ROYALBLOG.NL

Roemeense koning 'man van het jaar'

De uitverkiezing tot 'man van het jaar' komt voor de Roemeense koning Mihai op een bijzondere dag. Geen Roemeen vertegenwoordigt de normen en waarden van een beschaafde samenleving zo goed als de dit jaar negentig geworden koning, zo maakte het dagblad Adevarul bekend.

Precies op de datum dat Mihai in 1947 door het communistische regime werd gedwongen om afstand te doen. Op 3 januari 1948 moest hij ook Roemenië verlaten, om er pas na de val van het communisme terug te keren.

'Dankzij de koning kunnen we er voor het eerst in de 22 jaar na de omwenteling trots op zijn om Roemeen te zijn', aldus de toelichting op de uitverkiezing. 'De koning heeft ons ontroerd, en hij heeft voor een verandering gezorgd in de samenleving. Wij realiseren ons nu ook hoe het zou zijn als we een constitutionele monarchie waren', voegt de krant er aan toe.

De Roemeense politiek wordt net als die in de overige voormalige Oostblok-landen gekenmerkt door politici die elkaar op leven en dood bestrijden, vliegen afvangen, zwart maken en hun medestanders goed bedelen. 'De koning staat daar boven, die maakt niemand zwart, scheldt niet, maar spreekt over trots, over onze geschiedenis en over het overwinnen van de problemen', aldus Adevarul.

Mihai werd in oktober uitgenodigd om ter gelegenheid van zijn negentigste verjaardag het parlement toe te spreken. 'Een toespraak die onze geschiedenis heeft veranderd', vindt de krant, 'omdat de koning in die 25 minuten in simpele woorden iedereen heeft laten zien dat het ook anders kan.

Voor het eerst waren er tranen bij een toespraak, emoties en warme gevoelens in plaats van dat we propaganda of verdachtmakingen moesten aanhoren.' De koning - niemand in Roemenië die het heeft over ex-koning - reageerde in zijn historische rede ook niet op de afwezigheid van president Traian Basescu, die de zitting boycotte.

,,In een republiek is geen plaats voor een koning die het parlement toespreekt", meende Basescu, die het afgelopen jaar al een paar keer scherp uithaalde naar Mihai die hij een 'landverrader' noemde vanwege zijn abdicatie in 1947. De uithalen hebben de populariteit van de koning, die een teruggetrokken leven leidt en zijn tijd verdeelt tussen Roemenië en zijn voormalige ballingsoord Zwitserland, alleen maar doen toenemen.

Opmerkelijk genoeg scoorde de bejaarde vorst juist bij Roemeense jongeren, geboren na de val van het communisme, het hoogst op de vraag naar meest betrouwbare Roemeen. Maar ook over het hele land genomen haalde Mihai (25,7 procent) alleen een hoger percentage dan de president (12,9 procent) en premier (9,7,7 procent) bij elkaar. © RB

Nachtmerrie voor koning Juan Carlos

In de aanloop naar zijn 74ste verjaardag (5 januari) had koning Juan Carlos van Spanje zich donderdag wel prettiger nieuws gewenst dan de mededeling dat zijn schoonzoon Iñaki Urdangarín door rechter Jose Castro is opgeroepen voor de rechtbank te verschijnen.

Iñaki Urdangarín en een zakenpartner zouden overheidsgeld hebben verduisterd. Het gaat daarbij om geld dat het door hen beiden geleide Nóos van de overheid van de Balearen heeft gekregen en dat vervolgens voor andere doeleinden is gebruikt danwel is weggezet op privérekeningen in belastingparadijzen.

Iñaki, echtgenoot van Infanta Cristina, moet op 6 februari verschijnen voor de rechtbank in Palma de Mallorca - Iñaki heeft bij zijn huwelijk met Cristina de titel van hertog van Palma gekregen. © RB

Mager inkomen voor Spaanse koning

Je wordt er niet rijk van, koning zijn van Spanje. Dat blijkt uit de woensdag gepubliceerde inkomstencijfers van de Spaanse koninklijke familie. En voordat iemand weer gaat gillen dat de Oranjes in vergelijking wél royaal worden betaald – dat is ook zo – moet worden bedacht dat een één op éen vergelijking niet mogelijk is.

