Nieuwsberichten Royalblog.nl

Fürst Wittekind over 'zu' en 'von' Waldeck

Wat is het nu? Fürst zu Waldeck und Pyrmont, of Fürst von Waldeck und Pyrmont. Over de juiste naam van het Waldeckse vorstengeslacht bestaat verwarring, en niet alleen bij journalisten.

Ook in het museum in het familieslot in Bad Arolsen vind je de ene keer 'zu' en de andere keer 'von'. Medewerkers weten het antwoord niet. Vorst Wittekind moet daarom zelf maar uitsluitsel geven.

De 72-jarige achterneef van koningin Beatrix vindt de vraag grappig. ,,De graven noemden zich 'von Waldeck', de vorsten later 'zu Waldeck und Pyrmont'", vertelt Wittekind. ,,Wij noemen ons nu dus 'zu', dat is ergens in de loop van de geschiedenis veranderd." Op de gedenksteen voor het huwelijk van prinses Emma, die in 1879 in Arolsen trouwde met de Nederlandse koning Willem III, staat ook 'zu'.

Het precieze waarom van de verandering, en het verschil tussen de twee kan zelfs de Fürst niet uitleggen. Zijn collega-vorst in Liechtenstein bijvoorbeeld is een 'von und zu', allebei tegelijk dus.

© GPD; Foto's: © Dutch Photo Press, Patrick van Katwijk

Balkenende uit waardering voor Abdullah

Premier Jan Peter Balkenende is verbaasd over de toon waarop Geert Wilders zich deze week heeft uitgelaten over koning Abdullah II van Jordanië. ,,Dit dient de zaak niet'', zei de minister-president vrijdag na afloop van de ministerraad.

Wilders noemde de koning een (verlicht) despoot en stelde dat Jordanië en zijn koningshuis de politieke en democratische fase van de Neanderthalers nog niet zijn ontstegen. Het Tweede Kamerlid gebruikte de kwalificaties op de opiniesite van de Volkskrant in een reactie op het besluit van justitie in Jordanië hem te vervolgen naar aanleiding van zijn anti-Koranfilm Fitna.

De premier wees erop dat Abdullah II in 2006 in het stadhuis van Amsterdam heeft gesproken over de relatie met moslims die in niet-islamitische landen wonen. ,,Dat vond ik zeer waardevol'', zei Balkenende. Ook heeft de koning toen gewezen op het belang van dialoog.

Wilders vindt dat Nederland in het uiterste geval de relatie met Jordanië moet verbreken als dat land zijn uitlevering blijft eisen. Desnoods moeten ook de ,,goede'' banden tussen de beide koningshuizen worden verbroken, aldus de PVV-leider. Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) zal op verzoek van de Tweede Kamer op korte termijn in een brief ingaan op de kwestie. © GPD; Bron: ANP; Foto: © GPD AP

Ex-kroonprins Nepal zoekt heil in Singapore

Geen titel, geen toekomst, geen baan. Het leven voor de gewezen kroonprins van Nepal is er na de afschaffing van de monarchie in zijn land niet leuker op geworden. Tot twee jaar geleden kon de playboyprins, zoals prins Paras werd gezien, overal zijn gang gaan.

Bij vechtpartijen na nachtelijke uitspattingen ging hij altijd vrijuit en over het doodrijden van mensen die de weg van zijn auto kruisten, werd slechts gefluisterd. Maar toen zijn vader koning Gyanendra in 2007 de macht verloor, moest de impopulaire Paras ook inbinden.

Het parlement ontnam hem het recht op automatische troonopvolging, de bankrekeningen werden bevroren en het reisbudget afgeschaft. Vorige maand moest hij het paleis uit nadat ook de monarchie was geschrapt.

Van Paras werd tot deze week niets meer vernomen. Inmiddels heeft hij Nepal echter voor het eerst in twee jaar verlaten voor een reis naar Singapore. Familieleden van de ex-kroonprins ontkenden tegenover de Britse BBC dat Paras voorgoed is vertrokken.

Hij zou slechts op zoek zijn naar goede scholen voor zijn drie kinderen. Omdat er in Nepal steeds wordt gestaakt, wil Paras ze in het buitenland laten onderwijzen. Samen met zijn vrouw Humani zou hij dan wel 'een aantal jaren' in Singapore gaan wonen, aldus een neef van de prins. Hij ontkende dat Paras om veiligheidsredenen uit Nepal is vertrokken. © GPD

Geschil over tijdstip vergroten grafkelder

De koninklijke grafkelder in de Nieuwe Kerk in Delft wordt twee keer zo groot. Dat meldt het kerkbestuur, aldus een bericht in het Algemeen Dagblad.

