Televisiekijkers in Nederland hebben vrijdagavond kunnen kijken naar de beelden van het koninklijk bezoek. BVN zendt zondagavond uit, met een langer verslag. EO's Blauw Bloed geeft zaterdag nog een toegift.
De uittocht vanaf Sint Maarten is inmiddels voltooid. Koningin Beatrix is zaterdag terug in het 'koude' deel van haar koninkrijk. © GPD
Een goede reis terug. De koningin mag niet letterlijk worden geciteerd, maar ik kan toch verklappen dat ze het zo zei donderdagavond in haar hotel op Sint Maarten. Daar stond ze ontspannen en met veel humor de media te woord aan het einde van haar reis langs de Antillen en Aruba.
Hoogtepunt voor haar was de warmte van de bevolking, die ‘hun’ koningin overal met open armen ontving. De vraag of ze als koningin hier nog terugkomt, werd met een glimlach beantwoord: leuk geprobeerd. Maar daarover zei Beatrix natuurlijk verder niks.
Zeeschildpad Zaria kwam ter sprake. Nee, daar had ze niks meer van gehoord. Gelach. De volgende door de koningin ‘gedoopte’ zeeschildpad Eloise krijgt een zendertje mee. Op die manier kan ook de koninklijke familie op de hoogte blijven van het leven van dit beschermde dier in de wateren rond Bonaire. Bij de opening van de nieuwe terminal van Princess Juliana International Airport op Sint Maarten, stond de koningin langdurig stil bij het veiligheidspoortje.
Ondeugende vraag: wist u wat dat voor een apparaat was? Ja, dat wist ze. Het apparaat doet nu altijd ‘tik’als ze er doorgeen gaat, vanwege haar knie. En met een royaal gebaar wijst ze naar haar benen. Wat de detector vroeger deed aanslaan blijft in nevelen gehuld.
De eilandbesturen hebben Beatrix gevraagd snel terug te komen. De gezaghebber van Bonaire vroeg haar om achter de schermen een goed woordje te doen voor zijn eiland. Ze denken dat ik alles kan, dat valt in de praktijk tegen vond de opnieuw lachende koningin Beatrix.
Ook ‘rivaal’ Johan Cruijff kwam ter sprake. Hij opende met de koningin drie zogenoemde Cruyff Courts en gaf alle lof en eer voor de enorme belangstelling daarvoor aan de koningin. Daar moest ze echter niets van weten. Ook zonder haar had hij wel aandacht getrokken, zeker bij de jeugd, wist de koningin. Ze had veel respect voor de manier waarop Cruijff en zijn medewerkers de sportvelden opzetten, beheren en hoe ze luisteren naar de plaatselijke verlangens en behoeften.
De Antilliaanse premier Emily de Jongh-Elhage sprak de afgelopen week over een emotionele reis langs de eilanden. De koningin kon dat begrijpen. De premier had zich immers ingezet voor de Nederlandse Antillen en voor het begin november bereikte akkoord over de ontmanteling daarvan.
Voor Beatrix bleven de Antillen echter de Antillen en de eilanden de eilanden - de bijzondere band zou door de akkoorden voor haar niet veranderen wilde ze maar zeggen. Maar de veranderingen betekenen een grote opdracht voor de eilandbestuurders, die het zwaar krijgen om aan de nieuwe verhoudingen vorm en inhoud te geven.
Beatrix hield overigens een paar slagen om de arm. Ze wilde niet vooruitlopen op de besluitvorming in Curaçao, dat de slotverklaring nog moet goedkeuren. Uiteraard kwamen de problemen waar de eilanden voor staan, het zoeken naar oplossingen, de jeugd, het deltaplan voor onderwijs en de sociale vormingsplicht ook aan de orde. Het gesprek dat meer dan twintig minuten duurde was serieus en hartelijk.
Vrijdag is een rustdag voor het koninklijk gezelschap, dat aan het einde van de middag met de KBX - het regeringstoestel - naar Willemstad vliegt om daar over te stappen op een lijnvlucht naar Nederland. © GPD
Niet iedereen is geïnteresseerd in de manier waarop artikels, verslagen, tv-reportages en dergelijke tot stand komen. Het wel en wee van verslaggevers en cameraploegen kan ze niks schelen: het gaat hier om de koninklijke familie, de rest is 'onprofessioneel gezeur'. Om prins Willem-Alexander te citeren: dat is ook maar een mening.