Beatrix en Juan Carlos hoeven niet dezelfde dingen zelf te betalen. Maar inderdaad: de koningin van Nederland heeft een veel leuker inkomen dan haar Spaanse collega. Juan Carlos krijgt aan salaris en onkostenvergoeding 292.552 euro per jaar. Over zijn inkomen moet hij veertig procent belasting betalen. Beatrix krijgt 829.000 euro.

Juan Carlos - op de foto's woensdag bij de plechtige opening van de nieuwe zitting van het parlement - krijgt een onkostenvergoeding van in totaal 152.000 euro. Dat is beduidend minder dan de 4,3 miljoen van de koningin. Maar daar gaat de vergelijking al mank: niet precies duidelijk is wát de koning zelf moet betalen en wat niet. Als de hofhouding anders dan bij Beatrix uit een ander potje wordt betaald, kunnen de bedragen toch gelijk uitkomen.

Felipe krijgt precies de helft van de bedragen van zijn vader. Dat is beduidend minder inkomen dan Willem-Alexander: 146.375 euro tegen 246.000 euro, waarbij Felipe ook weer inkomstenbelasting moet betalen. Koningin Sofia moet met haar dochters en prinses Letizia 375.000 euro delen. Let wel: niet als inkomen, maar als onkostenvergoeding.

Ook daar geldt dus een andere regeling dan in Nederland. Maar dat was al duidelijk: het Spaanse koningshuis staat voor 8,4 miljoen op de begroting (47 procent is voor de salarissen), de drie een uitkering ontvangende Oranjes krijgen samen al 7,1 miljoen. Zo betaalt de Spaanse koning niet zelf voor zijn vervoer en zijn ‘staldepartement’, dat neemt een ministerie (Ministerio de Hacienda y Administraciones Públicas) voor zijn rekening.

Net als in Nederland zijn de kosten voor veiligheid niet opgenomen in de begroting. In Spanje komen ook de huisvestingskosten voor rekening van de staat, en een deel van de personeelskosten. De werkelijke kosten van de monarchie zijn derhalve veel hoger dan de 8,4 miljoen, die dus niet tegen het veelvoudige Nederlanse bedrag mag worden geplaatst. In Nederland is alles bij elkaar gezet, in Spanje niet. © RB; Foto's: © RPE; Bron: Casa Real; Koninklijk Huis

Beatrix vraagt aandacht voor Aarde

‘Zelfzucht en de hang naar overdaad maken blind voor schade aan onze natuurlijke omgeving en ondermijnen gemeenschapszin.’ Koningin Beatrix heeft in haar zondag uitgezonden 32ste kersttoespraak een scherp oordeel uitgesproken over het gebrek aan aandacht voor ‘onze kostbare planeet’ en over de volgens haar onrechtvaardige verdeling van welvaart.

,,Armoede en ongelijkheid tasten de leefbaarheid aan en bedreigen maatschappelijke saamhorigheid”, aldus Beatrix in de enkele dagen eerder op Huis ten Bosch opgenomen kerstboodschap. ,,Geldzucht en zich verrijken vervormen het doel van de economie. Aan de nood van hen die niet voor zichzelf kunnen opkomen mag niet worden voorbijgegaan”, meende de koningin.

,,Allen moeten kunnen méédelen in welvaart zodat het menselijk welzijn steeds wordt verbonden met het algemeen belang.” De aandacht voor welvaart van eenieder gaat echter hand in hand met aandacht voor de ‘kwaliteit van de toekomst’. ,,Die ligt in beschermen van natuur en milieu, respect voor het culturele erfgoed en onderkennen van de immateriële waarden die zin geven aan beschaving”, zei Beatrix.

,,Dit vraagt niet alleen nieuwe eisen en regels voor houdbaarheid maar ook het bewust omgaan met al wat de natuur ons geeft.” Daarmee sloot de koningin aan bij hetgeen ze al in 1988 in haar kersttoespraak verkondigde. ,,Bij onze activiteiten die winst opleveren, lijden wij tegelijk ook verlies – al is dit minder zichtbaar. De winsten benutten we voor onszèlf, de verliezen schuiven we lichtzinnig door naar de toekomstige bewoners.”