De uitbreiding is hard nodig: de huidige ruimte waarin leden van het Koninklijk Huis worden bijgezet, is met 46 kisten vrijwel vol. Zelfs als er flink gestapeld en geschoven wordt, kunnen er slechts enkele kisten bij.

De nieuwe ruimte, waarvan al langer sprake was, is gevonden naast de huidige grafkelder, rechts achter in de kerk. Wanneer met het uitgraven kan worden begonnen is nog onderwerp van (verhitte) discussie. Het kerkbestuur wil de werkzaamheden uitvoeren gelijk met een grondige renovatie van de kerk.

Het rijk heeft voor die opknapbeurt nog geen toestemming gegeven; het uitbreiden van de grafkelder zou daarop niet hoeven wachten, maar daar is het kerkbestuur aldus het AD weer niet gelukkig mee. © GPD; Bron: AD Haagsche Courant

Beatrix krijgt warm welkom van familie

Voor het eerst sinds 1932 kon het Duitse stadje Bad Arolsen weer een Nederlandse koningin begroeten op het slot van het vorstenhuis Waldeck-Pyrmont.

Koningin Beatrix bezocht donderdag het geboortehuis van haar overgrootmoeder Emma, die in 1879 in Arolsen in het huwelijk trad met koning Willem III. Aanleiding was een tentoonstelling over het leven van Emma, die 150 jaar geleden werd geboren.

De bevolking van het slaperige Duitse stadje Bad Arolsen , even ten westen van Kassel, dromt al vroeg samen voor het slot van het vorstenhuis Waldeck-Pyrmont. Stamhouder vorst Wittekind drentelt zelf ook rond, terwijl zijn vrouw Cecilia de laatste instructies geeft voor de ontvangst van Wittekind's achternicht koningin Beatrix.

,,Het is de eerste keer dat ze hier op bezoek komt", weet de Fürst zu Waldeck und Pyrmont. ,,Claus en de kinderen zijn vaker geweest, om te jagen." Daar wordt in Duitsland niet moeilijk over gedaan. In de museumwinkel van het slot wordt 'vorstelijk wild' verkocht.

De komst van koningin Beatrix heeft een andere reden. In de zijvleugel van het 'Residenzschloss' is een expositie ingericht over het leven van Emma, haar overgrootmoeder.

,,De rondleiding kan kort zijn. De meeste stukken komen uit uw verzameling", zegt vorst Wittekind (72) lachend tegen Beatrix, nadat ze in de feestzaal van het slot het gouden boek van Arolsen - dat zich sinds 1997 Bad Arolsen mag noemen - heeft getekend.

Toch is de tentoonstelling uniek, vertelt de meegereisde directeur van het Koninklijk Huisarchief, omdat in Emma's geboortehuis stukken zijn samengebracht uit Nederland - de trouwjurk bijvoorbeeld, hier in 1879 gedragen - en de vorstelijke collectie van Waldeck. En dat naast de kapel waar ze trouwde met de 41 jaar oudere Nederlandse koning Willem III en naast de slaapkamer waar ze in 1932 sliep, bij het laatste bezoek aan haar ouderlijke woning.

,,Misschien dat Wilhelmina nog een keer is geweest, maar dit is de eerste keer dat er weer een koningin hier is", aldus Wittekind. Koningin Beatrix neemt de tijd om de familiestukken, die ze zeker niet allemaal kent, goed te bekijken. ,,Mooi gedaan", vertelt ze de conservatrice, die haar over de 'ins en outs' van de Oranje-historie niet hoeft bij te praten.

Het waren anderen tijden, weet ook de koningin, die tegenover vorst Wittekind en vorstin Cecilia opmerkt dat de kleding uit de tijd van Emma toch wel erg ongemakkelijk moet zijn geweest. Beatrix moet lachen om filmbeelden uit 1929, toen Emma precies vijftig jaar in Nederland was. Een onafzienbare menigte op het Lange Voorhout in Den Haag, voor haar paleisje, huldeblijken en eindeloze rijtoeren in Amsterdam.

Uit de expositie komt een vrouw naar voren die wist wat ze wilde en door haar verstandige optreden en gewetensvolle opvoeding van enige dochter Wilhelmina, de Nederlandse monarchie klaarmaakte voor de 20ste én 21ste eeuw.

Emma van Waldeck-Pyrmont, de tweede vrouw van de knorrige Willem III, die in 1878 in Duitsland op zoek ging naar een nieuwe vrouw en 'toevallig' bij de Waldecks terechtkwam, geldt niet voor niks als 'redster van de Oranjes'.

Ook dat eert Beatrix met haar historische familiebezoek aan het vorig jaar na een renovatie van twintig jaar weer blinkende barokpaleis dat de Waldecks, die geen eigenaar meer zijn, nog steeds bewonen.

