld inzamelen voor patiënten die hun medicijnen niet kunnen betalen.
De Nederlandse arts Joka Blaauboer vertelt dat patiënten door het nieuwe zorgkantoor naar een ziekenhuis op het Franstalige Guadeloupe worden gestuurd, waar de Franstalige arts in het Engels alleen goedemorgen kan zeggen. ,,Taal is ook een criterium van kwaliteit'', zegt zij.
De fractievoorzitters laten het op zich inwerken zonder zich al een oordeel te willen vormen. Ze tonen wel begrip voor het dringende verzoek van de eilanden om meer tijd te krijgen zich aan de nieuwe situatie aan te passen. Maar concrete toezeggingen doen ze niet. Aan elk verhaal zit ook een andere kant, zeggen ze, en die willen ze eerst ook horen. ,,Wij zijn hier als volksvertegenwoordigers,'' zegt Kees van der Staaij (SGP), ,,en niet namens de regering. We luisteren en spreken de regering er vervolgens op aan.'' ©GPD
Laatste reacties