Guests @ Royalblog.nl

Het prinselijk bezoek aan Vietnam wordt voor Royalblog verslagen door gastredacteuren, zoals dat eerder ook het geval was bij het bezoek aan Shanghai in 2010 en het bezoek aan New York in 2009. Met onregelmatige regelmatigheid verschijnen op deze plek bijdragen van GPD-verslaggever en correspondent Remko Tanis en de fotografen Patrick van Katwijk, Albert Nieboer en Robin Utrecht.

'Maar ja, tenslotte staat prinses Máxima alles'

Fotograferen, foto's bewerken, rondreizen: de programma's van staatsbezoek en officiële reizen zijn zwaar, vaak nog meer voor de volgers dan de te volgen koninklijke hoogheden. Die hebben nog wel eens een pauze en wanneer zij klaar zijn, begint voor de schrijvers en fotografen pas het werk. Patrick van Katwijk had ook in Vietnam het goede voornemen om behalve foto's ook tekst te leveren voor Royalblog - zo is deze bijzondere pagina in 2009 ook begonnen: Patrick @ Royalblog. Maar de combinatie blijkt toch steeds weer te bewerkelijk - vandaar nu pas, als weekeindlectuur, de verslagen van de tweede, derde en vierde dag van het donderdag afgesloten bezoek aan Vietnam.

 
Dinsdag 29 maart, de tweede dag

De tweede dag van het officiële bezoek aan Vietnam zou er een moeten worden van de colour locale foto’s. Het ontgaat veel delegatieleden dat de prins en de prinses aanwezig zijn. Alle bedrijfsdelegaties en woordvoerders van aanwezige hoogwaardigheidsbekleders vragen bij welk seminar ik wel of niet aanwezig ben. Ze realiseren zich niet dat ik alleen maar het programma volg van het prinselijk paar. Velen hebben geen idee wat het programma van het paar precies inhoudt.

De prins en de prinses zijn uiteraard mede mee om voor de (kleine groep) aanwezige media een beeld te geven van de economische missie aan Vietnam. Tenslotte zou zonder hun aanwezigheid minder tot geen media mee zijn geweest. De kracht van hun aanwezigheid hoor ik veel om mij heen van allerlei bedrijven. En ondanks hun doelen betrap ik veel ondernemers toch op koninklijk enthousiasme als de prins of de prinses voorbij loopt. Ondernemers lieten elkaar ’s avonds in het hotel blij foto’s zien die zij hebben gemaakt van het paar

 
De prinses heeft in de ochtend een aantal werkzaamheden in haar functie als UN Secretary’s General’s Special Advocate for Inclusive Finance for Development. Het programma van de prinses en haar gevolg vindt plaats zonder media. Voor de fotografen begint mede daarom het echte programma pas om 11 uur. Wij vertrekken van het pershotel naar de tempel van Literatuur, voorheen de oudste universiteit van Vietnam en nu een van de belangrijkste historische complexen van Hanoi. Volgens het programma het enige punt waar het paar te zien is in een Vietnamese omgeving.

Ter plekke bekijken wij de mogelijkheden en bespreken waar eventueel de mooiste foto’s gemaakt kunnen worden, rekening houdende dat het paar gevolg heeft en niet veel gelegenheid hebben te poseren. Bij aankomst blijkt dat dit gevolg vrij groot is en helaas was het niet mogelijk om bij een van de poorten van de tempels een kort moment te hebben met de prins en de prinses alleen. Het zou tenslotte onbeleefd zijn de gastheer te vragen even uit beeld te verdwijnen. Daarom werd het dus een uitdaging het meest Vietnamese plaatje te maken met zo min mogelijk mogelijkheden. Pas achteraf kan gezegd worden dat dit nog aardig gelukt is. Bewust bleven de prins en de prinses geregeld bij mooi imposante punten even langer staan om ons de gelegenheid te geven opname te maken.

Na het tempelcomplex, waar het gelukkig ondanks de slechte weersverwachting droog bleef, reisden wij terug naar het hotel om ons om te maken voor het vertrek naar het vliegveld. Het was niet gemakkelijk om met de slechte internetverbinding snel veel foto’s door te sturen naar Nederland. Gelukkig waren wij wel vijf uur in het voordeel gezien het tijdsverschil.