© GPD; Foto's: © Royalblog Photo, HJ, Royal Press Europe en © GPD AP

Kernpunten uit leven van koningin Emma

Adelheid Emma Wilhelmine Therèse, prinses zu Waldeck und Pyrmont, wordt op 2 augustus 1858 geboren in het Residenzschloss in Arolsen, hoofdstad van het minivorstendom Waldeck und Pyrmont. De Nederlandse koning Willem III stuurt een gelukwens naar haar ouders.

• Emma is het vierde kind in een gezin met zes meisjes en één jongen, Friedrich. Zowel via haar grootvader van vaders kant als van haar moeders kant, stamt ze af van Oranje-stadhouder Willem IV.
• Op 28 juli 1878 krijgt de vorstenfamilie in hun zomerresidentie in Bad Pyrmont bezoek van koning Willem III. Die is na een slecht huwelijk een jaar weduwnaar en zoekt een vrouw. Hij heeft gehoord dat er bij de Waldeck drie huwbare dochters zijn.
• 'Men kan die arme man toch niet alleen naar huis laten gaan' zegt Emma tegen haar zussen. Op 29 september 1878 wordt de verloving met de bijna 41-jaar oudere koning bekendgemaakt.
• Het huwelijk wordt gesloten op 7 januari 1879, in de slotkapel in Arolsen. De twee volwassen zoons van Willem III uit zijn eerste huwelijk, Willem en Alexander, blijven weg. Enkele dagen na de bruiloft doet Emma haar intrede in Nederland.
• Willem en Emma krijgen één kind, de op 31 augustus 1880 geboren Wilhelmina. Vier jaar later is die troonopvolgster, na het kort achter elkaar overlijden van haar halfboers.
• Emma wordt in 1890 regentes voor haar door ziekte handelingsonbekwame man en na zijn overlijden voor haar minderjarige dochter. Ze besluit dat de Oranjes zich meer moeten laten zien en gaat met Wilhelmina het land in.
• Emma regeert tot 6 september 1898 als koningin-regentes namens Wilhelmina, die na haar achttiende verjaardag zelf de troon bestijgt.
• Emma sterft op 20 maart 1934 en wordt begraven in Delft.
• In het slot van Bad Arolsen (deelstaat Hessen) en in Bad Pyrmont (Noordrijn-Westfalen) zijn tot en met 24 augustus tentoonstellingen over het leven van prinses-koningin Emma. Informatie: www.emma2008.de

Vorstelijk slot parel van Bad Arolsen

De residentie die vorst Wittekind donderdag trots aan Beatrix liet zien, schittert ondertussen als nooit tevoren. Soestdijk en Noordeinde, en eigenlijk ook Huis ten Bosch vallen er bij in het niet. Aan wensen destijds geen gebrek bij de vorsten van Waldeck en Pyrmont. Het land mocht piepklein zijn en Arolsen onbeduidend, aan het slot mocht niemand dat afzien. Integendeel.

De bouw nam bijna tien jaar (1713-1722) in beslag, maar de 'finishing touch' volgde pas honderd jaar later. Toen waren de ambities voor de bouw van een Duits 'Klein Versailles', inclusief een uitgebouwd Arolsen, al aardig naar beneden bijgesteld. Tussen droom en daad stonden hoge rekeningen in de weg, en schulden door weinig inkomsten. ,,Hoe we het hebben betaald? Met schulden", zegt prins Friedrich zu Waldeck und Pyrmont desgevraagd.

De 'redding' was de afschaffing van de Duitse vorstendommen in 1918 en een gunstige overeenkomst van Emma's broer, de laatste nog regerende vorst Friedrich met de Duitse staat. Die betaalt tegenwoordig de rekeningen, terwijl de Waldecks in één vleugel van het slot nog zeer vorstelijk wonen.

De afgelopen twintig jaar overigens tussen stof en getimmer, want de residentie is ingrijpend en volledig gerenoveerd. Tussentijds even ergens anders wonen was geen optie aldus vorst Wittekind. ,,De Huiswet schrijft voor dat we hier moeten wonen. Dat maakte de restauratie extra lastig en omslachtig." Volgens zijn vrouw Cecilia was het niet altijd makkelijk. ,,Maar we zijn rondgetrokken in het slot en we hebben er een prachtige residentie voor teruggekregen."

Voor de inkomsten was het tevens belangrijk was dat de toeristen - zo'n honderdduizend per jaar, inclusief dagelijks busladingen uit Nederland - over de vloer konden blijven komen.

De Nederlanders vergapen zich dan vooral aan de slaapkamer van Emma, die ook na haar huwelijk nog vaak bij haar familie op bezoek kwam, en die op kousenvoeten bezocht kan worden.

