Televisiekijkers in Nederland hebben vrijdagavond kunnen kijken naar de beelden van het koninklijk bezoek. BVN zendt zondagavond uit, met een langer verslag. EO's Blauw Bloed geeft zaterdag nog een toegift.
De uittocht vanaf Sint Maarten is inmiddels voltooid. Koningin Beatrix is zaterdag terug in het 'koude' deel van haar koninkrijk. © GPD
Een goede reis terug. De koningin mag niet letterlijk worden geciteerd, maar ik kan toch verklappen dat ze het zo zei donderdagavond in haar hotel op Sint Maarten. Daar stond ze ontspannen en met veel humor de media te woord aan het einde van haar reis langs de Antillen en Aruba.
Hoogtepunt voor haar was de warmte van de bevolking, die ‘hun’ koningin overal met open armen ontving. De vraag of ze als koningin hier nog terugkomt, werd met een glimlach beantwoord: leuk geprobeerd. Maar daarover zei Beatrix natuurlijk verder niks.
Zeeschildpad Zaria kwam ter sprake. Nee, daar had ze niks meer van gehoord. Gelach. De volgende door de koningin ‘gedoopte’ zeeschildpad Eloise krijgt een zendertje mee. Op die manier kan ook de koninklijke familie op de hoogte blijven van het leven van dit beschermde dier in de wateren rond Bonaire. Bij de opening van de nieuwe terminal van Princess Juliana International Airport op Sint Maarten, stond de koningin langdurig stil bij het veiligheidspoortje.
Ondeugende vraag: wist u wat dat voor een apparaat was? Ja, dat wist ze. Het apparaat doet nu altijd ‘tik’als ze er doorgeen gaat, vanwege haar knie. En met een royaal gebaar wijst ze naar haar benen. Wat de detector vroeger deed aanslaan blijft in nevelen gehuld.
De eilandbesturen hebben Beatrix gevraagd snel terug te komen. De gezaghebber van Bonaire vroeg haar om achter de schermen een goed woordje te doen voor zijn eiland. Ze denken dat ik alles kan, dat valt in de praktijk tegen vond de opnieuw lachende koningin Beatrix.
Ook ‘rivaal’ Johan Cruijff kwam ter sprake. Hij opende met de koningin drie zogenoemde Cruyff Courts en gaf alle lof en eer voor de enorme belangstelling daarvoor aan de koningin. Daar moest ze echter niets van weten. Ook zonder haar had hij wel aandacht getrokken, zeker bij de jeugd, wist de koningin. Ze had veel respect voor de manier waarop Cruijff en zijn medewerkers de sportvelden opzetten, beheren en hoe ze luisteren naar de plaatselijke verlangens en behoeften.
De Antilliaanse premier Emily de Jongh-Elhage sprak de afgelopen week over een emotionele reis langs de eilanden. De koningin kon dat begrijpen. De premier had zich immers ingezet voor de Nederlandse Antillen en voor het begin november bereikte akkoord over de ontmanteling daarvan.
Voor Beatrix bleven de Antillen echter de Antillen en de eilanden de eilanden - de bijzondere band zou door de akkoorden voor haar niet veranderen wilde ze maar zeggen. Maar de veranderingen betekenen een grote opdracht voor de eilandbestuurders, die het zwaar krijgen om aan de nieuwe verhoudingen vorm en inhoud te geven.
Beatrix hield overigens een paar slagen om de arm. Ze wilde niet vooruitlopen op de besluitvorming in Curaçao, dat de slotverklaring nog moet goedkeuren. Uiteraard kwamen de problemen waar de eilanden voor staan, het zoeken naar oplossingen, de jeugd, het deltaplan voor onderwijs en de sociale vormingsplicht ook aan de orde. Het gesprek dat meer dan twintig minuten duurde was serieus en hartelijk.
Vrijdag is een rustdag voor het koninklijk gezelschap, dat aan het einde van de middag met de KBX - het regeringstoestel - naar Willemstad vliegt om daar over te stappen op een lijnvlucht naar Nederland. © GPD
Niet iedereen is geïnteresseerd in de manier waarop artikels, verslagen, tv-reportages en dergelijke tot stand komen. Het wel en wee van verslaggevers en cameraploegen kan ze niks schelen: het gaat hier om de koninklijke familie, de rest is 'onprofessioneel gezeur'. Om prins Willem-Alexander te citeren: dat is ook maar een mening.
De werkomstandigheden bepalen immers ten dele ook het resultaat van de verslaggeving. En een blog is juist in het leven geroepen om óók daarover iets te vertellen.
Een voorbeeld van donderdag. Er is geen vervoer vanaf Statia naar Sint Maarten. De koningin pakt de helikopter van de marine, voor de rest van het gezelschap is één Twint-Otter beschikbaar. Wie mag er mee? De schrijvende journalisten schuiven aan op de kleine stoeltjes bij regeringsofficials en hofhouding.
Het camerateam van de NOS blijft achter; EO'er Jeroen Snel had eerder op de dag al een deal gesloten met de marine, in ruil voor wat zendtijd. Wanneer de NOS'ers over zouden kunnen komen was op dat moment onduidelijk - op een gegeven moment was zelfs sprake van inzet van de Hr. Ms. Van Amstel.
Nou en? Er was de hele dag gefilmd op Statia. Dat materiaal moest de afgelopen nacht worden verwerkt, bekeken en gemonteerd en van commentaar voorzien voor het televisieprogramma van vrijdag. Elke minuut telt, maar dat gold ook voor de verslaggevers die om 19 uur een afspraak hadden bij de koningin.
Op Curaçao was eerder in de week al veel materiaal verwerkt. Hotelkamers zijn echter geen studio's, maar met enige improvisatie met lakens, spreien en handdoeken kan wel het voor geluidsopnamen gewenste 'droge geluid' worden bereikt. En uiteraard stort zo'n tent de eerste beste keer in.