 
Onder het mom van als we gaan, gaan wij met zijn allen, was er een chartervlucht geregeld waar de gehele handels delegatie, de pers en vooraan het prinselijk paar in zaten. Zo’n twee uur later kwamen wij aan in Ho Chi Minh City, beter bekend als Saigon. Van noord naar zuid Vietnam scheelde ook meteen zo’n 15 graden. Bij aankomst op het vliegveld was het al benauwd en rond de 25 graden. De twee dagen erna zou het constant rond de 30 graden blijven. Heerlijk weer maar rond slepend met apparatuur is het ietwat minder aangenaam om te werken. Daarom snel naar het hotel, wennen aan de temperatuur voor de volgende drukke dag.

woensdag 30 maart, derde dag

Ook in Ho Chi Minh City staat nog een officiële ontvangst op het programma, ondanks de ontvangst op maandag in Hanoi. In de ochtend wordt het prinselijk paar ontvangen door de voorzitter, Le Hoang Quan, van het volkscomité. Hier worden samenwerkingsovereenkomsten getekend tussen de gemeentes Rotterdam en Ho Cho Minh.

De voorzitter blijkt een alleraardigste man te zijn die het prachtig vind al die media en aandacht. Hij vraagt aan iedereen, ook de fotografen, met hem op de foto te gaan. Als de prins binnenkomt samen met de voorzitter zet hij een applaus in tijdens de loop die voorzette tot een kwartier later. Er vond een heuze applaus ceremonie plaats voor letterlijk alle aanwezigen. Dit leidde na 25 keer applaudisseren wel tot enige hilariteit bij delegatie en hofhouding.

 
Na de toast en de ondertekeningen kreeg het prinselijk paar nog een cadeau overhandigd. ,,Zo snel kunt u het niet", zegt de prins lachend tegen de fotografen. De voorzitter overhandigt namelijk twee grote ingelijste foto’s van het ontvangst van nog geen uur geleden. ,,Het is toch echt vandaag, gezien de outfit", zei de prinses. Vervolgens vertrekt het paar naar het hotel waarna zij zich van elkaar scheiden de rest van de middag. Er moet een keuze gemaakt worden, het waterprogramma van de prins of het bedrijfsprogramma van de prinses. Aangezien de prinses een ‘boerderij’ bezoekt en andere leuke bedrijven kiezen alle fotografen ervoor om met haar mee te gaan. Alleen Blauw Bloed kiest trouw voor de toekomstige koning. Een moeilijk keus, want het programma van de prins was mooi en leuk. Zo maakte hij een boottocht over de Dong Nai rivier.

Vooraf in het hotel hebben wij nog gevraagd of 'minister' Bleker de prinses nog kon verleiden om koeien te gaan melken. Hij ging zijn best doen, maar helaas lukte dit niet. Wat overigens niet zijn schuld was, want hij heeft vier dagen lang zeer enthousiast het prinselijk paar begeleid. Hij kreeg soms opmerkingen naar aanleiding van foto’s dat hij niet zo moest flirten met de prinses. Maar volgens hemzelf was het bijna onmogelijk om met een vrouw als Maxima niet zo spontaan om te gaan. De minister (zo wordt hij genoemd in het buitenland, officieel staatssecretaris) rook nog aan het gras en voerde het daarna een de koeien. De prinses was begrijpelijk iets minder gecharmeerd van dit gebruik van Bleker. Wel had zij alle aandacht voor een kalfje zonder naam. Hoe gaan wij dit kalfje noemen? Was de vraag. Henk Bleker had de perfecte oplossing. ‘Her Royal Highness’. De prinses controleerde even benedewaarts en zei al snel dat het geen goed idee was voor een mannelijk dier….

 
Bij De Heus Voeders werd de prinses feestelijk ontvangen met Vietnamese drakendans, vuurwerk en champagne. Hier opende zij officieel het nieuwe pand dat in drie maanden tijd is gebouwd. De dag eindigt bij Nedspice. Hier moet de prinses gekleed met hoofddoekje, mondkapje en jas door de fabriek vanwege de sterkte kruiden. Niet aller charmants voor een prinses om zo gefotografeerd te worden. Maar ja tenslotte staat prinses Máxima alles.

Gelukkig was er een motorcade voor de prinses en haar gevolg. Anders was het onmogelijk snel terug te zijn bij het hotel met de enorme massa scooters en auto’s. De politiemotoren hadden waren uitgerukt met stokken en hadden blijkbaar toestemming op scooters en auto’s te slaan als ze niet snel genoeg op tijd gingen. De sirenes en stoet zorgde ervoor dat alle lokale bewoners hun ‘hutten’ uitkwamen om de stoet te bewonderen. Terug in het hotel ging het prinselijk paar naar het Reunification Palace voor een netwerkreceptie voor de Nederlandse gemeenschap het de bedrijfsdelegaties. Voor de fotografen een goed moment om een lading foto’s af te werken van die middag en op tijd te dag te eindigen voor de laatste dag.

donderdag 31 maart, de vierde dag

De vierde en laatste dag in Vietnam mag voor de fotografen geen naam hebben. De dag begon makkelijk in het hotel waar de prins en de prinses gescheiden programma’s hadden met als onderwerp water (uiteraard) en de ontwikkeling van varkensketens en voedselveiligheid. Een typisch onderwerp voor de prinses? Daarna begon de korte rit naar het laatste officiële programma onderdeel, een bezoek aan een van de grootste Nederlandse bedrijven Unilever.