© GPD; Foto's: © Royalblog Photo HJ

Twente presenteert prins plan voor vliegbasis

Prins Willem-Alexander heeft donderdag een werkbezoek gebracht aan de voormalige vliegbasis Twenthe. Hij kreeg uitleg over de plannen voor herontwikkeling van basis.

De bedoeling van de herontwikkeling van de vliegbasis is dat die zoveel mogelijk bijdraagt aan een economisch sterker en duurzamer Twente. Er liggen op dit moment twee voorstellen: een bestemming mét, en een bestemming zónder luchthaven. Rond de zomer van 2009 wordt een beslissing genomen over de toekomst van het vliegveld, nu Enschede Airport Twente geheten.

Maatschappelijke partijen hebben meegedacht en gewerkt aan deze voorstellen. Dat maakt de herontwikkeling van de vliegbasis Twenthe tot een voorbeeld voor een open aanpak bij gebiedsontwikkeling. © GPD; Bron: RVD

Máxima viert feest 'Statuut van Rome' mee

Het kostte destijds vijf weken overleg, maar toen was het er:de definitieve tekst van het Statuut van Rome, dat de basis vormde voor de oprichting van het Internationaal Strafhof (ICC). Donderdag werd in het Vredespaleis in Den Haag het tienjarig jubileum gevierd van de aanvaarding van het statuut, in aanwezigheid van onder andere prinses Máxima.

Dankzij het Statuut van Rome kunnen misdaden tegen de menselijkheid, genocide en oorlogsmisdaden worden vervolgd. Internationale aanklagers mogen onderzoek doen in de deelnemende landen en verdachten laten opsporen. Inmiddels is het Internationaal Strafhof opgericht, dat zaken behandelt in Den Haag.

Bij de viering in het Vredespaleis waren onder andere ook minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken), de Franse staatssecretaris van Buitenlandse Zaken en Mensenrechten Rama Yade, de President van het Internationaal Strafhof Philippe Kirsch en de aanklager van het Internationaal Strafhof Luis Moreno-Ocampo aanwezig. © GPD; Bron: ANP; Foto: © Capital Photos, Frank van Beek

Arolsen versiert straten voor komst Beatrix

De inwoners van het Duitse Bad Arolsen zijn woensdagavond aan de slag gegaan om de Schloss-strasse te versieren voor het bezoek van koningin Beatrix op donderdag. Oranje-ballonnen in de bomen, rood-wit-blauw lint om de stammen, vlaggetjes in de bloembakken in de vensterbanken van de huizen.

Bij ‘Cafe Prinzes Emma’ is mierzoete ‘Beatrix Torte’ te koop (sinaasappelgebak met marsepein), weg te spoelen met de speciale ‘Beatrix Cocktail’ (niet geprobeerd). Hotel, café-restaurant ‘Schlosskurve’ (met Nederlandse eigenaars) heeft originele ‘Oranjekoek’, kortom een Nederlander kan zich helemaal thuis voelen in dit stadje in het noorden van de deelstaat Hessen.

Wittekind Fürst zu Waldeck und Pyrmont, stamhouder van het eeuwenoude vorstenhuis, inspecteerde eerder in de middag samen met zijn twintig jaar jongere echtgenote vorstin Cecilia en de vertegenwoordiger van de Rijksvoorlichtingsdienst, de tentoonstelling over prinses-koningin Emma. Is de looproute duidelijk, waar staat donderdag de pers en meer van dat soort ‘last minute’ zaken.

Wittekind, die veel jonger oogt dan zijn 72 jaar, is in zijn nopjes met de komst van zijn achternicht Beatrix, die naar nu pas voor het eerst naar het stamslot van haar overgrootmoeder komt om die expositie te bezichtigen.

Beatrix’ zoons en neven zijn al vaker in Arolsen geweest, om te jagen. De museumwinkel van het Residenzschloss heeft niet voor niets wild in de aanbieding, uit de ‘Fürstliche Waldecksche Wildkammer’.

Het slot van Arolsen is een pronkjuweel, het moet gezegd. Niet voor iets komen er jaarlijks zo’n honderdduizend bezoekers, waaronder in de maanden mei tot oktober busladingen Nederlanders.

De familie ‘Zu Waldeck und Pyrmont’ - zo noemt de vorst zich, al wordt hij in het stadje wel aangesproken met ‘Herrn Von Waldeck’ - hebben destijds kosten noch moeite gespaard om hun vorstelijke status te onderstrepen.

Waar het geld voor de pronkbouw precies vandaan kwam, kon de gids woensdag niet vertellen. ‘Er zijn flinke schulden gemaakt’ was het enigszins besmuikte antwoord. Het slot is dan ook niet volgens de oorspronkelijke royale plannen afgebouwd. Maar dankzij een recente miljoenenrenovatie kan het de vergelijking met paleizen van grotere koninkrijken makkelijk aan.