Ze waarschuwde in de destijds veel besproken rede ook voor het langzaam sterven van de aarde. Die aarde, zo zei Beatrix deze keer, moet een stem krijgen die ‘in alle kleine en grote beslissingen zal moeten doorklinken’. De woorden hadden ook opgetekend kunnen zijn door haar zus Irene. Die draagt al jarenlang eenzelfde boodschap uit.

Prinses Irene brengt ook in de praktijk hetgeen de koningin in haar toespraak prees: ,,Veel mensen spannen zich in voor natuurbehoud en leren kinderen oog te krijgen voor de onvervangbare schatten van de aarde.” Makkelijk is het niet, dacht Beatrix. ,,De uitdaging blijft zelf iets te dóen, samen met anderen en in betrokkenheid op de gemeenschap.”

Dat juist jongeren daarin voorop lopen, stemde haar hoopvol. Bemoedigend vond de koningin de vele initiatieven om goede voornemens in praktijk te brengen. ,,Zuinig gebruik van energie en water ligt binnen ieders bereik”, hield ze de bijna 1,4 miljoen kijkers op de televisiezenders voor. ,,Wie de wereld wil veranderen, moet nu eenmaal beginnen bij zichzelf.” © GPD; Beeld: Marius Cirtiu

Ongewone kerst voor koningin Elizabeth

Een echt ‘gelukkig kerstfeest’ kan het dit jaar niet zijn geweest voor koningin Elizabeth II. Voor het eerst sinds 1956 moest ze Kerstmis vieren zonder haar echtgenoot prins Philip, met wie ze al 64 jaar lief en leed deelt.

De hertog van Edinburgh werd vrijdagavond opgenomen in het in hartziekten gespecialiseerde Papworth ziekenhuis. De prins die klaagde over pijn in zijn borst is daar nog dezelfde avond geopereerd. In een dichtgeslibde kransslagader werd een stent geplaatst, met een ballon werd de ader weer opengeblazen. Een kleine ingreep, maar wel een die voor een media alarm zorgde.

Aanvankelijk werd bericht dat Philip (90) al weer snel kon terugkeren naar Sandringham waar de Windsors traditioneel de kerstdagen doorbrengen, en waar Kate dit jaar voor het eerst als lid van de familie van de partij was. Maar maandagavond was de prins nog steeds in het ziekenhuis. ‘Hij maakt het goed’ aldus een woordvoerder van Buckingham Palace.

Koningin Elizabeth bezocht haar man zaterdagmiddag, vergezeld door haar zoons Andrew en Edward en door prinses Anne. Later kwamen ook prins Charles en Camilla naar het ziekenhuis. Een dag later volgden de zes oudste kleinkinderen, met William, Harry, Peter Philips en Zare. Maandag stond zoals gebruikelijk de kerst jachtpartij op het programma, dit keer zonder prins Philip als aanvoerder.

In haar ruim voor kerst opgenomen kerstboodschap besteedde Elizabeth veel aandacht aan het gezin en familie in de breedste zin van het woord (‘een gemeenschap’, zoals ook het Gemenebest). Ze verwees naar haar man, en naar de huwelijken van haar kleinkinderen William (met Kate) en Zara (met rugbyer Mike).

Maar met de verwijzing naar Philip gingen overal toch de gedachten uit naar de bejaarde prins, voor wie ook speciaal werd gebeden in de dorpskerk van Sandringham waar de Windsors op Eerste Kerstdag ter kerke gaan.

 Koningin Elizabeth heeft ooit eens verteld hoe het er op Eerste Kerstdag op Sandringham aan toe gaat wanneer de boodschap wordt uitgezonden: ‘moeders’ verlaat de huiskamer, zodat de rest van de familie in alle rust kan kijken (en/of commentaar leveren). De Britse kersttoespraak is in elk geval heel wat levendiger dan de Nederlandse, maar eerlijk is eerlijk: daarvoor is ook niet veel nodig.