 
Dat het erg warm is in Ho Chi Minh City heeft ook prinses Máxima waarschijnlijk gevoeld. Waar zij ’s ochtends onder haar oranje pantalon nog hakjes droeg, komt zij nu aan met zomerse teenslippers. Het paar krijgt een rondleiding door het bedrijf en welke producten Unilever in Vietnam op de markt brengt. Eigenlijk weinig onbekende merken alleen met een andere taal op de labels. Bij de spa loopt de prins na de zware reis naar de balie en vraagt meteen of hij een afspraak kan maken. Maar helaas voor hem is daar geen tijd voor. De kapper wacht op Máxima. Maar helaas voor de kapper, het haar van de prinses zit uitstekend. Dus gaat het gezelschap door naar de lunch.

Een mooie setting voor een discussie bijeenkomst over maatschappelijk verantwoord ondernemen. De tafels zijn opgesteld recht tegenover de open keuken zodat tijdens de discussie een oog kan worden geworpen op de chef-kok en het bereiden van de vier gangen lunch. Om de dag nog aangenamer te maken mogen ook de fotografen en verslaggevers mee lunchen vlak achter de prins en de prinses. Een prettige afsluiter van de vierdaagse reis. Bij vertrek bij Unilever wenst het paar ons een goede reis toe en daarmee is het bezoek afgelopen.

Enkele uren later vertrekt er een bus met een deel van de delegatie nar het vliegveld. Voor enkelen een krappe planning, 17:20 uur in de bus voor een vlucht om 18:55 uur in de file door Ho Cho Minh City. Ook het prinselijk paar vliegt terug naar Nederland. Zeker voor de prinses prettig een rustigere week in aantocht. Na Qatar, New York en Vietnam zal zij vast graag bij haar dochters willen zijn.

 
Als fotograaf kijk ik terug op een week waarin het een uitdaging was om het uiterste uit de reis te halen wat betreft fotografie. Zoals voorspelt had het bezoek een zakelijk karakter. Maar al zeg ik het zelf, ik ben tevreden over het resultaat. Nu een kleine week ‘vrij’ en op naar het volgende bezoek. Ditmaal dichterbij huis, namelijk Duitsland. Auf Wiedersehen! © GPD/DPP Patrick van Katwijk

'Het is nu aan de bedrijven'

Megaorders zijn er niet binnengesleept, maar de eerste grote economische missie die ze begeleidden, is prins Willem-Alexander en prinses Máxima goed bevallen. Dat zeiden ze donderdagmiddag aan het einde van hun vierdaags bezoek aan Vietnam.

Door GPD-correspondent Remko Tanis

Ruim tachtig Nederlandse bedrijven bezochten deze week Vietnam in het kielzog van het paar en staatsecretarissen Henk Bleker (Buitenlandse Handel en Landbouw) en Joop Atsma (Infrastructuur en Milieu). Het was daarmee, na de reis naar Turkije in 2008, de grootste Nederlandse handelsmissie uit de geschiedenis. ,,We hebben hier een grote vuist kunnen maken'', zei de prins. ,,Daardoor was het mogelijk om bijvoorbeeld bij de president binnen te komen. Doordat we hier met zo'n grote delegatie waren, hebben we veel meer mensen kunnen spreken en was er ook in de media hier meer aandacht voor onze missie.''

Nederland wil optimaal profiteren van de snelgroeiende economie in Vietnam. Sinds 1973 krijgt het land ontwikkelingshulp. Daar komt komend jaar een eind aan, omdat het volgens de Nederlandse regering nu op eigen benen kan staan. Binnen tien jaar wil het land zelfs een volwaardig geindustrialiseerde economie hebben. ,,Erg ambitieus, maar deze regio heeft eerder laten zien dat ambitieuze doelen werkelijkheid kunnen worden'', aldus Willem-Alexander.

Zes jaar geleden bezocht hij Vietnam voor het eerst. De veranderingen sindsdien noemt hij 'fantastisch'. ,,Nederlandse bedrijven moeten en willen daar deel van zijn.'' Nederland is nu al de grootste Europese investeerder in Vietnam. Bleker bekende aan het begin van de missie dat hij, toen hij aantrad als bewindsman voor Buitenlandse Handel, twijfels had over het nut om leden van het Koninklijk Huis en het kabinet in te zetten bij economische missies. ,,Ik dacht dat het grote bedrijfsleven dat allemaal zelf wel kon'', zei hij toen.