De werkomstandigheden bepalen immers ten dele ook het resultaat van de verslaggeving. En een blog is juist in het leven geroepen om óók daarover iets te vertellen.
Een voorbeeld van donderdag. Er is geen vervoer vanaf Statia naar Sint Maarten. De koningin pakt de helikopter van de marine, voor de rest van het gezelschap is één Twint-Otter beschikbaar. Wie mag er mee? De schrijvende journalisten schuiven aan op de kleine stoeltjes bij regeringsofficials en hofhouding.
Het camerateam van de NOS blijft achter; EO'er Jeroen Snel had eerder op de dag al een deal gesloten met de marine, in ruil voor wat zendtijd. Wanneer de NOS'ers over zouden kunnen komen was op dat moment onduidelijk - op een gegeven moment was zelfs sprake van inzet van de Hr. Ms. Van Amstel.
Nou en? Er was de hele dag gefilmd op Statia. Dat materiaal moest de afgelopen nacht worden verwerkt, bekeken en gemonteerd en van commentaar voorzien voor het televisieprogramma van vrijdag. Elke minuut telt, maar dat gold ook voor de verslaggevers die om 19 uur een afspraak hadden bij de koningin.
Op Curaçao was eerder in de week al veel materiaal verwerkt. Hotelkamers zijn echter geen studio's, maar met enige improvisatie met lakens, spreien en handdoeken kan wel het voor geluidsopnamen gewenste 'droge geluid' worden bereikt. En uiteraard stort zo'n tent de eerste beste keer in.
Gezeur over bagage wordt essentieel als daardoor materiaal niet aanwezig is om het werk te doen. Het geeft ook aan dat niet alles van een leien dakje gaat bij zo'n logistiek ingewikkelde reis. En als verslagen niet kunnen worden gewerkt omdat het beloofde internet er niet is of niet werkt, dan oet dat worden gemeld en uitgelegd.
De beelden van de koningin met de schildpad Zaria op Bonaire waren vertederend; het versturen daarvan naar Nederland heeft vijf uur geduurd; uiteindelijk telt alleen het resultaat, maar het kan geen kwaad eens achter de schermen te kijken en dat te weten.
En er zijn _ veel meer _ onvergetelijke momenten, waarover we ook niet berichten, zoals het vroege ontbijt in Windwardside op Saba, waarvan deze exclusieve foto (© Lex van Lieshout). 
© GPD
Zo mooi als op Saba is het nergens. Niks ten nadele van de andere Antilliaanse eilanden, maar de rotspunt met zijn 877 hoge bergtop - het hoogste punt in het koninkrijk - steekt er toch echt bovenuit. Klein, heel klein. Voor alle onderdelen van het bezoek woensdag gebruikten we dezelfde weg. Logisch, want het 13 vierkante meter 'grote' eiland heeft er ook maar één. Het was er bloedheet, vochtig en wonderschoon. En de ontvangst voor koningin én gevolg was allerhartelijkst.
Ik denk dat we allemaal een beetje verliefd zijn geworden op het kleinste eiland van het koninkrijk. We waren er al vroeg, de oversteek vanaf Sint Maarten duurt twaalf minuten.
Vanaf Saba kun je ook Sint Eustatius - iedereen op de Antillen heeft het over Statia - zien liggen, en daarachter Saint Kitts en Nevis. Het is een prachtig vergezicht. Dat we vroeg op moesten (kwart over zes vertrek), werd goed gemaakt door het ontbijt in Windwardside - mét zicht op vulkaan en zee.
Over het vliegveld van Saba raakt niemand uitgepraat. Het is een 400 meter lange strip naast de berg en met uitrij mogelijkheid in zee. Niks voor bangerds, maar de vlucht verliep probleemloos. Op de terugweg kregen we een nog kleiner toestel - met plek voor negen personen. We moesten haast maken want na zonsondergang kan er vanaf Saba niet meer worden gevlogen.
,,Heerlijk om hier weer te zijn,” zei koningin Beatrix meteen bij aankomst op het eiland. De eilandbewoners, hoewel niet zo massaal opgekomen als bij voorgaande bezoeken, waren net zo blij haar weer te zien. Op sommige plekken langs de weg - in de dorpjes - stonden ze soms wel rijen dik om Beatrix toe te wuiven. Een aantal mensen klaagde echter.
Het taxibusje van de koningin had donker getint glas. ,,Nu hebben we een kans haar te zien en dan zien we haar niet!" werd teleurgesteld geklaagd na het voorbij flitsen van de majesteit in Windwardside.