In de tijd van prinses Emma, op 2 augustus precies 150 jaar geleden geboren, woonden er slechts tweeduizend inwoners in Arolsen (nu zo'n 16.000). Het vorstendom, in die tijd in feite bestuurd door een zetbaas uit Berlijn, had zo’n 57.000 inwoners, inclusief de bevolking van het negentig kilometer verderop gelegen Bad Pyrmont - waar de jonge Emma in 1878 voor het eerst kennismaakte met de Nederlandse koning Willem III.

De rest is geschiedenis (foto boven de slotkapel)- in Waldeck en Pyrmont, in Nederland en ook in Luxemburg.

Misschien dat daarom voor het slot de kleuren van de Luxemburgse vlag zijn aangebracht. Voor de Nederlandse driekleur is de kleurstelling in elk geval te licht.

© GPD; Foto's: © Royalblog Photo, HJ

Koningin ontmoet mr Pieter bij de ANWB

Koningin Beatrix was woensdag de meest prominente gast op de viering van het 125-jarig jubileum van de ANWB. Dat gebeurde met een groot feest in park Clingendael, in de achtertuin van het hoofdkantoor van de ANWB in Den Haag.

Met ruim 3,9 miljoen leden is de ANWB, die sinds 1935 het predikaat 'koninklijk' mag dragen, met voorsprong de grootste ledenorganisatie van Nederland. Een reeks prominenten gaf woensdag dan ook acte de présence bij het jubileumfeest - inclusief Beatrix' zwager Pieter van Vollenhoven.

CDA-verkeersminister Camiel Eurlings hield een toespraak, net als ANWB-directeur Guido van Woerkom. De ledenorganisatie presenteerde verder het nieuwe logo en er was een show van oude voertuigen. © GPD; Bron: ANP; Foto: © Capital Photos, Frank van Beek

Beatrix naar vorstendom Waldeck-Pyrmont

Koningin Beatrix bezoekt donderdag in Bad Arolsen in Duitsland de expositie over het leven van Emma van Waldeck-Pyrmont, die door het huwelijk met koning Willem III koningin Emma der Nederlanden werd. Aanleiding voor de tentoonstelling is de 150ste geboortedag van koningin Emma op 2 augustus.

De tentoonstelling in slot Arolsen, waar ze geboren werd, gaat zowel over Emma's leven in Duitsland als in Nederland. Behalve de tentoonstelling in Bad Arolsen is een tweede tentoonstelling ingericht in het slot Bad Pyrmont.

Deze illustreert de kennismaking tussen de jonge prinses Emma en de 41 jaar oudere Nederlandse koning, die op vrijersvoeten was. Haar zussen wilden hem niet, maar Emma vond dat ze de man niet met lege handen terug kon sturen. Het huwelijk redde het Huis van Oranje door de dochter die er in 1880 uit werd geboren: Wilhelmina, Beatrix' grootmoeder.

Voor beide tentoonstellingen heeft het Koninklijk Huisarchief in Den Haag diverse persoonlijke bezittingen en gebruiksvoorwerpen van koningin Emma in bruikleen gegeven.

Programma koninklijk bezoek Waldeck-Pyrmont

Koningin Beatrix wordt om 11 uur verwacht in Bad Arolsen. Bij de auto wordt ze begroet door Cecilia Fürstin zu Waldeck und Pyrmont en Wittekind Fürst zu Waldeck und Pyrmont.

Binnen in het museum van het slot wachten onder andere burgemeester J. van der Horst, Friedrich Carl Prinz zu Waldeck und Pyrmont, Ingrid Prinzessin zu Waldeck und Pyrmont, dr. B. Kümmel, curator museum Bad Arolsen, dr. D. Alfter, curator museum Pyrmont, en R. Kaufmann, directeur Waldeckse domeinen.

Na koffie en kennismaking ondertekent de koningin het gastenboek van de stad Bad Arolsen en krijgt ze een rondleiding over de tentoonstelling onder begeleiding van de beide curatoren. Om half één is er een kort bezoek aan de kerk van Slot Bad Arolsen. Dan is het tijd voor een lunch met ‘de familie’ en om kwart over twee is het bezoek alweer ten einde.

Meer gegevens staan op www.emma2008.de  © GPD: Bron: ANP, RVD

Floris en zakenpartners krijgen 'excuses'

Prins Floris en zijn zakenpartners hebben excuses en een rectificatie gekregen van de Vereniging Vastgoed Participanten (VVP). De verontschuldigingen zijn geaccepteerd, zo maakte de onderneming 4U Investments - waarvan de prins mede-eigenaar is - woensdag bekend.

De vereniging, die zegt op te komen voor de belangen van beleggers in vastgoed, zette 4 U Investments onlangs ten onrechte op een zwarte lijst omdat getwijfeld werd aan de transparantie en betrouwbaarheid van het vennootschap. Dit ondanks dat de privé onderneming van de prins en studievrienden wel degelijk opening van zaken had gegeven.

