Van Makkum tot Wellington in Nieuw-Zeeland, van Buenos Aires tot Thorn, het tien jaar volgen van Willem-Alexander en Máxima betekent kilometers maken. In Nederland en tot de verre uithoeken van de aardbol. Op het moment dat Willem-Alexanders moeder koningin Beatrix besluit de scepter over te dragen, treedt het meest bereisde koningskoppel uit de vaderlandse geschiedenis aan.
Koning, keizer, secretaris-generaal – van Akihito in Japan tot Ban Ki-moon bij de Verenigde Naties, iedereen heeft wel eens kennisgemaakt met het prinselijk paar dat donderdag precies tien jaar is getrouwd. Willem-Alexander en Máxima kunnen een vliegende start maken. Geen wonder dat vicepremier Maxime Verhagen vorige week nog eens onderstreepte wat al een aantal jaren duidelijk is: Alexander is er klaar voor. En Máxima inmiddels ook.
Aan de vooravond van het huwelijk op 02-02-02 maakte Willem-Alexander op de van hem bekende wat botte manier duidelijk dat het Nederlandse volk blij mocht zijn te mogen meekijken op zijn bruiloft. Strikt genomen juist, maar staatsrechtelijk ‘echt onzin’ om een recent gezegde van koningin Beatrix te gebruiken.
Het Nederlandse volk had immers toestemming moeten geven voor dit huwelijk – met het jawoord van het parlement – en die instemming was niet zonder slag of stoot gekomen. Aan Alexanders keuze voor de Argentijnse werd niet getwijfeld, maar haar vader Jorge Zorreguieta was niet welkom, als voormalig minister onder het militaire terreurbewind een kwart eeuw eerder.
Met zijn opmerking zette Willem-Alexander de toon voor de tien jaar die zijn gevolgd. Het televisieportret dat de NOS donderdagavond uitzendt, maakt dat nog eens duidelijk. Meekijken mag, maar alleen op zijn voorwaarden. Wanneer de media te dicht bij komen of zich niet plooien naar de wensen van het prinselijk paar, dan wordt met name de prins opstandig.
Toegang tot zijn levenssfeer is een voorrecht. Dat wil hij van tijd tot tijd graag laten weten. Een gesprek met de pers in Lech? Een keertje overslaan kan best, anders denken die journalisten maar dat het hun recht is. Even samen poseren? Nee, want de fotografen zijn te opdringerig geweest.
Willem-Alexander kan zijn ontstemming ook moeilijker verbergen dan zijn echtgenote voor wie de media eerder een hulpmiddel zijn dan een obstakel. Maar Máxima heeft niet haar hele leven te maken gehad met fotografen en journalisten. Bovendien wordt er naar haar man kritischer gekeken.
Alexander was in de pers de afgelopen jaren ‘vastgoedhandelaar’ en ‘huizenbouwer’, terwijl de bouw van het omstreden geworden vakantiehuis in Mozambique toch beider onderneming was. Dat ze hun droom mede onder druk van de media moesten opgeven, zit de prins dwars. De laatste keer dat het paar rond de tafel zat met royaltyverslaggevers – twee jaar geleden al weer – trok hij dan ook flink van leer. En daarna zijn er geen gesprekken meer geweest.
Ook dat tekent de dualistische houding met de vaste volgers, of het nu journalisten of fotografen zijn. Het koninklijke werk heeft schijnwerpers en aandacht nodig. Het goede werk van het Oranjefonds bijvoorbeeld. Maar als Máxima een keer mét bril haar hotel uitkomt en wordt gesnapt, dan komt er een boze reactie.
Het touwtrekken zal de komende tien jaar heviger worden. Tot nu toe zijn Willem-Alexander en Máxima er goed in geslaagd ook hun drie dochtertjes af te schermen, maar als die ouder worden, en hun ouders koning en koningin zijn, wordt dat moeilijker. Al was het alleen maar omdat het maken van een foto of filmpje tegenwoordig door iedereen, altijd en onopgemerkt kan gebeuren.
En de opnamen kunnen ook meteen worden verspreid, mediacode of niet. Daarin een balans te vinden, is dan ook de uitdaging voor het volgende decennium waarin Nederland met nog meer belangstelling zal willen meekijken dan vanaf 2002 al het geval was. © GPD
Reacties