Maar wat een bijzonder eiland is dit Saba. Een grote begroeide vulkaan: prachtig groen, fleurige en kleurige bloemen en planten en een oase van rust. Een ideaal bezinningsoord, en dus ook een plek waar koningin Beatrix graag komt.
Ook nu stonden de jongeren weer centraal bij haar uitstapjes: de allerkleinsten, middelbare scholieren, de scouts, en vaste prik op Saba, ook de bejaarden. Foto’s op de muren van het tehuis getuigden in elk geval van alle voorgaande koninklijke bezoeken.
Het eilandbestuur én de oppositie werden weer scherp ondervraagd door de koningin. Saba wordt een bijzondere gemeente van Nederland. Maar Den Haag, dat is als bestuurscentrum wel erg ver weg. Nog verder dan het op Saba verfoeide Curaçao. Wat is dan de winst? Veel mensen zijn onzeker; weten niet wat te verwachten. Al die punten kwamen bij de ontmoeting in het bestuurskantoor aan de orde.
Saba houdt van de koningin en die liefde is wederzijds, dat bleek woensdag wel. Ongelofelijk eigenlijk dat de rondreis op één eiland na voorbij is. Statia is donderdag als laatste aan de beurt. Van afstand hebben we het al zien liggen. Donderdagavond om zeven uur vliegen we er heen. © GPD
Saba lonkt. De hele week wordt over niets anders gesproken. Het kleinste eiland van het koninkrijk, met het hoogste punt. Een vliegveld dat die naam niet mag hebben en amper 1500 inwoners op dertien vierkante kilometer.
Om 6 uur 15 Antilliaanse tijd moeten we klaar staan voor de bus naar het vliegveld van Sint Maarten, waar we dinsdagavond zonder vertraging en mét alle bagage zijn aangekomen. Andere passagiers werden door Dutch Antillian Express daardoor weer op pad gestuurd zonder hun koffers!
Over het (niet direct) funtioneren van het internet in het beachresort zullen we het hier niet hebben - de staf is in elk geval erg behulpzaam.
Saba is het voorlaatste eiland dat we bezoeken. Ik ben benieuwd. © GPD
Diefstal, bedrog of gewoon de wet? Niemand die het weet. Curaçao heeft kennelijk een creatieve manier gevonden om de Antilliaanse staatsschuld weg te werken? DHL wist vantevoren in elk geval niets van de heffing van invoerrechten (114 dollar, inclusief kosten) op wasgoed! In Nieuw-Zeeland is daarop verstoord gereageerd, maar uit Willemstad blijft het akelig stil. Daar lachen ze natuurlijk om zoveel stommiteit van een Nederlander!
Even ter herinnering: aan het slot van het prinselijk bezoek aan Nieuw-Zeeland had de wasserij die wordt gebruikt door het Mercure Windsor hotel in Auckland de ingeleverde kleding niet op tijd klaar - ondanks verzekeringen vooraf dat de was diezelfde dag zou worden teruggebracht.
Met de oversteek naar het Caribisch gebied voor de deur, was dat op zijn zachtst gezegd vervelend. Koningin Beatrix zou nu dagenlang tegen hetzelfde overhemd aan moeten kijken, temeer daar de hotels en resorts hier op de Antillen meestal alleen een 48-uurs wasservice hebben en wij in de meeste hotels maar één nacht overnachten... Goed, de kleren zouden worden nagestuurd met New Zealand Post en DHL. Maar waar naar toe?
In overleg met DHL - transport zou vijf dagen duren - werd gekozen voor Curaçao. Daar zouden we immers twee nachten blijven. Tot maandag echter geen bericht, maar DHL heeft een 'tracking' systeem. Ze kunnen daarmee zien waar een pakket zich bevindt.Het was al op Curaçao, zo bleek, sinds vrijdag 10 november, bij de douane. Volgens de computer zou het pakje op 13 november zijn ingeklaard en op 14 november afgeleverd zijn. Alleen op dat moment was het hier op Curaçao nog geen dinsdag...
Goed. De staf van het Marriott heeft dinsdagmorgen goed werk gedaan met DHL, dat de kleren pas aan het einde van de dag - wanneer wij al weer in het vliegtuig zouden zitten naar Sint Maarten - wilde bezorgen. Kleine bijkomstigheid: er moe(s)ten invoerrechten worden betaald over de eigen gebruikte overhemden (4), ondergoed en sokken.... De Antilliaanse douane gaf ze een (nieuw)waarde van 1100 NedAnt gulden! Dus maar weer contact opgenomen met Nieuw-Zeeland. Ondertussen kon ik wel in een bijzonder shirt naar de koningin en Johan Cruijff. En misschien kan Curaçao de regels ondertussen eens uitleggen.