Gezeur over bagage wordt essentieel als daardoor materiaal niet aanwezig is om het werk te doen. Het geeft ook aan dat niet alles van een leien dakje gaat bij zo'n logistiek ingewikkelde reis. En als verslagen niet kunnen worden gewerkt omdat het beloofde internet er niet is of niet werkt, dan oet dat worden gemeld en uitgelegd.
De beelden van de koningin met de schildpad Zaria op Bonaire waren vertederend; het versturen daarvan naar Nederland heeft vijf uur geduurd; uiteindelijk telt alleen het resultaat, maar het kan geen kwaad eens achter de schermen te kijken en dat te weten.
En er zijn _ veel meer _ onvergetelijke momenten, waarover we ook niet berichten, zoals het vroege ontbijt in Windwardside op Saba, waarvan deze exclusieve foto (© Lex van Lieshout). 
© GPD
Zo mooi als op Saba is het nergens. Niks ten nadele van de andere Antilliaanse eilanden, maar de rotspunt met zijn 877 hoge bergtop - het hoogste punt in het koninkrijk - steekt er toch echt bovenuit. Klein, heel klein. Voor alle onderdelen van het bezoek woensdag gebruikten we dezelfde weg. Logisch, want het 13 vierkante meter 'grote' eiland heeft er ook maar één. Het was er bloedheet, vochtig en wonderschoon. En de ontvangst voor koningin én gevolg was allerhartelijkst.
Ik denk dat we allemaal een beetje verliefd zijn geworden op het kleinste eiland van het koninkrijk. We waren er al vroeg, de oversteek vanaf Sint Maarten duurt twaalf minuten.
Vanaf Saba kun je ook Sint Eustatius - iedereen op de Antillen heeft het over Statia - zien liggen, en daarachter Saint Kitts en Nevis. Het is een prachtig vergezicht. Dat we vroeg op moesten (kwart over zes vertrek), werd goed gemaakt door het ontbijt in Windwardside - mét zicht op vulkaan en zee.
Over het vliegveld van Saba raakt niemand uitgepraat. Het is een 400 meter lange strip naast de berg en met uitrij mogelijkheid in zee. Niks voor bangerds, maar de vlucht verliep probleemloos. Op de terugweg kregen we een nog kleiner toestel - met plek voor negen personen. We moesten haast maken want na zonsondergang kan er vanaf Saba niet meer worden gevlogen.
,,Heerlijk om hier weer te zijn,” zei koningin Beatrix meteen bij aankomst op het eiland. De eilandbewoners, hoewel niet zo massaal opgekomen als bij voorgaande bezoeken, waren net zo blij haar weer te zien. Op sommige plekken langs de weg - in de dorpjes - stonden ze soms wel rijen dik om Beatrix toe te wuiven. Een aantal mensen klaagde echter.
Het taxibusje van de koningin had donker getint glas. ,,Nu hebben we een kans haar te zien en dan zien we haar niet!" werd teleurgesteld geklaagd na het voorbij flitsen van de majesteit in Windwardside.
Maar wat een bijzonder eiland is dit Saba. Een grote begroeide vulkaan: prachtig groen, fleurige en kleurige bloemen en planten en een oase van rust. Een ideaal bezinningsoord, en dus ook een plek waar koningin Beatrix graag komt.
Ook nu stonden de jongeren weer centraal bij haar uitstapjes: de allerkleinsten, middelbare scholieren, de scouts, en vaste prik op Saba, ook de bejaarden. Foto’s op de muren van het tehuis getuigden in elk geval van alle voorgaande koninklijke bezoeken.
Het eilandbestuur én de oppositie werden weer scherp ondervraagd door de koningin. Saba wordt een bijzondere gemeente van Nederland. Maar Den Haag, dat is als bestuurscentrum wel erg ver weg. Nog verder dan het op Saba verfoeide Curaçao. Wat is dan de winst? Veel mensen zijn onzeker; weten niet wat te verwachten. Al die punten kwamen bij de ontmoeting in het bestuurskantoor aan de orde.
Saba houdt van de koningin en die liefde is wederzijds, dat bleek woensdag wel. Ongelofelijk eigenlijk dat de rondreis op één eiland na voorbij is. Statia is donderdag als laatste aan de beurt. Van afstand hebben we het al zien liggen. Donderdagavond om zeven uur vliegen we er heen. © GPD
Saba lonkt. De hele week wordt over niets anders gesproken. Het kleinste eiland van het koninkrijk, met het hoogste punt. Een vliegveld dat die naam niet mag hebben en amper 1500 inwoners op dertien vierkante kilometer.
Om 6 uur 15 Antilliaanse tijd moeten we klaar staan voor de bus naar het vliegveld van Sint Maarten, waar we dinsdagavond zonder vertraging en mét alle bagage zijn aangekomen. Andere passagiers werden door Dutch Antillian Express daardoor weer op pad gestuurd zonder hun koffers!
Over het (niet direct) funtioneren van het internet in het beachresort zullen we het hier niet hebben - de staf is in elk geval erg behulpzaam.
Saba is het voorlaatste eiland dat we bezoeken. Ik ben benieuwd. © GPD
Diefstal, bedrog of gewoon de wet? Niemand die het weet. Curaçao heeft kennelijk een creatieve manier gevonden om de Antilliaanse staatsschuld weg te werken? DHL wist vantevoren in elk geval niets van de heffing van invoerrechten (114 dollar, inclusief kosten) op wasgoed! In Nieuw-Zeeland is daarop verstoord gereageerd, maar uit Willemstad blijft het akelig stil. Daar lachen ze natuurlijk om zoveel stommiteit van een Nederlander!
Even ter herinnering: aan het slot van het prinselijk bezoek aan Nieuw-Zeeland had de wasserij die wordt gebruikt door het Mercure Windsor hotel in Auckland de ingeleverde kleding niet op tijd klaar - ondanks verzekeringen vooraf dat de was diezelfde dag zou worden teruggebracht.