,,Ik heb deze week ontzettend veel geleerd'', aldus Bleker donderdag. ,,Dat de prins en prinses deze missie aanvoerden, heeft veel mogelijk gemaakt. Als eenvoudig minister kom ik niet binnen bij de president van Vietnam, maar met hen erbij wel.'' Volgens de staatsecretaris (in het buitenland mag hij zich minister noemen) heeft de missie ook geholpen om Nederlandse bedrijven een betrouwbaar imago te geven in Vietnam. ,,Als overheid laten we zien dat wij samenwerken met deze bedrijven. Dat maakt het voor hen makkelijker om hier zaken te doen in een economie waarin de overheid nog een sterke hand heeft. We merkten een enorme belangstelling van de Vietnamezen. Dat levert niet direct grote klussen op, maar we zijn hier wel binnen.''

M'axima zei dat ze een trots gevoel kreeg tijdens haar bezoeken aan Nederlandse bedrijven. ,,Als onze aanwezigheid hen helpt om hier zaken in een stroomversnelling te krijgen, ben ik daar blij mee'', zei de prinses voordat ze naar het vliegveld van Ho Chi Minh Stad vertrok voor de vlucht terug naar Nederland. ,,Het is nu aan de bedrijven.'' © GPD

Zoveel reizen niet altijd leuk voor prinsesjes, zegt Máxima

Door Remko Tanis. Woensdagavond waren ze er weer: de knallende beelden van de Erasmusbrug, van windmolens en van die Friese koe met haar neus in de lens van de camera. Dit keer doken ze op in het Paleis van de Hereniging, een historisch monument in het hart van de economische hoofdstad van Vietnam, Ho Chi Minh Stad.

Prins Willem-Alexander en prinses Máxima moeten de beelden inmiddels kunnen dromen. Overal waar ze deze week in Vietnam kwamen, stonden de bombastische, oranje schermen met de foto's. Woensdagavond dus ook, tijdens een receptie met Nederlandse inwoners van de Zuid-Vietnamese stad.

 
Inmiddels is het paar op weg terug naar Nederland. Kort voor vertrek zei Máxima wat ze hun drie dochters gaat vertellen over de reis: ,,Dat ik Friese koeien in Vietnam heb gezien!'' Die zag ze woensdag, op een boerderij van zuivelbedrijf FrieslandCampina op het Vietnamese platteland. Verder was er op de zakelijke reis weinig gebeurd dat echt boeiend is om kinderen te vertellen, bekende de prinses. ,,Maar ik hoop dat ze dit land in de toekomst zullen bezoeken'', voegde Willem-Alexander daaraan toe.

De vierdaagse reis naar Hanoi en Ho Chi Minh Stad was 'een ander soort reis dan we normaal maken', zei de prins, kort voor vertrek naar het vliegveld. Voor het eerst leidde het paar een omvangrijke handelsmissie naar het buitenland. Ruim tachtig bedrijven en staatsecretarissen Bleker (Buitenlandse Handel en Landbouw) en Atsma (Infrastructuur en Milieu) reisden mee in hun kielzog.  ,,We hebben als Nederland een grote vuist kunnen maken in Vietnam'', vond de prins. ,,Ik zal onze vrienden thuis vertellen hoeveel er hier is veranderd in vijf jaar. Het is fantastisch.''

 
Donderdagochtend woonde de prins een presentatie bij van een ontwerp voor de Mekongdelta, die kampt met regelmatige overstromingen. Máxima zat op dat moment bij een seminar over de varkensindustrie en voedselveiligheid in Vietnam. Tijdens de lunch spraken ze bij de lokale vestiging van Unilever over maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het paar is maar even thuis. Over twaalf dagen gaan ze, ook voor vier dagen, mee met koningin Beatrix op staatsbezoek naar Duitsland terwijl ze voor Vietnam nog maar net thuis waren van een reis naar Oman en Qatar.

 
,,Af en toe vinden ze het niet leuk'', zei Máxima over hoe Amalia, Alexia en Ariane het vinden dat hun ouders zo veel van huis zijn. ,,En hun moeder vindt dat ook niet altijd leuk, maar het gaat zo. Het is nu een drukke periode, straks wordt dat weer wat minder.'' © GPD Remko Tanis; Foto's: ANP © Robin Utrecht

Máxima moet Vietnam aan de melk krijgen

 
Door GPD-correspondent Remko Tanis. Nederland blijft verbazen. 'De Nederlanders zijn uitzonderlijk sterk in het waardevol maken van ogenschijnlijk waardeloze dingen', beweert het nieuwe samenwerkingsverband Holland Pig in een verklaring. Met die kwaliteit willen twaalf bedrijven uit de varkenssector de Vietnamese markt gaan veroveren.