Zelfs de Zweedse koning Carl XVI Gustaf die ook als een pratende pop achter zijn bureau een verhaaltje oplepelt, heeft tenminste nog meer dan één camera voor zich, zodat de uitzending nog enige afwisseling kent.In Spanje zit de koning niet achter zijn bureau, en is ook nagedacht over de presentatie, maar nergens wordt het Britse voorbeeld nog nagevolgd.

Koningin Elizabeth zal zich ondertussen ook enige zorgen maken over volgend jaar. Op 6 februari 2012 is het precies zestig jaar geleden dat ze haar vader George VI opvolgde. Het diamanten jubileum wordt uitbundig gevierd, zo is reeds bekendgemaakt. Koningin en prins werken in eigen land een vol programma af, vraag is of beiden het aan zullen kunnen.

Misschien ook dat Elizabeth (85) een naar déjà vu had van het jaar van haar gouden jubileum. Voor dat de feestelijkheden begonnen, verloor de koningin in korte tijd haar zus Margaret en haar moeder Elizabeth.

Het feest ging die zomer van 2002 wel door, en misschien wel uit empathie met de vorstin was er meer belangstelling dan verwacht, maar een herhaling van dat scenario wenst niemand Elizabeth toe. En het verlies van haar steun en toeverlaat zou toch anders zijn dan dat van een hoogbejaarde (101) moeder. © R: Foto: © British Monarchy

Makkelijk scoren met kritiek

Reacties op de koninklijke kersttoespraak? Nog niet zo lang geleden waren die er nauwelijks. Kranten drukten de tekst daags na kerst braaf af, en hier en daar scheen een dominee zijn licht over de stichtelijke woorden van de koningin. Maar sinds de opkomst van de zogenaamde ‘sociale media’ ontstaat er nog tijdens het uitspreken van de toespraak – traditioneel uitgezonden om 13 uur op Eerste Kerstdag – al discussie over de inhoud.

En eerlijk is eerlijk: Royalblog deed daar dit keer ook aan mee getuige de tweet: ‘Kersttoespraak lijkt geschreven door prinses Irene en is afrekening met beleid Bleker’. Het was daarna een beetje flauw om de koningin meteen aan haar eigen goede voornemens te houden: ‘Duurzamheid, zorg voor milieu. Volgend jaar laat koningin helikopter staan en rijdt alleen nog elektrisch? En met trein naar Tavarnelle.’

Een scherpe waarnemer had een betere tweet: ‘En waarom laat onze duurzame vorstin overdag de lantaarns branden op haar oprijlaan naar Huis ten Bosch?’ Maar dat waren slechts reacties uit het ‘volk’, of uit de pers. Het wachten was natuurlijk op het trompetgeschal vanaf het Binnenhof. Zoals oliebollen en vuurwerk in Nederland bij de jaarwisseling horen, zo hoort tegenwoordig schamperende kritiek van de PVV op de toespraak bij de kerstrituelen.

De koningin heeft gesproken, het woord is nu aan de heer W. – zoals in Amerika ook altijd de State of the Union van de president wordt gevolgd door een weerwoord van de oppositie. Gelukkig liet de reactie niet lang op zich laten wachten, en getuige de knoeperd van een spellingsfout erin, heeft de samensteller ervan niet lang nagedacht. ‘Mijn hemel is de Majesteit stiekum lid geworden van Groen Links’ vroeg W. zich af.

Dat leidde natuurlijk ook weer tot tweets, waarvan deze wellicht het treffendst was: ‘Die W. ziet de triestheid van zijn eigen tweet niet in. Van GroenLinks kan je lid worden. Van de PVV zelfs niet stiekum…’ Maar slimheid kan de PVV-voorman niet worden ontzegd. Met kerst is er geen binnenlands nieuws, behalve die toespraak dan en wat ongelukken, dan hunkert iedereen in medialand naar wat ferme uitspraken, die dan ook prompt alle media halen. Punt gescoord en dat kan geen kwaad ten aanzien van een toespraak die verspreid over de drie uitzendingen door bijna 1,4 miljoen mensen is bekeken!