Met de oversteek naar het Caribisch gebied voor de deur, was dat op zijn zachtst gezegd vervelend. Koningin Beatrix zou nu dagenlang tegen hetzelfde overhemd aan moeten kijken, temeer daar de hotels en resorts hier op de Antillen meestal alleen een 48-uurs wasservice hebben en wij in de meeste hotels maar één nacht overnachten... Goed, de kleren zouden worden nagestuurd met New Zealand Post en DHL. Maar waar naar toe?
In overleg met DHL - transport zou vijf dagen duren - werd gekozen voor Curaçao. Daar zouden we immers twee nachten blijven. Tot maandag echter geen bericht, maar DHL heeft een 'tracking' systeem. Ze kunnen daarmee zien waar een pakket zich bevindt.Het was al op Curaçao, zo bleek, sinds vrijdag 10 november, bij de douane. Volgens de computer zou het pakje op 13 november zijn ingeklaard en op 14 november afgeleverd zijn. Alleen op dat moment was het hier op Curaçao nog geen dinsdag...
Goed. De staf van het Marriott heeft dinsdagmorgen goed werk gedaan met DHL, dat de kleren pas aan het einde van de dag - wanneer wij al weer in het vliegtuig zouden zitten naar Sint Maarten - wilde bezorgen. Kleine bijkomstigheid: er moe(s)ten invoerrechten worden betaald over de eigen gebruikte overhemden (4), ondergoed en sokken.... De Antilliaanse douane gaf ze een (nieuw)waarde van 1100 NedAnt gulden! Dus maar weer contact opgenomen met Nieuw-Zeeland. Ondertussen kon ik wel in een bijzonder shirt naar de koningin en Johan Cruijff. En misschien kan Curaçao de regels ondertussen eens uitleggen.
Wordt vervolgd. © GPD
Gedeelde smart is halve smart. De Amigoe - krant van Curaçao en Aruba en de overige Antillen - had maandag een ingezonden brief van een boze en teleurgestelde reiziger met Dutch Antilles Express (DAE). Ene Andres F. Casimiri zat klaarblijkelijk op dezelfde vlucht vanaf Sint Maarten naar Willemstad als de Nederlandse persgroep. Hij schrijft over 'teleurstelling en frustraties' naar aanleiding van het wangedrag van DAE.
'DAE, hoewel keurig op tijd, was op andere punten een totale flop. Dat was totaal niet nodig geweest als het management de meest fundamentele principes van service en bagagevervoer zou respecteren, haar personeel beter zou motiveren en opleiden'. Hij beklaagt zich over de voorkeursbehandeling van bepaalde bagage (de muziekinstrumenten, die alle ruimte in beslag namen, maar niet alle aankwamen).
En ook hij merkt op dat DAE bij vertrek uit Sint Maarten al wist dat veel bagage van de vlucht was gehaald. 'Er was genoeg tijd om dat tijdens de vlucht te melden'.
Anders dan de pers, heeft deze passagier nog tot maandag moeten wachten om deze zelf op het vliegveld te komen ophalen. En over de verdere afhandeling, bijvoorbeeld op vliegveld Hato, doet Casimiri nog eens een boekje open. 'Vragen niet beantwoorden en doen of je iemand niet gehoord hebt, is gewoon onbeschoft'. Inderdaad. Mijn vragen zijn niet beantwoord. Leuk dat andere passagiers daarover klagen!
Nog leuker: dinsdagavond vliegen we weer van Curaçao naar Sint Maarten. Met/zonder bagage. Wordt mogelijk vervolgd. © GPD
Ik heb een gevoelige snaar geraakt bij premier Emily de Jongh-Elhage van de Nederlandse Antillen. ,,Ik hou van uw das", vertelde de minister-president maandagmiddag in de zaal van de Antilliaanse ministerraad.
Oh ja? Mijn ANP-collega Oscar van Dam, die in Willemstad woont en werkt, wist meteen waarom: de das is geel en geel is de kleur van de 'Partido Antia Restrukturá’ - de club waarvan De Jongh de voorvrouw is.
De Jongh voelde zich dus op haar gemak. In de lunchpauze op de eerste dag van het bezoek van koningin Beatrix aan 'Kòrsou' maakte ze even tijd vrij voor een gesprek met de Nederlandse media. Het werd een allerhartelijkste ontmoeting, maar wel met kritische opmerkingen over de toekomst.
Lees het hele interview met de premier bij de achtergronden.
De Jongh, die ik de afgelopen dagen op deze website nog wel eens heb geplaagd omdat ze Beatrix schaduwt, staat bekend als een 'lieve vrouw', en die reputatie maakte ze rond de ministerstafel ook waar. Maar wel een vrouw met karakter, die de kritische vragen behendig pareerde en blijk gaf van optimisme over de toekomst van de eilanden.
De premier verkeert in een vreemde positie, ook tijdens de rondreis met de koningin langs de vijf eilanden. De Jongh (59) is namelijk de laatste premier van de Nederlandse Antillen. Dat maakt de bezoeken voor haar ook tot een soort afscheidsreis en De Jongh vindt dat 'heel emotioneel' zo liet ze weten.
,,Je moet de wens van het volk respecteren, maar als ik zo met de koningin de eilanden afga en het Antilliaanse volkslied hoor, dan denk ik ‘moet ik dit doen’? Het is heel emotioneel. Maar al worden de verhoudingen anders, we blijven sámen - samen werken."
Dat die samenwerking binnen het koninkrijk geschiedt, staat voor de minister-president ook vast. ,,De mensen hebben bij de referenda op de eilanden laten weten dat ze de band met Nederland en het koningshuis willen houden. Dat was vandaag ook op Curaçao te zien en te voelen. De koningin houdt van de Antillen en de Antillianen houden van haar. De liefde is wederzijds."
Na afloop van het gesprek vertelde De Jongh vol enthousiasme over haar ervaringen van de afgelopen dagen met de koningin - grappig, warm en ontroerend, zo ervaart ook de premier het koninklijk bezoek. ,,Als klein kind stond ik hier op het Fort-plein voor de aubade op 30 april. Dat is vijftig jaar geleden, maar diezelfde warme stemming is er nu ook."