,,Uit deze informatie en een nadere toelichting is gebleken dat 4UI niet thuishoort op de – tot 1 juli door de VVP gehanteerde – witte of zwarte lijst. Dit om redenen dat 4UI niets van doen heeft met de fondsen waarop de VVP zich richt, te weten aanbieders van collectieve vastgoedconstructies", staat nu te lezen op de website van VVP.

De VVP geeft toe ‘onzorgvuldig’ te hebben gehandeld en ‘biedt middels de verklaring haar oprechte excuses aan 4UI aan’. Prins Floris, jongste zoon van prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven, richtte de vennootschap drie jaar geleden op samen met vrienden om in Londen gezamenlijk huizen te kunnen komen.

Van die activiteiten is het door de drukke andere bezigheden van de aandeelhouders nooit gekomen. Ze bezitten slechts één huis in Den Haag en denken er al langer over 4U Investments te verkopen.

De plaatsing op de zwarte lijst van de VVP zette de prins en zijn vrienden in een kwaad daglicht en leverde negatieve publiciteit op omdat de media erover berichtten. Met de verklaring voorkomt de VVP juridische stappen.

De vereniging is dinsdag overigens opgehouden haar zwarte lijst te publiceren omdat de verzekeraar van de beleggersclub de aansprakelijkheidverzekering niet wilde verlengen. Bovendien wilde de partner van de VVP niet doorgaan met het publiceren vanwege de grote risico’s (op schadeclaims). © GPD

Nieuw huishoudboekje voor de koning(in)

Koningin Beatrix krijgt een nieuw huishoudboekje. De Tweede Kamer had dinsdagavond vooral lof voor de door de regering razendsnel ingediende wet die de financiële regelingen voor het Koninklijk Huis in een nieuw jasje steekt. De oude regeling, in 1967 begonnen door toenmalig premier Piet de Jong en uiteindelijk pas in 1972 officieel tot stand gekomen, voldeed niet meer.

Bovendien waren veel bepalingen persoonsgebonden - op naam van koningin Juliana bijvoorbeeld. In de nieuwe wet zijn de regels algemeen, hetgeen de levensduur ten goede komt, zo merkten de Kamerleden op. In de wet is onder meer het pensioen geregeld van het afgetreden staatshoofd, maar ook bijvoorbeeld de uitkering van de weduwe of weduwnaar van de koning(in) en hoe de zaken financieel worden geregeld wanneer er nog minderjarige troongerechtigde kinderen zijn.

Gevolg van de nieuwe afspraken is wel dat de premier meer bevoegdheden krijgt ten opzichte van zijn collega-ministers. Formeel blijven die wel verantwoordelijk voor de uitgaven die op hun begroting voor het koningshuis worden gedaan, maar de minister-president krijgt de declaraties als eerste te zien en oordeelt over de rechtmatigheid daarvan.

Hij verzamelt ook alle gegevens en cijfers, die hij vervolgens op Prinsjesdag via de begroting van het 'Huis van de Koningin' presenteert. Dit gebeurt overigens pas vanaf de begroting voor 2010. Eerst moeten ambtenaren nog alle begrotingen uitkammen op al dan niet verborgen kosten voor het koningshuis en alle regelingen uit de voorgaande jaren opzoeken om tot een eenduidig en helder overzicht te komen.

,,Daar is tijd voor nodig", zei premier Balkenende in navolging van koningin Beatrix, die dat vorige week in Litouwen ook al had opgemerkt. De Kamer ziet het liefst meer snelheid, maar accepteert dat zorgvuldigheid nu voorgaat.

Over de wet 'Financieel statuut Koninklijk Huis' wordt donderdag gestemd. De Grondwet schrijft voor dat er een tweederde meerderheid voor de nieuwe regeling moet zijn. Gisteren dienden zich ondanks de op- en aanmerkingen geen tegenstemmers aan. © GPD

Filip en Mathilde met kinderen naar zoo

Prins Filip, prinses Mathilde en hun kinderen Elisabeth (6), Gabriël (4), Emmanuel (2) en Eléonore (2 maanden) hebben maandag de dierentuin van Antwerpen bezocht.

Meer foto's in het fotoalbum België

,,De zoo was vandaag open voor het publiek en het prinsenpaar bezocht het dierenpark zoals elke andere familie", meldde paleiswoordvoerder De Bauw aan persbureau Belga.

,,Filip, Mathilde en de kinderen waren in het bijzonder geïnteresseerd in de show van de zeeleeuwen," aldus de zegsman. Het bezoek stond al langer gepland op de eerste dag van de zomervakantie.