Wordt vervolgd. © GPD
Gedeelde smart is halve smart. De Amigoe - krant van Curaçao en Aruba en de overige Antillen - had maandag een ingezonden brief van een boze en teleurgestelde reiziger met Dutch Antilles Express (DAE). Ene Andres F. Casimiri zat klaarblijkelijk op dezelfde vlucht vanaf Sint Maarten naar Willemstad als de Nederlandse persgroep. Hij schrijft over 'teleurstelling en frustraties' naar aanleiding van het wangedrag van DAE.
'DAE, hoewel keurig op tijd, was op andere punten een totale flop. Dat was totaal niet nodig geweest als het management de meest fundamentele principes van service en bagagevervoer zou respecteren, haar personeel beter zou motiveren en opleiden'. Hij beklaagt zich over de voorkeursbehandeling van bepaalde bagage (de muziekinstrumenten, die alle ruimte in beslag namen, maar niet alle aankwamen).
En ook hij merkt op dat DAE bij vertrek uit Sint Maarten al wist dat veel bagage van de vlucht was gehaald. 'Er was genoeg tijd om dat tijdens de vlucht te melden'.
Anders dan de pers, heeft deze passagier nog tot maandag moeten wachten om deze zelf op het vliegveld te komen ophalen. En over de verdere afhandeling, bijvoorbeeld op vliegveld Hato, doet Casimiri nog eens een boekje open. 'Vragen niet beantwoorden en doen of je iemand niet gehoord hebt, is gewoon onbeschoft'. Inderdaad. Mijn vragen zijn niet beantwoord. Leuk dat andere passagiers daarover klagen!
Nog leuker: dinsdagavond vliegen we weer van Curaçao naar Sint Maarten. Met/zonder bagage. Wordt mogelijk vervolgd. © GPD
Ik heb een gevoelige snaar geraakt bij premier Emily de Jongh-Elhage van de Nederlandse Antillen. ,,Ik hou van uw das", vertelde de minister-president maandagmiddag in de zaal van de Antilliaanse ministerraad.
Oh ja? Mijn ANP-collega Oscar van Dam, die in Willemstad woont en werkt, wist meteen waarom: de das is geel en geel is de kleur van de 'Partido Antia Restrukturá’ - de club waarvan De Jongh de voorvrouw is.
De Jongh voelde zich dus op haar gemak. In de lunchpauze op de eerste dag van het bezoek van koningin Beatrix aan 'Kòrsou' maakte ze even tijd vrij voor een gesprek met de Nederlandse media. Het werd een allerhartelijkste ontmoeting, maar wel met kritische opmerkingen over de toekomst.
Lees het hele interview met de premier bij de achtergronden.
De Jongh, die ik de afgelopen dagen op deze website nog wel eens heb geplaagd omdat ze Beatrix schaduwt, staat bekend als een 'lieve vrouw', en die reputatie maakte ze rond de ministerstafel ook waar. Maar wel een vrouw met karakter, die de kritische vragen behendig pareerde en blijk gaf van optimisme over de toekomst van de eilanden.
De premier verkeert in een vreemde positie, ook tijdens de rondreis met de koningin langs de vijf eilanden. De Jongh (59) is namelijk de laatste premier van de Nederlandse Antillen. Dat maakt de bezoeken voor haar ook tot een soort afscheidsreis en De Jongh vindt dat 'heel emotioneel' zo liet ze weten.
,,Je moet de wens van het volk respecteren, maar als ik zo met de koningin de eilanden afga en het Antilliaanse volkslied hoor, dan denk ik ‘moet ik dit doen’? Het is heel emotioneel. Maar al worden de verhoudingen anders, we blijven sámen - samen werken."
Dat die samenwerking binnen het koninkrijk geschiedt, staat voor de minister-president ook vast. ,,De mensen hebben bij de referenda op de eilanden laten weten dat ze de band met Nederland en het koningshuis willen houden. Dat was vandaag ook op Curaçao te zien en te voelen. De koningin houdt van de Antillen en de Antillianen houden van haar. De liefde is wederzijds."