Het Fort-plein is de binnenplaats van Fort Amsterdam, het bestuurscentrum van (nu nog) de Nederlandse Antillen. Daar bezocht koningin Beatrix eerst gouverneur Frits Goedgedrag, waarna ze het plein overstak voor een gesprek met de ministerraad.
Vervolgens ging het gezelschap naar de Staten van de Nederlandse Antillen, en daarna weer terug naar het 'paleis' van de gouverneur (met de koninklijke standaard in top) voor de uitreiking - weliswaar postuum - van een Zilveren Anjer van het Prins Bernhard Fonds, aan de nabestaanden van Charles Gomes Casseres. © GPD
Kòrsou (Curaçao) legt maandagmorgen (het is vijf uur vroeger dan in Nederland) de rode loper uit voor koningin Beatrix. Dat gebeurt niet zoals een week geleden in Oranjestad op Aruba op het vliegveld, maar bij het regeringscentrum Fort Amsterdam aan de baai in Willemstad.
De verwelkoming van de koningin, die twee dagen eerder al was gearriveerd, was toen wat potsierlijk. Beatrix kwam zaterdag al vanaf Sint Maarten aan op Curaçao, dus een ontvangst door gouverneur Frits Goedgedrag in het Fort is correct. Daarna zijn er ontmoetingen met de Antiliaanse regering en de leden van het binnenkort verdwijnende parlement, de Staten.
Grappig is dat er één-op-één gesprekken in het programma staan van de koningin met gouverneur en premier, en aan het einde van de dag een diner bij de minister-president in Fort Nassau.
De afgelopen vier, vijf dagen begeleidden die koningin Beatrix echter al bij haar bezoeken aan Bonaire en Sint Maarten; en met name premier De Jongh was niet van de zijde van Beatrix weg te slaan. Vraag is dus wat er na al die dagen nog te bespreken valt. © GPD
Op Kórsou gaat iedereen naar het strand op de vrije zondag.
Anders dan op Aruba en Sint Maarten, waar Oranjestad en Philipsburg geheel zijn aangepast aan de wensen - of vermeende wensen - van de cruiseschippassagiers, heeft Willemstad zijn eigen charme weten te bewaren.
En is het centrum op zondag rustig, om niet te zeggen uitgestorven.
Deze zondag was de enige geplande rustdag tijdens de rondreis van koningin Beatrix langs de Antilliaanse eilanden en Aruba.
Wie denkt dat de haar "achtervolgende" media het op zo'n dag rustig aan kan doen, heeft het mis.
De televisieploegen van NOS, RTL en EO hebben volop opnamen gemaakt van de stad, en verderop op het eiland. Tegelijkertijd werkten RVD en reisbegeleiding zich in het zweet om voor iedereen de koffers vanaf Sint Maarten te krijgen. Ik kan hier niet onthullen wat daarvoor nodig is geweest, maar aan het einde van de middag was de bagage er.
Ik ben ondertussen drie keer van kamer gewisseld omdat er onoplosbare problemen waren met de internetverbindingen. Had ik toch nog voordeel van het achterblijven van de koffer: die hoefde ik dus ook niet steeds weer mee te slepen naar de volgende kamer. In de gangen van het resort kwam ik dan weer fotografen en cameramensen tegen, die ook op zoek waren naar een lijntje met de buitenwereld.
Enfin, tegen half vijf zondagmiddag waren alle problemen opgelost, waren ook de bij de GPD aangesloten kranten (alsnog) bediend en kon de "vrije" dag beginnen...
Een wandeling door het stille Willemstad leverde leuke plaatjes op. Ik kende de stad alleen van de foto's uit de Nederlandse schoolboeken: de brug, Otrabanda en Punda, de kleurrijke huizen, Fort Amsterdam, het klopte allemaal.
Van het koninklijk bezoek was verder niets te merken; tenzij je de beveiligers herkende die rustig op een terrasje een drankje dronken.
Geen vlaggen, posters of versieringen. Wel op Fort Amsterdam, waar de koningin maandagmorgen officieel wordt verwelkomd, een plaquette die herinnert aan haar bezoek in 1999 samen met prins Claus. Dat was het bezoek van de 'koninklijke watergolf'. © GPD
Zondag, even na middernacht Antilliaanse tijd op Curaçao: net ingecheckt in het hotel. Zonder koffers. En ik niet alleen, maar (bijna) de hele groep verslaggevers en fotografen, geluidsmensen en cameralieden die koningin Beatrix volgt bij haar rondreis langs de zes Caribische eilanden.
Geen foutje van de luchtvaartmaatschappij dit keer, maar boze opzet. De bagage is gewoon niet meegenomen door Dutch Antilles Express omdat andere spullen - muziekinstrumenten - in het kleine toestel voorrang kregen.
Eerstvolgende vlucht uit Sint Maarten: over twaalf uur. Dat we enkele honderden dollars overgewicht betaalden en ruim drie uur voor de vlucht naar Willemstad alle koffers al incheckten maakte niet uit.
Volgens onze reisbegeleider is dit de eerste keer dat hij beleeft dat van bijna de hele groep de bagage niet is meegekomen. Vlak voor vertrek werd er nog met koffers geschoven: mogelijk dat toen onze spullen uit het toestel zijn gehaald. Enfin, het is goed voor de onderlinge verstandhouding (heb jij voor mij.... een tandenborstel, een zwembroek, een kam, een kabel voor internet....) maar niet goed voor de gevoelens ten opzichte van Dutch Antilles Express.
Dat moet ons nota bene dinsdag weer naar Sint Maarten brengen (en veel collega's ook weer naar Willemstad vrijdag).
Navraag bij de receptie leerde overigens dat mijn eigen spullen die met DHL uit Auckland hierheen gestuurd zouden zijn, er nog niet zijn. Lees hierover: Overschakelen naar Aruba. Zondag is een rustdag - in meerdere opzichten, maar zonder enige kleding wordt het geen pretje. © GPD
De kerkgemeenschappen zijn zaterdagmorgen Sint Maartensdag samen met koningin Beatrix op bijzondere en feestelijke wijze met een dienst begonnen. Gebeden en Bijbel-lezingen werden verzorgd door vertegenwoordigers van verschillende kerkgenootschappen op het eiland.