En dat andere partijen ook hebben gereageerd op de toespraak, ach dat valt niemand meer op. Dat GroenLinks zich erin kan vinden is natuurlijk ook geen nieuws. © HJ

Mihai spreekt zich uit over oorlog

Kwaad spreken mag niet. De onbekende gedachten van de Roemeense president Traian Basescu invullen kan en mag ook niet. Maar er is weinig fantasie voor nodig om te denken dat de president het afgelopen kerstweekeinde gehoopt moet hebben dat niet prins Philip in het ziekenhuis zou komen, maar diens evenoude neef koning Mihai van Roemenië.

Basescu heeft het bijna afgelopen jaar geen geheim gemaakt van zijn afkeer van de vorst, die Roemenië twee keer regeerde en die in 1947 door het toenmalige communistische bewind werd verdreven. Toen het parlement besloot om Mihai in oktober ter ere van zijn negentigste verjaardag te huldigen, liet de verongelijkte president meteen weten de zitting te zullen boycotten.

Basescu heeft in interviews keer op keer zijn gebrekkige kennis van de Roemeense geschiedenis geëtaleerd, tot woede en verontwaardiging van historici, politici en iedereen met zijn verstand op de juiste plaats. De koning zou het land hebben verraden door in ballingschap te gaan, zo beweerde Basescu – alsof Mihai veel keuze had. Ook in de oorlog had de koning eigenlijk fout gehandeld, en – een verwijt aan het parlement – hoe kan in een republiek een monarch worden gehuldigd?

Basescu heeft een slechte kerst achter de rug. Niet Mihai maar Philip kwam in het ziekenhuis en in de (inter)nationale media ging weer alle aandacht uit naar de (oud)koning. De kersttoespraak van Mihai stond op alle voorpagina’s van de Roemeense kranten.

En de Spaanse krant El Pais publiceerde een uitgebreid interview met het laatste nog levende staatshoofd uit de Tweede Wereldoorlog (de Bulgaarse koning Simeon wordt meestal niet meegeteld omdat die pas zes was toen hij in 1943 op de troon kwam en dus niet echt regeerde).

Mihai haalt in het gesprek flink uit naar de Britse oorlogsheld en oudpremier Winston Churchill. Dat is de echte verrader van de oorlog. Op voorstel van Churchill immers besloten de geallieerden tijdens een topconferentie in Yalta om Oost-Europa ‘aan de Sovjet-invloedssfeer te laten’. ,,Roemenië en alle landen ten oosten van Duitsland werden in de steek gelaten”, aldus Mihai.

 * De kersttoespraak, voorgelezen (maar niet door de koning zelf)

,,Natuurlijk begrijp ik waarom Churchill geloofde dat dit de enig mogelijke strategie was, althans vanuit Brits perspectief. Maar ik kan hem niet vergeven, en ik kan het niet accepteren”, zegt de koning. De afspraak – de Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt had geen bezwaar – betekende de effectieve opdeling van Europa in West en Oost, een deling die voerde tot het neerdalen van een IJzeren Gordijn, dat pas in 1989 verdween.

,,De burgers van Oost-Europa waren degenen die de prijs betaalden”, vervolgt Mihai, ,,dezelfde mensen die de geallieerden te hulp waren gekomen tijdens de oorlog.” De koning leidde na een coup tegen de militaire machthebbers in zijn eigen land Roemenië nog voor de inval van de Sovjets van het Duitse kamp in dat van de geallieerden. ,,Dat bekortte de oorlog”, weet Mihai.

Roemenië plukte er echter wrange vruchten van. De Sovjets bezetten het land, de Britten lieten de Roemenen aan hun lot over en na de Duits-Hongaarse bezetting volgde Sovjet-overheersing en veertig jaar vernietigend communistisch bewind. © RB; Foto: © Frank Rollitz; Zie in het Roemeens: Mihai kijkt terug.

Nog een versie (andere beelden):

 

Iñaki en Cristina met kerst niet in Madrid

Moeilijk voor te stellen in Huis ten Bosch. Een foto van de komende en de gaande minister-president op een tafeltje schuin achter de koningin, duidelijk in beeld tijdens de kersttoespraak. Maar wat ondenkbaar is bij koningin Beatrix is dat niet bij haar Spaanse vriend en collega koning Juan Carlos.