,,Beschouw het als een knipoog naar alle kinderen die vanaf vandaag twee maanden vakantie hebben", zei De Bauw. © GPD; Foto's: © GPD AP

Spaanse voetbalploeg op visite bij koning

Nog omringd door een geur van champagne zijn de voetballers van Spanje dinsdag op visite geweest bij koning Juan Carlos en koningin Sofia. Uiteraard namen de kersverse Europese kampioenen de beker mee naar Madrid. ,,Hij ruikt nog steeds naar champagne'', merkte prins Felipe lachend op.

Bondscoach Luis Aragones werd door de Spaanse koning fijntjes gewezen op het moment kort na het laatste fluitsignaal, toen de 69-jarige oefenmeester tot zijn eigen onvrede werd 'gejonast' door zijn spelers. ,,We hebben hier helaas geen deken om je in te laten wiegen'', grapte Juan Carlos.

De selectie van Aragones ging vervolgens nog op bezoek bij premier José Luis Rodriguez Zapatero. ,,Soms is de werkelijkheid nog mooier dan de droom'', zei Zapatero tegen de voetballers. Tienduizenden supporters hadden de Spaanse EK-helden een dag eerder al gehuldigd in Madrid. © GPD; Bron: ANP

Kamerleden willen 'scoren' met Oranjes

Er werden af en toe grote woorden gebruikt in de Tweede Kamer toen daar maandagavond werd gesproken over de warrige administratie van de kosten die de diverse ministeries maken voor de instandhouding en het functioneren van het koningshuis. Populist Hero Brinkman (PVV) koos zijn woorden zoals gebruikelijk zeer zorgvuldig, met het oog op de aanwezige televisiecamera en de pers: ‘Antilliaanse toestanden’ waren het.

Premier Jan Peter Balkenende bleek de materie maar matig te beheren, blijkens zijn vaak verbeten en weinig overtuigende antwoorden op de eindeloze vragen van de Kamerleden. Die wilden een einde aan de imagoschade voor de Oranjes (PvdA, VVD, CDA) door de foute cijfers die de ministeries de afgelopen maanden produceerden.

‘Bedragen die te hoog zijn worden opeens lager en bedragen die laag zijn blijken opeens hoger’ verzuchtte een Kamerlid dan ook. Maar veel kennis van zaken bezaten de Kamerleden getuige hun opmerkingen, terzijdes en vragen ook niet. Onthutsend eigenlijk.

Het was een journalist (GPD-defensieverslaggever Remko Tanis) die vorig jaar ‘in komkommertijd’, aldus SP’er Van Raak, de gegevens over het onderhoud van De Groene Draeck boven water had gehaald, en niet wakkere Kamerleden die nu om het hardst riepen dat er ‘duidelijkheid en helderheid’ moest komen.

De precieze samenstelling van het Koninklijk Huis, het verschil tussen Huis en koninklijke familie, en het onderscheid tussen de drie leden van het Huis die een staatsuitkering krijgen en de overigen, was hen niet helder. Alexander Pechtold kwam op de proppen met de ‘hulpverlenersparkeerpassen’ die Amsterdam verleende aan de Van Vollenhoven-prinsen en hun echtgenotes, als een onwenselijk koninklijk privilege.

Dat het een niets met het ander te maken had - hij sprak zelfs van passen van sociale zaken - en dat het advies kwam van de veiligheidsdienst, was hem ontgaan. Pechtold was anderszins wel eerlijk. De betreffende Kamer commissie was nog nooit eerder zo compleet bijeen geweest, maar ja het betrof een ‘juicy’ onderwerp met veel media-aandacht.

Scoren! was het motto, met name van Marianne Thieme (de jacht, de jacht en de jacht) en Ronald van Raak. Laatstgenoemde beweerde zelfs dat hij ‘koningin Beatrix had horen zeggen dat…’ - we hebben hem vorige week in Litouwen niet gezien, dus hij kan haar niets hebben horen zeggen. Maar ach, de retoriek wil ook wat.

De simpelste oplossing om aan alle financiële verwarring een einde te maken kwam van republikein Kees Vendrik (GroenLinks): afschaffen die handel, probleem opgelost. Maar de collega’s gingen daar niet in mee, zelfs Brinkman zei dat de PVV hechtte aan het koningshuis, als ze maar niet van die ‘multi culti’ geluiden lieten horen.

Zie voor het nieuwsverslag van de bijeenkomst: Balkenende gaat de bonnetjes controleren.

Ook Balkenende spelt maandblad Royalty

Premier Jan Peter Balkenende heeft maandag in de Tweede Kamer geïnteresseerden in koninklijke zaken een duidelijk en opmerkelijk leesadvies gegeven. Wie meer wil weten over de inkomsten van de verschillende koningshuizen bijvoorbeeld, moet het maandblad Royalty lezen, dat deed hij zelf ook aldus de premier.