Van vleesverwerkers tot diervoederbedrijven, specialisten in kunstmatige inseminatie voor varkens en varkensstalbouwers: de hele Nederlandse varkenssector heeft Vietnam op het oog.colland Pig wil een dominant, Nederlands merk oprichten in het land. Vietnamezen die varkens fokken, vetmesten of eten, moeten daardoor meer gaan opleveren voor de Nederlandse varkenssector. Zuivelbedrijf FrieslandCampina heeft al zo'n merk: Dutch Lady.

 
In een land waar twintig jaar geleden nauwelijks iemand melk dronk, schiet de consumptie van zuivel nu omhoog. De Nederlandse melkfabrikant, in Vietnam sinds 1961, verkoopt nu per jaar 1,5 miljard glazen melk. Op 2600 boerderijen geven inmiddels 125 duizend koeien melk die als Dutch Lady naar de winkels gaat. Het merk,dat 85 jaar bestaat, is verkozen tot bekendste Vietnamese levensmiddelenmerk.

,,Vietnam was geen zuivelland. We zijn altijd een land van rijst geweest'', zegt Luu Van Tan van CampinaFriesland. ,,Het houden van melkkoeien is nieuw voor Vietnamese boeren.'' Het bedrijf heeft ten noorden van Ho Chi Minh Stad een modelboerderij geopend met een handvol Friese Holsteinkoeien. Daarmee wil het Vietnamese boeren leren hoe ze zo effectief mogelijk veel goede melk van hun koeien kunnen krijgen. Want meer goede melk van de boerderijen, betekent meer melk van Campina in de Vietnamese winkels.

 
Prinses Máxima bezocht de modelboerderij in Binh Hoa woensdagmiddag. Samen met Willem-Alexander leidt ze een vierdaagse Nederlandse handelsmissie naar Vietnam. ,,Vroeger dronk niemand melk: ze wisten wel dat het goed voor je is, maar het was veel te duur'', zegt Huyn Van Truc bij het melkschap in een winkel in Ho Chi Minh stad. ,,Een halve liter kon zo 400 duizend Dong (ruim 10 euro) kosten. Nu betaal je voor een pak Dutch Lady nog maar 50 duizend Dong (1,5 euro).''

Het gaat de Vietnamezen steeds beter. Dat, samen met de dalende prijs, zorgt voor een grote groei in consumptie. Niet alleen van melk, maar ook van varkensvlees. De Heus Voeders, een grote producent van varkensvoer en één van de twaalf bedrijven van Holland Pig, merkt dat ook. Sinds het bedrijf twee jaar geleden actief werd in Vietnam, is de productiecapaciteit al vijf keer uitgebreid. Máxima opende woensdag de nieuwste opslagloods van het bedrijf, terwijl een volgende fabriek alweer in aanbouw is. De prinses bezocht daarna Nedspice, ook Nederlands, dat is uitgegroeid tot de grootste handelaar in verwerkte specerijen van Vietnam.

 
Het bezoek aan Vietnam wordt donderdag afgesloten. Máxima krijgt de kans zich die dag nog verder te verdiepen in de productie van varkensvlees in Vietnam, terwijl Willem-Alexander zich bezig houdt met een plan tegen overstromingen in de Mekongdelta. © GPD Remko Tanis; Foto's: © DPP Patrick van Katwijk

Varkens, koeien, kruiden en water op derde dag

 
Door Remko Tanis. Je zal maar een jongen zijn en de naam 'Hare Koninklijke Hoogheid' krijgen. Het overkwam een kalf woensdag, op een kleine boerderij in de Vietnamese provincie Binh Duong. Het dier werd bezocht door prinses Máxima, die werd vergezeld door staatsecretaris Henk Bleker (Landbouw).

Toen Bleker van medewerkers van de boerderij hoorde dat het kalf nog geen naam had, doopte hij het 'Her Royal Highness', met een knipoog naar Máxima. De prinses, die naast hem stond, leek er meer verstand van te hebben. ,,Dat lijkt me geen goede naam'', zei ze tegen Bleker. ,,Het is een jongetje.''

 
Het jonge dier zelf leek niet erg geïnteresseerd. Net zo als de Friese Holsteinkoeien 2849, 3422 en 5206, die gewoon door bleven grazen terwijl Máxima naast hen stond. De prinses werd op de boerderij, eigendom van FrieslandCampina, voorgelicht over de activiteiten van de Nederlandse zuivelfabrikant in Vietnam. Het melkbedrijf gebruikt de boerderij om Vietnamese boeren te leren zo effectief mogelijk veel goede melk uit koeien te krijgen.