In zijn preek hield dominee E. Lloyd Brissett een krachtig pleidooi voor verantwoordelijk bestuur. 'Een groot leider weet nederig te zijn, is dienaar van allen en is bereid zijn leven op te offeren' aldus de voorganger, ,,Queen Beatrix will go down in the historybooks as a great Queen," zo ei hij tot luide instemming van de congregatie.
De koningin was duidelijk geroerd door de warme woorden en gebeden die aan haar adres en voor haar werden uitgesproken. 'Give her long life' bad de Anglicaanse Father Irad Hodge. ,,Opdat zij haar kleinkinderen kan zien opgroeien en hun bestemming in het leven zien vinden." Bij het zingen van het Onze Vader nam iedereen in het kleine, van oorpsrong 155 jaar oude kerkje, de buurman/vrouw bij de hand. En zo stond ook Beatrix, geflankeerd door gezaghebber en premier, hand en hand te zingen.
De woorden die deze zeer bijzondere bijeenkomst het best omschrijven zijn 'indrukwekkend, ontroerend, inspirerend'. Menigeen in de congregatie was zichtbaar aangedaan en de Sint Maartenaren zongen het dak van hun kerkje - de woorden van de gezangen waren dan ook bijzonder treffend gekozen: 'Kracht voor vandaag, blijde hoop voor de toekomst' uit 'Groot is uw trouw, O God (Great is Thy Faithfulness). © GPD
Met trots heeft Sint Maarten vrijdagavond de nieuwe terminal van de Internationale Prinses Juliana Luchthaven in gebruik genomen. Koningin Beatrix verrichtte de openingshandeling door op een knop te drukken die een spandoek, dat als een gordijn voor de gevel van het luchthavengebouw hing, langzaam deed wegtrekken. De bestuursvoorzitter en de luchthavendirecteur (rechts op foto) keken toe. Vuurwerk liet ook de rest van het eiland - het vliegveld wordt ook door de Fransen gebruikt - weten dat Sint Maarten/Saint Martin een eerste klasse 'airport' heeft.
Prinses Juliana opende in maart 1944 - toen ze in ballingschap in Canada verbleef - het eerste veldje voor vliegtuigen op het Caribische eiland. Zo komt het vliegveld ook aan zijn naam: Princess Juliana International Airport. Sint Maarten verwerkt nu zo'n 1,7 miljoen passagiers, een half miljoen zijn bezoekers van het eiland zelf, de rest is op doorreis naar de omliggende eilanden: Saba (foto), Statia (Sint Eustatius), Saint Bartholemy, Anguilla, Saint Kitts, en andere. De chief minister van Anguilla en de premier van Saint Kitts behoorden dan ook tot de gasten.
De nieuwe terminal (kosten 70 miljoen euro) kan 2,5 miljoen passagiers verwerken. En: de koffie bij Kaffé is lekker (foto).
De opening werd een groot feest, waarvoor iedereen was uitgenodigd. Lange toespraken natuurlijk, maar ook een interessante video, goed eten voor de genodigden, leuke muziek, drie (!) volksliederen (Nederland, Nederlandse Antillen, Sint Maarten - alleen het laatste werd meegezongen en begroet met een warm applaus), en een chaotische rondleiding voor de koningin. Eindelijk kreeg die ook een detectiepoortje van dichtbij te zien. © GPD
Bij Sint Maarten moet ik meteen denken aan het liedje 'Oh island in the sun'. Vanuit de kamer van het 'resort' waar we zijn ondergebracht - pal naast het vliegveld, bij een verkeerde beweging vliegt een toestel zo de kamer binnen - kan ik aan de horizon Saba en Sint Eustatius, alsmede Saint Kitts zijn liggen. Nu bij ondergaande zon is dat een adembenemend gezicht.
Je zou bijna vergeten, tussen alle vakantiegangers, cruisepassagiers en zwembaden, cocktailbairs en casino's in, dat we hier zijn om te werken.
Koningin Beatrix arriveerde vrijdagmorgen vanuit Bonaire op de Prinses Juliana luchthaven, waarvan ze deze avond nog de nieuwe terminal zal openen. Vandaaruit ging ze meteen door naar het gebouw van het eilandbestuur, waar ze met scherpe vragen aan bestuurscollege en oppositie de puntjes nadrukkelijk op de i zette. Dat was even schrikken voor de Sint Maartenaren.
De jeugd kreeg ook op de eerste dag van het bezoek weer alle aandacht. Ontroerend was het bezoek aan het kindertehuis van de 'I can foundation'.
De kinderen keken uit naar de komst van de koningin, zongen haar toe - Wilhelmus en het Sint Maartenlied - maakten verlegen een praatje en het tehuis gaf haar een cadeau.
De beelden daarvan spreken voor zich. En ja, ook hier, zorgde de Antilliaanse minister-president Emily de Jongh dat ze geen millimeter van de zijde van de vorstin week. © GPD
Spliksplinternieuw is de luchthaventerminal van Sint Maarten. Alles glimt en schittert nog, al is zo'n ongebruikte hal ook nog steriel en kaal. Maar de ontvangst bij de immigratiedienst was allerhartelijkst, en hoewel de bagage op de verkeerde band arriveerde waren er geen klachten. Buiten werd hard gewerkt voor het grote openingsfeest vrijdagavond.
Vanaf zes uur tot half twaalf is de hele bevolking van het eiland welkom om samen met koningin Beatrix de ingebruikstelling van de nieuwe trots van het Bovenwindse eiland te vieren. Voor Sint Maarten is die handeling van de koningin dan ook het hoogtepunt van het bezoek. Zaterdag kan het feest overigens meteen doorgaan: dan is het Sint Maartensdag. De koningin gaat naar de kerk, bezoekt de kustwacht en een jeugdfestival, alvorens naar Curaçao te vliegen.