Balkenende zei het met nauw verholen trots, in de trant van ‘ik ben niet van de straat, ik lees alles wat van belang is’. Leuk natuurlijk voor Marc van der Linden die veel eer inlegt met zijn pas vorig jaar begonnen blad en nu al wordt genoemd in het parlement. © GPD

Kabinet regelt pensioen voor koningin

Koningin Beatrix krijgt na haar aftreden behalve haar AOW ook een pensioen van tenminste 431.000 euro. Dat blijkt uit de nieuwe wet 'financieel statuut Koninklijk Huis', die premier Balkenende op 14 juni naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De wet wordt dinsdag besproken in het parlement.

Het precieze bedrag hangt af van het moment van de troonswisseling, omdat de koninklijke uitkering net als de ambtenarensalarissen jaarlijks wordt bijgesteld. Naast het 'salaris'-gedeelte krijgt 'de Koning die afstand van het koningschap heeft gedaan' (zoals de wettelijke omschrijving luidt) ook nog bijna 857.000 euro voor personeels- en andere niet declarabele kosten.

Dat is drie miljoen minder dan tijdens de regeerperiode. De bedragen zijn afgeleid van hetgeen in 1980 is geregeld voor koningin Juliana. Indien gewenst kan de regering aan de ex-vorstin een woonverblijf ter beschikking stellen, zo stelt de wet. Dat gebeurde ook al in 1980 voor Juliana en Bernhard, die op Soestdijk konden blijven wonen.

Maar als koningin Beatrix kiest voor Drakensteyn is dat niet nodig. Het kasteeltje in Lage Vuursche, dat op dit moment wordt gerenoveerd en gemoderniseerd, is haar eigendom. Premier Balkenende benadrukt dat uit de indiening van de wet niet moet worden afgeleid dat een troonswisseling aanstaande is. De uit 1972 daterende financiële huishouding moest nodig worden vernieuwd.

Verschillende bepalingen waren verouderd en bovendien vroeg de Tweede Kamer bij herhaling om meer duidelijkheid over de kosten die worden gemaakt ten behoeve van het koningshuis. De betalingen aan de Oranjes veranderen niet door de nieuwe wet, die op 1 januari 2009 van kracht moet worden, aldus een woordvoerder van de RVD. ,,Het wordt alleen allemaal één keer goed geregeld."

Het kabinet had 30 mei al bekend gemaakt de uitkeringen aan het Koninklijk Huis op een nieuwe leest te willen schoeien. Maar de kring van gerechtigden op de vergoeding - op dit moment naast koningin Beatrix alleen prins Willem-Alexander en prinses Máxima - wordt niet uitgebreid en ook gaan de vergoedingen en inkomens niet omhoog.

In de huidige wet staan geen bedragen voor uitkering voor een afgetreden koning en voorzieningen voor weduwen en weduwnaars. Dat wordt in de nieuwe wet wel geregeld. Daarbij wordt uitgegaan van uitkeringen in het verleden aan koningin Juliana na haar aftreden, en aan prins Bernhard. © GPD; Foto: Dutch Photo Press, Patrick van Katwijk

Zie voor volledige tekst mededeling over financieel statuut, pagina Achtergronden

Veteranendag beter af op een zaterdag

Veteranendag wordt in het vervolg zo goed als zeker altijd op een zaterdag gehouden. De datum van 29 juni - de verjaardag van wijlen Prins Bernhard - zou losjes moeten worden gehanteerd, omdat in het weekeinde meer jonge veteranen, actieve militairen en kinderen kunnen komen. Dat vinden alle partijen in de Tweede Kamer en staatssecretaris Jack de Vries van Defensie.

Officieel gaan het parlement en het ministerie niet over de organisatie van het eerbetoon. Dit jaar werd voor het eerst de datum 29 juni losgelaten, omdat de 29ste op zondag viel. De verschuiving bleek een goede zet. Er kwamen 55.000 bezoekers, waaronder veel winkelend publiek.

Tijdens een overleg in de Tweede Kamer sprak staatssecretaris Jack de Vries van Defensie maandag nadrukkelijk zijn enthousiasme uit voor de idee de Veteranendag te verplaatsen. Boele Staal, voorzitter van het Comité Nederlandse Veteranendag, voelt veel voor het voorstel. ,,Ik heb zelf ook gezien dat we op een zaterdag meer jongeren trekken. Dat is een belangrijke doelgroep."

Het Comité evalueert de Veteranendag van dit jaar in september. Staal wil ook overleg met prins Willem-Alexander, beschermheer van de Veteranendag. Zeer waarschijnlijk wordt gekozen voor de zaterdag het dichtst bij de geboortedag van diens grootvader. © GPD