 
,,Het houden van koeien voor hun melk is nog nieuw hier'', zei Luu Van Tan van FrieslandCampina tegen Máxima. De markt voor melk groeit echter snel. Twintig jaar geleden dronk bijna niemand in Vietnam zuivel. Inmiddels verkoopt alleen FrieslandCampina er al 1,5 miljard glazen melk per jaar. De merknaam die het bedrijf daarvoor gebruikt is Dutch Lady. Máxima werd aan de poort van de boerderij, die drie kwartier rijden ten noorden van Ho Chi Minh stad ligt, opgewacht door zes lokale gastvrouwen. Die hadden zich gehuld in Frau Antje-outfit. Ze droegen alleen klompen van textiel, in plaats van hout.

 
Terwijl prins Willem-Alexander zich opnieuw concentreerde op water, dook Máxima later op de dag nog verder in de activiteiten van Nederlandse bedrijven in de landbouw- en voedselsector. Ze bezocht Nedspice, verwerker van specerijen en opende een nieuwe opslagloods van De Heus Voeders, een grote producent van varkensvoer. Daarna werd ze langs een tafel geleid met maar liefst 92 verschillende soorten varkensvoer en ingredienten voor varkensvoer. Ze weet nu in elk geval dat er zeker drie verschillende soorten voedsel zijn voor 'pre-starter pigs'.

 
De prins dobberde op dat moment op een houten boot over de Dong Nai rivier bij Ho Chi Minh Stad. Hij kreeg meer te horen over plannen van de stad om zich te wapenen tegen de frequente overstromingen en over de grote uitbreidingsplannen voor de haven. © GPD Remko Tanis; Foto's: © ANP Robin Utrecht

Máxima's verovering van Nederland gaat nog door

 
'Je was een beetje dom'. Met vijf goed doordachte en ingestudeerde woorden veroverde Máxima Zorreguieta op 30 maart 2001 - woensdag precies tien jaar geleden - Nederland. Haar kersverse verloofde Willem-Alexander had geen onzin moeten uitkramen over de Argentijnse junta, zo maakte Máxima duidelijk. Ze is sindsdien bij afstand het populairste lid van het Koninklijk Huis.

Het was met 'grote vreugde' dat koningin Beatrix op vrijdagmiddag 30 maart 2001 de verloving bekendmaakte van haar oudste zoon Alexander met Máxima Zorreguieta. Iemand die ze had leren kennen 'als een intelligente, moderne vrouw, moedig en trouw aan allen die haar dierbaar zijn'. De uitzending leek live, maar was een kwartier eerder opgenomen om fouten te kunnen wegfilteren.

 
In de Balzaal van paleis Noordeinde, waar vooraf de spanning te snijden was, viel Willem-Alexander kort daarna zijn moeder bij. ,,Hierbij stel ik u allen vol trots mijn lieve verloofde voor", aldus de stralende prins. Op 19 januari had hij haar op de vijver bij paleis Huis ten Bosch gevraagd 'of zij de rest van haar leven met mij zou willen delen: een vraag die gelukkig vrijwel meteen en volmondig met ja werd beantwoord', vertelde Alexander. Met zijn huwelijksaanzoek had hij wel toenmalig minister-president Wim Kok én koningin Beatrix voor het blok gezet, want over het gevoelige punt van de aanwezigheid van Máxima's vader Jorge Zorreguieta bij het huwelijk - een 'no go' voor premier en parlement - was toen nog niks geregeld.

Dat gebeurde pas twee maanden later. Toen kon de prins zijn verloofde de hemel inprijzen. ,,Met haar doorzettingsvermogen is zij keer op keer in staat geweest bij mij het beste en het diepste boven te halen." En: ,,Ik kan alleen maar hopen dat de geschiedenis zal bewijzen dat wij de juiste keuze hebben gemaakt." Tien jaar is nog te kort om onder de noemer geschiedenis te vallen, maar wie het paar - deze week weer actief in Vietnam - de afgelopen jaren heeft gadegeslagen, mag vaststellen dat Alexander (43) en Máxima (39) goed bij elkaar passen.

 
De huwelijksjaren zijn ook minder rumoerig geweest dan de twee jaar durende aanloop naar de verloving, toen de prins kroon en troon in de waagschaal legde om Máxima aan zijn zijde te krijgen. ,,De laatste jaren zijn erg spannend geweest", zei Máxima op die gedenkwaardige vrijdagavond, toen Nederland haar voor het eerst hoorde praten.