Na afloop van het gesprek vertelde De Jongh vol enthousiasme over haar ervaringen van de afgelopen dagen met de koningin - grappig, warm en ontroerend, zo ervaart ook de premier het koninklijk bezoek. ,,Als klein kind stond ik hier op het Fort-plein voor de aubade op 30 april. Dat is vijftig jaar geleden, maar diezelfde warme stemming is er nu ook."
Het Fort-plein is de binnenplaats van Fort Amsterdam, het bestuurscentrum van (nu nog) de Nederlandse Antillen. Daar bezocht koningin Beatrix eerst gouverneur Frits Goedgedrag, waarna ze het plein overstak voor een gesprek met de ministerraad.
Vervolgens ging het gezelschap naar de Staten van de Nederlandse Antillen, en daarna weer terug naar het 'paleis' van de gouverneur (met de koninklijke standaard in top) voor de uitreiking - weliswaar postuum - van een Zilveren Anjer van het Prins Bernhard Fonds, aan de nabestaanden van Charles Gomes Casseres. © GPD
Kòrsou (Curaçao) legt maandagmorgen (het is vijf uur vroeger dan in Nederland) de rode loper uit voor koningin Beatrix. Dat gebeurt niet zoals een week geleden in Oranjestad op Aruba op het vliegveld, maar bij het regeringscentrum Fort Amsterdam aan de baai in Willemstad.
De verwelkoming van de koningin, die twee dagen eerder al was gearriveerd, was toen wat potsierlijk. Beatrix kwam zaterdag al vanaf Sint Maarten aan op Curaçao, dus een ontvangst door gouverneur Frits Goedgedrag in het Fort is correct. Daarna zijn er ontmoetingen met de Antiliaanse regering en de leden van het binnenkort verdwijnende parlement, de Staten.
Grappig is dat er één-op-één gesprekken in het programma staan van de koningin met gouverneur en premier, en aan het einde van de dag een diner bij de minister-president in Fort Nassau.
De afgelopen vier, vijf dagen begeleidden die koningin Beatrix echter al bij haar bezoeken aan Bonaire en Sint Maarten; en met name premier De Jongh was niet van de zijde van Beatrix weg te slaan. Vraag is dus wat er na al die dagen nog te bespreken valt. © GPD
Op Kórsou gaat iedereen naar het strand op de vrije zondag.
Anders dan op Aruba en Sint Maarten, waar Oranjestad en Philipsburg geheel zijn aangepast aan de wensen - of vermeende wensen - van de cruiseschippassagiers, heeft Willemstad zijn eigen charme weten te bewaren.
En is het centrum op zondag rustig, om niet te zeggen uitgestorven.
Deze zondag was de enige geplande rustdag tijdens de rondreis van koningin Beatrix langs de Antilliaanse eilanden en Aruba.
Wie denkt dat de haar "achtervolgende" media het op zo'n dag rustig aan kan doen, heeft het mis.
De televisieploegen van NOS, RTL en EO hebben volop opnamen gemaakt van de stad, en verderop op het eiland. Tegelijkertijd werkten RVD en reisbegeleiding zich in het zweet om voor iedereen de koffers vanaf Sint Maarten te krijgen. Ik kan hier niet onthullen wat daarvoor nodig is geweest, maar aan het einde van de middag was de bagage er.
Ik ben ondertussen drie keer van kamer gewisseld omdat er onoplosbare problemen waren met de internetverbindingen. Had ik toch nog voordeel van het achterblijven van de koffer: die hoefde ik dus ook niet steeds weer mee te slepen naar de volgende kamer. In de gangen van het resort kwam ik dan weer fotografen en cameramensen tegen, die ook op zoek waren naar een lijntje met de buitenwereld.
Enfin, tegen half vijf zondagmiddag waren alle problemen opgelost, waren ook de bij de GPD aangesloten kranten (alsnog) bediend en kon de "vrije" dag beginnen...
Een wandeling door het stille Willemstad leverde leuke plaatjes op. Ik kende de stad alleen van de foto's uit de Nederlandse schoolboeken: de brug, Otrabanda en Punda, de kleurrijke huizen, Fort Amsterdam, het klopte allemaal.
Van het koninklijk bezoek was verder niets te merken; tenzij je de beveiligers herkende die rustig op een terrasje een drankje dronken.
Geen vlaggen, posters of versieringen. Wel op Fort Amsterdam, waar de koningin maandagmorgen officieel wordt verwelkomd, een plaquette die herinnert aan haar bezoek in 1999 samen met prins Claus. Dat was het bezoek van de 'koninklijke watergolf'. © GPD