Ook daar is de bevolking door het eilandbestuur opgeroepen massaal naar het vliegveld te komen om haar te verwelkomen. Het eigenlijke bezoek aan Curaçao begint maandag pas. © GPD
Een sportieve middag met Beatrix: eerst voetballen en dan windsurfen. Op Bonaire kan het allebei. Na Aruba opende ook het kleinste van de Benedenwindse eilanden donderdag een Cruyff Court, en de meester was er zelf bij aanwezig. Hij zwaaide zelfs enthousiast met een Nederlands vlaggetje toen wij als groep journalisten hem vanuit de bus vrolijk in koninklijke stijl toewuifden.
Bonaire was trots en blij met het voetbalveld, dat door de jeugd zelf zal worden onderhouden.
Het duurde even voordat er kinderen op het veld verschenen om Johan Cruijff op het linker- en rechterdoel te laten schieten om het veldje officieel te openen (de koningin gaf de ballen aan), maar toen de fiesta toch echt beginnen.
Ook de jongsten waren weg van 'La Reina'. Die straalt overigens als nooit tevoren bij dit soort gelegenheden. Opmerkelijk hoe ze het op kan brengen, zeker in de Antiliaanse hitte - het is ongewoon warm voor deze tijd van het jaar.
Verkoeling is er dan aan het strand. De windsurfers vertoonden hun vaardigheden, de koningin waagde zich niet op de planken, maar keek van afstand toe.
Andere toekijkers bleven buiten beeld. Naast de windsurfplek is het naaktstrandje van Bonaire - kuis afgeschermd door een ver in zee reikende schutting. © GPD
Een bloedhete dag op het wondermooie Bonaire. Ik ben bij het tikken bang voor kortsluiting want aico of niet - ik gebruik een intercafé in Kralendijk, de voorzieningen bij Van der Valk's Plaza Resort zijn onbetrouwbaar en bovendien zit je daar buiten - ik ben drijfnat. En dat is alleen maar van honderd meter lopen en minuten in de zon staan kijken naar de verrichtingen van de koningin.
Die heeft het overigens ook niet gemakkelijk. Bij de rondgang door het dorpje Rincon liep het water de vorstin over het gezicht. En de waaier die ze gebruikte bracht nauwelijks verkoeling.
Maar voor Rincon was het een bijzondere dag en de hele bevolking probeerde op de eerste rij te staan in hun versie van Koninginnedag. De schooljeugd vormde een erehaag, de senioren waren er, jongerenorganisaties, vrouwenclubs, scouts, alles en iedereen. Met camera uiteraard.
Serieuzer ging het er in Kralendijk aan toe bij het bezoek aan het project Sociale Vormingsplicht. Vroege-schoolverlaters wordt hier weer een nieuw perspectief geboden. Van de 48 meisjes die hier worden gesteund heeft 75 procent één of meer kinderen. Let wel: het gaat om meisjes tussen de zestien en 24 jaar. Koningin Beatrix schrok zichtbaar van dat cijfer. Op Bonaire zijn naar schatting 275 tot 300 jongeren die voor het project in aanmerking komen. Vraag van de koningin: jullie helpen er zo'n zeventig, waar is de rest?
Het ochtendprogramma werd afgerond met een bezoek aan een tentoonstelling van lokale kunst, met na afloop een swingend dansoptreden. Later op de dag wordt het Cruyff Court geopend. De media gaan alvast naar Sint Maarten. Vandaar (hopelijk) weer berichtgeving. © GPD
Welkom in de wereld die marine heet. De kustwachtcutter Jaguar werd woensdagmiddag ingeschakeld om de pers van Kralendijk op Bonaire naar het tegenover gelegen Klein Bonaire te vervoeren. Een mooie geste van de mannen die de Caribisch eilanden bewaken.
In de brandende zon werd het een prachtig tochtje met een verrassende ontknoping.
We moesten namelijk in een kleiner bootje landen op het strand en vervolgens - schoenen snel uit, broekspijpen omhoog - in zee springen om op Klein Bonaire te komen. Dat was nog niet zo gemakkelijk - met apparatuur en tassen.
Koningin Beatrix was duidelijk beter voorbereid. In broekpak, met blote voeten in slippers én de hulp van de potige kerels van de parkwacht 'sprong' de vorstin kwiek van boord van haar scheepje (al ging het bijna mis) dat nog iets dichter op het strand kon komen.
Niet alle leden van haar gezelschap hielden de schoenen droog overigens.
Op Klein Bonaire kwam Beatrix kijken naar de schildpadden. Die leggen daar eieren. Er zijn twee soorten schildpadden, de hawksbill en de groene schildpad, die er nestelen. De koninklijke familie heeft een zeer bijzondere band met het Bonaire Marine Park dat het eilandje nu is. Prins Bernhard heeft er namelijk via het Wereld Natuur Fonds jarenlang voor gevochten en zijn dochter Beatrix heeft zich, zo bekende ze, ook niet onbetuigd gelaten. Ze had achter de schermen 'geduwd' vertelde de koningin.
Beatrix werd gevraagd twee jonge schildpadden een naam te geven. De eerste zou ze zelf mogen uitzetten, de tweede volgt volgend voorjaar en krijgt voor onderzoek een zendertje mee. De koningen koos voor de namen van haar jongste (Zaria) en oudste (Eloise) kleinkind. ,,Ik noem haar Zaria, naar mijn jongste kleinkind. Zal ik het spellen?" Het was een trotse en stralende grootmoeder die de jonge schildpad in zee zette, en die vertelde over het plezier dat ze beleeft aan Eloise. Ze kon niet wachten tot ze het verhaal van de schildpadden aan de dochter van Laurentien en Constantijn kon vertellen. De schildpad, die kort daarvoor was geringd, sprintte weg. ,,Zo, die wilde echt weg," aldus Beatrix, die het wel een beetje ' eng' vond de zeeschildpad vast te houden.