In verrassend goed Nederlands, alle tekst in de voorgaande dagen afgekaart met toenmalig minister-president Wim Kok en daarna ingestudeerd en geoefend. Na de domme uitspraken van de prins over de Argentijnse dictator Videla, kon het jonge stel zich geen nieuwe uitglijders veroorloven. Een dag eerder was pas bedacht dat Máxima over de domheid zou spreken en niet Alexander: ,,Je was een beetje dom."

 

In één klap veroverde Máxima het Nederlandse publiek, dat bijna vier miljoen sterk naar de rechtstreekse uitzending keek - waarmee het het best bekeken programma was van dat jaar. Minister-president Wim Kok liet nog diezelfde dag aan het parlement weten dat het paar zich had verloofd, en dat de regering om toestemming zou vragen van de Staten-Generaal. Zelfs de tot dan toe vijandige journalisten draaiden bij. ,,Een klein applaus was op z'n plaats geweest", aldus ex-Vorsten-redacteur Piet Lekkerkerk.

 
Als verloofde en als prinses, na het huwelijk op 02-02-02, heeft Máxima daarna geen slechte pers meer gehad. ,,Naar slechte foto's van haar zul je goed moeten zoeken", aldus Privé-hoofdredacteur Evert Santegoeds, die vanaf woensdagavond een zevendelige tv-reeks over 'Máxima's wereld' presenteert. Daarbij kijkt hij alvast vooruit naar haar veertigste verjaardag op 17 mei. Daaraan wordt met een speciale televisieuitzending, een feestconcert, een tentoonstelling op Het Loo en op tal van andere manieren stil gestaan. Máxima's verovering van Nederland gaat nog steeds door. © GPD; Foto's Vietnam: © ANP Robin Utrecht; verloving: © Phil Nijhuis

Willem-Alexander en Máxima in Hanoi: samen apart

 
Het tienjarig jubileum van je verloving vier je met een romantische boottocht over de rivier Dong Nai in Vietnam. Alleen niet als je prins Willem-Alexander bent: dan krijg je wel de boottocht, maar niet de romance: in plaats van je vrouw, vind je directeuren aan je zij en containers in je uitzicht. Of je viert het met een mooie tocht over het uitbundig groene Zuid-Vietnamese platteland. Die tocht krijgt prinses Máxima woensdag, maar niet de kans op een feestje. Ze brengt er bezoeken aan Nederlands fabrikanten van zuivel, diervoeding en specerijen.

Door GPD-correspondent Remko Tanis

De verlovingsdag van het paar zal zo even serieus verlopen als de eerste twee dagen van de handelsmissie naar Vietnam die prins en prinses leiden. Na de missie naar Turkije, eind 2008, is dit de grootste die de Nederlandse overheid heeft georganiseerd. Het zakelijk karakter spat er dan ook van af. Willem-Alexander en Máxima nemen in Vietnam volop de tijd om zich verder te verdiepen in hun 'eigen' onderwerpen. Voor de prins het water, voor de prinses de inzet van financiële producten als ontwikkelingsmiddel.

Máxima zette zich al eerder in voor microkredieten: het geven van kleine leningen aan mensen in armere landen, die daarmee bijvoorbeeld gereedschap kunnen kopen om vervolgens hun eigen geld te verdienen. Inmiddels is de prinses speciaal pleitbezorger van VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon om een hele reeks aan financiële instrumenten in te zetten om mensen uit armoede te halen. ,,Toegang krijgen tot financiële diensten als sparen en lenen helpt om eten te kopen, de school van je kinderen te betalen, de investeringen te krijgen om een bedrijf te beginnen en het helpt als vangnet bij tegenslag als ziekte of overstromingen'', zei Máxima dinsdag in een toespraak voor Vietnamese deskundigen.

's Ochtends sprak de prinses achter gesloten deuren over hetzelfde onderwerp met autoriteiten in Hanoi. Op dat moment was Willem-Alexander aanwezig bij de eerste bijeenkomst van het Nederlands-Vietnamees samenwerkingsverband over klimaatverandering en waterbeheer. Nederland gaat Ho Chi Minh Stad helpen in de strijd tegen de frequente overstromingen die deze economische hoofdstad van Vietnam jaarlijks treffen.

 
Dinsdag ontmoetten Willem-Alexander en Máxima in Hanoi ook Nederlanders die in de stad wonen. De duizend jaar oude Literatuurtempel werd tussen twaalf en één uur afgesloten voor publiek. Toegang was er alleen voor mensen die een oranje lint waar houten klompjes aan bungelden om de nek hadden hangen. Het paar beantwoordde op het binnenplein van de tempel een paar vragen van leerlingen van de Nederlandse school.

