‘The greatest show on earth’ en jij hebt een toegangskaartje! Hoe mooi kan het zijn! Je zou iedereen die je kent wel willen meenemen, want dit is een gelegenheid die niemand mag missen. Je hebt de kans om ook voor familie en bekenden kaartjes te te kopen. Wat doe je dan? Je koopt die tickets en laat ze klaar leggen bij de kassa. Familie en vrienden kunnen ze dan zelf ophalen, als ze tenminste zin hebben om te komen.
Zie hier in een notedop en in simpel taalgebruik het hele verhaal van de mormonen – oorspronkelijk scheldnaam, nu geuzennaam voor leden van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen – en hun onbegrepen ‘doop voor de doden’.
Die kwam woensdag omstandig in het nieuws door een primeur van dagblad Trouw, die – volstrekt onjuist - meldde dat de overleden Oranjes postuum door de kerk waren ingelijfd.
Om bij bovenstaande vergelijking te blijven: ja, de mormonen hebben kaartjes gekocht, maar nee, ze zijn niet meteen afgescheurd: de Oranjes moeten ze zelf in het hiernamaals afhalen. Van inlijven of tot lidmaat van de kerk maken, is geen sprake, zoals een woordvoerder van de kerk ook benadrukte tegenover het ANP.
Of om een andere vergelijking te maken: kerkleden hebben de deur tot hun geloofgemeenschap opengemaakt, maar ze kunnen niemand over de drempel trekken. Die stap moet iedereen zelf maken.
Er is natuurlijk ook een meer theologische uitleg. Mormonen geloven in een hiernamaals – om een niet-mormoons woord te gebruiken- , in een leven na de dood. Mormonen trouwen ook niet tot ‘de dood ons scheidt’ maar ‘voor tijd en alle eeuwigheid’. Familiebanden strekken zich uit over generaties, en die banden worden benadrukt.
In het hiernamaals is het goed toeven voor wie zich aan Gods geboden houdt en zijn plichten nakomt, andermaal simpel gezegd. En wat is er nu mooier dan daar met de hele familie samenkomen?
Zover is de mormoonse idylle misschien nog te begrijpen. Maar wat nu als er familieleden zijn – stamboekonderzoek behoort tot de favoriete hobby van veel kerkleden, die toch tijd over hebben want roken, drinken en koffie en thee nuttigen doen ze niet – die geen kans hebben gehad de boodschap van de kerk te horen? Omdat in de tijd waarin zij leefden nog niet mogelijk was, of om andere redenen? Dan worden wel erg veel mensen buitengesloten. Staan voor een gesloten deur, of in bovenstaande vergelijking, hebben geen toegangskaartje tot de hemel.
Eén van de toegangseisen is doop, die alleen op Aarde kan worden verricht. Dat is pech voor degenen die reeds zijn overleden, dopen kan immers niet meer. Maar daar is een even geniale als eenvoudige oplossing voor gevonden – niet verzonnen, maar gebaseerd op openbaring en Schriften, zo leggen de mormonen uit - de doop voor de doden. Jij kunt in naam van je overleden tante Doortje worden gedoopt.
Daar zijn spelregels voor, maar die laten we nu maar even buiten beschouwing. Het is het equivalent van voor een ander een kaartje kopen. Gek? In andere kerken worden kaarsjes aangestoken met een bepaalde intentie, of wordt voor iemand gebeden – daar kan dus ook voor een ander een handeling worden verricht. Of die ander er ook zelf in gelooft, staat daar buiten.
Afijn, met die doophandeling is wijlen tante Doortje niet automatisch lid van de Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der Laatste Dagen. Dat zou ook wel heel aanmatigend zijn. Nee, tante Doortje moet daarover zelf beslissen.
Huh? Maar tante was toch dood? Ja, maar mormonen geloven in leven na de dood, dus Doortje komt vroeg of laat te weten dat ‘ze een kaartje heeft’. Maar ze moet dat kaartje wel zelf afhalen, met andere woorden, ze moet die doop zelf aanvaarden. Zonder haar handelen in het hiernamaals – om het te begrijpen, helpt het om zelf ook te geloven – blijft die doop zonder gevolgen.
Doortje beslist zelf: mormonen geloven niet in voorbeschikking zoals protestanten, maar in zelfbeschikking. Met de doop kan ze, als ze wil, naar ‘binnen’. Bij God zelf volgens de geloofsleer. Die doop is in mormoonse ogen de ultieme goede daad.
Je laten dopen voor je eigen overleden familieleden klinkt wellicht ook voor nietgelovigen nog alleszins redelijk. Je laten dopen – de plechtigheid vindt plaats in de zogenoemde tempels, die alleen toegankelijk zijn voor kerkleden met een bewijs van goed gedrag van hun kerkleiders – voor vreemden wordt al lastiger uit te leggen, al gun je de hele (overleden) wereldbevolking een toegangskaartje tot de hemel.
Pikanter wordt het wanneer wildvreemden zich laten dopen voor beroemdheden en ontslapen wereldleiders. Enkele maanden geleden ontstond in de Verenigde Staten grote commotie toen bekend werd dat Anne Frank was gedoopt, en nu blijken dus ook koningin Juliana en prins Bernhard – en wellicht ook prins Claus – te zijn gedoopt.
Het is een praktijk die de kerk niet aanmoedigt, sterker nog, die onlangs in duidelijke bewoordingen (maar toen waren de royals al ‘gedoopt’) wordt afgekeurd en ontraden. De commotie rond de berichtgeving in Trouw laat zien waarom. © HJ
* De auteur is oudstudent van de mormoonse Brigham Young University in Provo, Utah en oud ‘teacher’ aan het Missionary Training Centre van de mormoonse kerk. De hier boven gegeven uitleg is geheel voor rekening van de schrijver.
De Kerk vindt het ,,niet netjes'' dat leden zich plaatsvervangend hebben laten dopen voor wijlen koningin Juliana, prins Bernhard en andere Oranje. Een woordvoerder twijfelt er niet aan dat het met de beste bedoelingen is gebeurd, maar het is in strijd met de regels. ,,Als het koningshuis er problemen mee heeft, zullen we zeker excuses maken'', zei hij woensdag, aldus het ANP.
Tekst van de kerk zelf: Some people have misunderstood that when baptisms for the dead are performed, deceased persons are baptized into the Church against their will. This is not the case. Each individual has agency, or the right to choose. The validity of a baptism for the dead depends on the deceased person accepting it and choosing to accept and follow the Savior while residing in the spirit world. The names of deceased persons are not added to the membership records of the Church. Link naar meer Engelstalige uitleg en nog een.
Reacties