Het uitstapje naar het nationale park was ongetwijfeld een vroegtijdig hoogtepunt van het bezoek aan Bonaire, al beleefde de koningin ook zichtbaar veel plezier aan de visite aan de buurtschool. Maar of de confrontatie met alle landgenoten op het strand evengoed in de smaak viel, zullen we wel nooit weten. Niet iedereen was op de ontmoeting gekleed, zullen we maar zeggen.
De kustwacht deed op de weg terug nog even waar zij is voor ingehuurd: optreden tegen toeristen die het anker uitgooien voor Klein Bonaire. Netten, ankers en dergelijke kunnen zeeschildpadden het leven kosten.
Donderdag wordt onder meer het Cruyff Court geopend en gaat Beatrix windsurfen. Althans ze gaat kijken bij windsurfende kinderen. De pers vliegt dan aan het einde van de middag alweer naar Sint Maarten, via Willemstad. Dat kan gevolgen hebben voor de snelle berichtgeving. © GPD
,,Ik ben u enorm dankbaar voor alle prachtige dingen die ik de afgelopen dagen heb mogen zien. Ik heb genoten. Het was fantastisch om bij u te zijn.'' Koningin Beatrix kwam dinsdagavond lofprijzingen tekort aan het einde van het volksfeest in het oude centrum van Oranjestad.
Duizenden Arubanen waren daar op de been om 'hun' Reina in levenden lijve te zien. Met muziek, dans en toneel werden belangrijke periodes uit de geschiedenis van het stadje uitgebeeld en ondertussen werd de koningin toegejuicht.
,,Het is een prachtig hoogtepunt'', aldus Beatrix in haar spontane dankwoord. De Arubaanse minister-president Nelson Oduber spoorde de koningin dan ook aan 'binnenkort weer op ons eiland te komen'. De zeven jaar die tussen deze visite en het vorige bezoek in 1999 zaten, vond hij duidelijk te lang.
Woensdag is de koningin aangekomen op Bonaire. Daar begon officieel het bezoek aan de Nederlandse Antillen, die als zelfstandig deel van het koninkrijk mogelijk al in juli 2007 ophouden te bestaan. Dat maakt de visite tot een historisch bezoek.
Ook Bonaire vindt dat het lang op koninklijk bezoek heeft moeten wachten, al was de koningin er in juli 2004 een half uurtje voor een tussenlanding met een KLM-toestel op weg naar een vakantiereis naar Ecuador.
Op Bonaire kreeg Beatrix opnieuw een uitgebreide welkomstceremonie met alle toeters en bellen, inclusief de uit Curaçao ingevaren marine. Daarna ging net als de afgelopen dagen op Aruba alle aandacht uit naar schoolkinderen en jeugdprojecten.
Politici op de eilanden hadden graag gezien dat het staatshoofd wat meer aandacht aan hen zou besteden. Het half uurtje dat de Arubaanse Statenleden gisteren kregen, vinden de leden van de eilandsraad van Curaçao bij voorbaat onvoldoende. © GPD; Foto's boven Aruba, onder Bonaire.
Ik herinner me mijn eerste vliegreis nog goed. Dat is natuurlijk wel vaker met zaken die je voor de eerste keer doet. Het was in maart 1974 en de vlucht ging naar Barcelona. Ook toen al mocht ik stukjes schrijven, in die tijd voor de Leidse Courant en het Leidsch Dagblad. Op de luchthaven vond een ontmoeting plaats met Johan Cruijff, samen met echtgenote Danny op weg naar zijn nieuwe voetbalclub. Een handtekening op de altijd bewaarde instapkaart is daar het bewijs van.
Dinsdagavond op de luchthaven Reina Beatrix van Aruba. In de vertrekhal wandelt ook Johan Cruijff binnen voor de vlucht naar Bonaire. Hij opent daar donderdag weer een Cruyff Court, een voetbalveld als cadeau van Nederland aan elk van de zes eilanden ter gelegenheid van vijftig jaar Statuut voor het Koninkrijk. Ik heb Cruijff sinds 1974 alleen nog maar op televisie gezien. Op Aruba heb ik hem al aangeschoten om commentaar te geven. Nu is er iets meer tijd.
,,Mooi dat we er allebei nog zijn," zegt hij wanneer ik hem herinner aan dat mooie jaar 1974 - toen Johan Neeskens en Johan Cruijff en trainer Rinus Michels voetbalclub Barcelona nieuwe glans en glorie bezorgden. ,,Dat was een gouden tijd," beaamt de voetbalmeester. We stappen vervolgens in de bus naar het vliegtuig dat ons via Willemstad naar Flamingo Airport op Bonaire moet brengen. 'Waar is mijn paspoort?' schiet door me heen. Ik spring uit de bus en geef - onbewust - in de vertrekhal een komische rondrenshow weg voor de collega's.
Zonder paspoort besluit ik toch maar het vliegtuig te nemen - een bus rijdt speciaal voor mij nog een keer op en neer. De piloot van Dutch Antilles Express heeft al laten weten niet te zullen wachten. Hij wil (terecht) op tijd weg. In het vliegtuig nog een grondige inspectie van alle handbagage: paspoort gevonden. ,,Da's wel komisch," zegt Johan Cruijff bij aankomst op het eiland droogjes. Een nieuwe handtekening voor de instapkaart heb ik niet gevraagd. © GPD
De Arubaanse schooljeugd heeft koningin Beatrix dinsdagmorgen (plaatselijke tijd) uitbundig onthaald op de Beatrix- en de Julianascholen.
De koningin maakte een rondgang door beide scholen, en bekeek op de Julianamavo multiculturele presentaties van de schoolkinderen.
De sfeer was uitbundig, vrolijk en spontaan. Dat belooft nog wat voor het volksfeest dat later dinsdag wordt gehouden in de straten van Oranjestad.