Die had afgelopen zaterdag een foto van zichzelf met de net vertrokken premier Zapatero en de nieuwe premier Ramoy op tafel staan. Een mooi beeld ook: de een vertrekt, de ander komt en de koning staat in het midden, als symbool van de continuïteit.

Koning Juan Carlos kon dit keer ook geen familiefoto naast zich neer zetten bij het uitspreken van zijn 36ste kersttoespraak. Dat zou pijnlijk zijn nu schoonzoon Iñaki Urdangarín in het strafbankje zit en mogelijk zelfs op korte termijn in staat van beschuldiging zal worden gesteld, zoals de Spaanse media voorspellen.

Iñaki en echtgenote Cristina, die in Washington verblijven, verbraken ook een veertien jaar oude familietraditie door op ‘Nochebuena’ – kerstavond – niet te verschijnen bij het familiediner. Koningin Sofia viert de jaarwisseling – wellicht dat Infanta Elena meegaat, schrijft El País – in Washington.

De koning noemde zijn van fraude beschuldigde schoonzoon in zijn door 7,1 miljoen Spanjaarden bekeken toespraak, niet bij naam, maar de boodschap die hij had voor Iñaki kwam desondanks duidelijk over. “La justicia es igual para todos”, aldus Juan Carlos, ‘iedereen is gelijk voor de wet’.

En onbehoorlijk gedrag moet worden bestraft, voegde hij eraan toe: “Las conductas censurables deben ser sancionadas.” De koning maakte zich zorgen over het verlies aan vertrouwen in instituties, die zouden juist het goede voorbeeld moeten geven: “Todos, sobre todo las personas con responsabilidades públicas, tenemos el deber de observar un comportamiento adecuado, un comportamiento ejemplar" - Iedereen, maar vooral degenen met publieke taken, moet zich voorbeeldig gedragen.

Dat hij daarmee ook het koningshuis bedoelde, was wel duidelijk. © RB

Havel krijgt koninklijk eerbetoon

De Benelux-landen zijn vrijdag alledrie op koninklijk niveau vertegenwoordigd in Praag bij de uitvaart van Václav Havel, de voormalige president van Tsjecho-Slowakije en voormalige president van de Tsjechische republiek.

Groothertog Henri van Luxemburg (velkovévoda Jindřich I. Lucemburský), prins Filip van België en prins Willem-Alexander (korunní oranžský princ Vilém Alexandr) zijn bij de mis in de Sint Vitus kathedraal in de Praagse Burcht. Jordanië stuurde (oudkroon)prins Hassan en prinses Sarvath.

Tientallen staatshoofden en regeringsleiders- o.a. Duitsland, Oostenrijk, Finland, Slowakije, Georgië, Roemenië, Frankrijk o.a. - zijn bij het requiem voor de afgelopen zondag gestorven Havel.

De VS zijn vertegenwoordigd door oudpresident Bill Clinton, diens vrouw minister Hillary Clinton en oudminister Madeleine Albright. Paus Benedictus XVI stuurde een speciale boodschap aan de Tsjechische president Václav Klaus en gaf zijn apostolische zegen. © RB

Koningin neemt Kamer Filharmonie mee

Koningin Beatrix heeft een ensemble, samengesteld uit leden van de Radio Kamer Filharmonie, uitgenodigd om invulling te geven aan de contraprestatie in Oman - dit keer in de vorm van een besloten concert in het koninklijk paleis in Oman.

Pianist Paolo Giacometti verleent als solist zijn medewerking aan dit concert. Op het programma staan werken van Debussy, Busoni, Bach, Beethoven, R. Strauss en J. Strauss jr. 

In april van dit jaar verzorgde de Radio Kamer Filharmonie het Koninginneconcert op paleis Noordeinde. De uitnodiging om een bijdrage te leveren aan dit staatsbezoek wordt als eervol en bijzonder beschouwd, temeer daar de Radio Kamer Filharmonie per augustus 2013 zal ophouden te bestaan als gevolg van de aan de Publieke Omroep opgelegde bezuinigingen. © RB; Bron: RKF