De media vliegen meteen na afloop door naar Bonaire, waar de koningin woensdagmorgen aankomt. ©GPD
Rob Henriquez is onverbiddelijk. De Nederlandse pers komt er bij hem niet in. De president van de Centrale Bank van Aruba heeft maling aan de eerder gemaakte afspraken met de Rijksvoorlichtingsdienst. Hij kijkt niet eens naar het lijstje met namen van geaccrediteerde journalisten. Onderhandelen is niet mogelijk. Hij draait zich gewoon om. Dit is zijn feestje. De koningin komt op bezoek, slaat een nieuwe munt en daar zijn geen buitenstaanders bij nodig.
Achterdochtige geesten kunnen dan meteen denken dat de uiteenzetting over de sociaal-economische situatie op Aruba, die koningin Beatrix en minister Atzo Nicolaï, in het bankgebouw te horen krijgen, niet geschikt is voor de media. Maar dat voert wellicht te ver. Vier journalisten worden via de achterdeur en na loting (twee uit Aruba, twee van Nederlandse kant) wel toegelaten; maar dat is voor Henriquez de limiet.
Het is overigens niet de eerste aanvaring tussen de media en de Arubaanse autoriteiten. Maandagavond ontving de Arubaanse gouverneur Refonjel de koningin tijdens een receptie in de balzaal van het Marriotthotel. De fotografen mochten binnen geen opnamen maken, de televisie kon alleen één sfeerbeeld maken in de zaal. Vandaar dat er dus ook geen foto’s zijn van een zichtbaar ontspannen Beatrix - voor de verandering eens een keer zonder hoed.
De koningin bezoekt dinsdag op Aruba na het uitstapje naar de bank twee scholen, gaat dan naar de YMCA in San Nicolas om vervolgens de Staten van Aruba te ontmoeten in Fort Zoutman, alvorens het Fiësta Publico bij te wonen in het hermetisch afgesloten centrum van het kleine Oranjestad. ©GPD
De aankomst van koningin Beatrix maandagmorgen op Aruba (15 uur Nederlandse tijd) was natuurlijk een toneelstukje. Nu zijn koninklijke werkzaamheden dat wel vaker, maar in Oranjestad lag het er bij het begin van Beatrix’ rondreis langs alle zes Caribische eilanden wel erg bovenop. De koningin arriveerde namelijk per auto op het naar haar genoemde vliegveld, waar gouverneur en minister-president haar begroetten.
Beatrix was daar zaterdag al met het vliegtuig vanuit Nederland aangekomen. Maar het weekeinde was om uit te rusten en zich voor te bereiden op het eilandje springen, vandaar de gekunstelde aankomst.
Aruba maakt het overigens niet uit. Er heerst een gezonde spanning voorafgaande aan de officiële start van het koninklijk bezoek. Oranjestad is al een paar dagen getooid in Arubaanse en Nederlandse vlaggen. De foto van ‘La Reina’ is in de hoofdstraten overal te vinden en de dranghekken staan klaar. Het stadje gaat dinsdag zelfs helemaal op slot voor het volksfeest, het Fïesta Publico voor de vorstin.
Het is dan ook alweer zeven jaar geleden dat Beatrix zich hier in deze zonnige uithoek van haar koninkrijk liet zien, en het is nog maar de vraag op ze tijdens haar huidige regeringsperiode nog een keer terugkomt.
Dat koningin Beatrix haar rondreis uitgerekend op Aruba begint, komt omdat ze vorig jaar tijdens haar jubileumjaar een korte stop maakte op buureiland Curaçao; tijd voor het bezoeken van meer eilanden was er toen niet en Beatrix beloofde snel terug te komen.
De reis mag in het licht van het vorige week bereikte akkoord over de toekomstige status van de vijf eilanden van de Nederlandse Antillen ook historisch worden genoemd. Wanneer de overeenkomst door de verschillende eilandsraden wordt goedgekeurd, houden de Antillen als land op te bestaan. Het is dan ook om die reden de laatste keer dat het staatshoofd de Nederlande Antillen aandoet. De tot en met 16 november durende trip bevat elementen van de tocht langs de twaalf provincies vorig jaar.
Jongeren en onderwijs vormen daarbij de leidraad, naast ontmoetingen met politici en uitstapjes tussen de bevolking. Minister Atzo Nicolaï van koninkrijkszaken vergezelt de koningin op haar reis. © GPD
Reina Beatrix lacht de bezoeker toe op het vliegveld van Aruba. Overal wapperen de vlaggen van Aruba en Nederland. ,,De koningin is op het eiland," vertelt de chauffeur die me naar het pershotel brengt met enige trots. ,,Goed dat er pers met haar meekomt. In Nederland moeten de mensen lezen over Aruba," meent hij. ,,Bon bini," heet het dan ook, van harte welkom.
Helemaal wakker ben ik nog niet. Totale vliegtijd vanuit Auckland in Nieuw-Zeeland is twintig uur, maar daar komt nog eens zo'n veertien uur wachttijd op de vliegvelden van Los Angeles en Philadelphia bij. ,,Waarom vliegt u niet via Miami," vroegen Willem-Alexander en Máxima terecht. Maar ja, soms zit je een bepaalde luchtvaartmaatschappijen vast (vanwege hun samenwerking). Op moment van shrijven is het kwart voor zes 's avonds op Aruba, kwart voor elf zondagavond in Nederland en kwart voor elf maandagmorgen in Auckland. Ik zal het gevoel van tijd, plaats en dag nog wel even kwijt zijn.
Voor de trouwe volgers: de wasserette in Auckland heeft de kleding gevonden. Nu nog een klein probleempje oplossen: de was afleveren op een van de eilanden van de Nederlandse Antillen, liefst nog op een moment dat ik daar ben of nog moet komen. Zondag direct na aankomst in Oranjestad al veelvuldig contact gehad met het hotel in Auckland. Ik maar denken dat DHL snel was: het duurt nog wel vijf tot zes dagen voordat de spullen in Willemstad kunnen zijn... 'Jij gaat achterin de bus zitten' was het bemoedigende commentaar van de collega's! ©GPD