De prins legde een jongen uit waarom aandacht voor water zo belangrijk is, terwijl Mßxima een scholier toevertrouwde dat het haar 'opviel hoe heel hard mensen in Vietnam werken voor de toekomst'. Daarna vroeg ze een andere scholier, die nog nooit in Nederland heeft gewoond, naar haar lange termijnplan: ,,Ga je wel ooit pensioeneren in Nederland?'' Het meisje wist het nog niet.

Op de vooravond van hun verlovingsjubileum vloog het paar naar Ho Chi Minh Stad. Niet alleen, maar in een afgehuurd vliegtuig, vergezeld door de voltallige handelsmissie. Woensdagavond is er wel tijd voor een feestje. Lekker samen... in het gezelschap van de hele Nederlandse gemeenschap in de Zuid-Vietnamese stad. © GPD Remko Tanis; Foto's: ANP © Robin Utrecht

Mini Koninginnedag in eeuwenoude tempel

Door Remko Tanis. Wat gebeurt er als je Nederlanders loslaat op een duizend jaar oude Vietnamese tempel? Dan moeten bezoekers zich identificeren als 'goed volk' door een oranje lint om hun nek te hangen met bungelende houten klompjes eraan.

Dan staan er voor de hoofdingang van het eeuwenoude complex rood-wit-blauw-oranje parasollen en staan er op het binnenplein schoolkinderen met feloranje shirts en jurken en is er voor hun ouders een hapje en een drankje aan witte gedekte sta-tafels – versierd met rood-wit-blauwe linten en oranje lampionnen. Een klein uur was het dinsdagmiddag een soort Koninginnedag in de Literatuurtempel in het centrum van Hanoi. Op de tweede en laatste dag van hun bezoek aan de Vietnamese hoofdstad, bezochten prins Willem-Alexander en prinses Máxima het monument dat z'n oorsprong in 1076 heeft.

 
Toeristen moesten tussen twaalf en één buiten het hek wachten. Alleen met houten klompen om je nek mocht je erin. Zenuwachtig oefenden de leerlingen van de Nederlandse school in Hanoi hoe je nu eigenlijk een prins en prinses aanspreekt. Een jongetje dat straks een cadeau aan het paar moet geven, gaat gehurkt zitten, moe van het wachten. Zodra prins en prinses in beeld zijn, gaat zenuwachtig geklets over in ongemakkelijke stilte. Schooldirecteur Jan de Groot, met oranje stropdas, verbreekt die, door 'lang leve de prins en prinses' over het tempelplein te roepen. Uiteraard gevolgd door driewerf 'Hoera' van zijn leerlingen.

Eén van hen vroeg Máxima hoe ze op de namen van hun drie dochters waren gekomen. Een oudere leerling vroeg Willem-Alexander waarom hij water zo interessant vond. Máxima zei dat het haar in Vietnam opviel 'hoe heel hard mensen werken voor de toekomst'. ,,Het is interessant dat mee te maken'', antwoordde de prinses op de vraag van een andere leerling.

 
De ontmoeting met Nederlanders in de tempel was het luchtigste onderdeel tot nu toe in het overwegend zakelijke programma van het paar. Maandagavond zagen ze tijdens een formeel diner in het Melia Hotel toe op de ondertekening van contracten en brieven door Nederlandse bedrijven en hun Vietnamese partners. Prinses Máxima ontmoette dinsdagochtend enkele Vietnamese autoriteiten om te praten over de mogelijkheden om financiële diensten beschikbaar te maken voor zoveel mogelijk mensen. Zij is speciaal pleitbezorger hiervoor namens de secretaris-generaal van de VN. 's Middags hield zij een toespraak over hetzelfde onderwerp voor betrokken deskundigen en autoriteiten.

Prins Willem-Alexander bezocht 's ochtends een seminar waar de Rotterdamse haven aan Vietnamezen liet zien hoe je een wereldhaven runt. Daarna woonde de prins een bijeenkomst over klimaatverandering en waterbeheer bij. Het was de eerste ontmoeting hierover sinds Nederland en Vietnam afgelopen najaar afspraken op hoog niveau samen te gaan werken bij deze onderwerpen.

 
Dinsdagavond vliegt het paar, met staatssecretarissen Bleker en Atsma en de delegatie van ruim honderd Nederlandse zakenmensen, van Hanoi naar Ho Chi Minhstad. De komende twee dagen wordt daar ondermeer gesproken over een deltaplan voor Zuid-Vietnam en ontwikkelingen in de landbouw en voedingsindustrie. © GPD Remko Tanis; Foto's: ANP © Robin Utrecht; DPP Patrick van Katwijk (draak) 

Iedereen wil graantje meepikken in Vietnam

Vietnam lijkt het populairste jongetje van de klas. Het buitenland loopt er de deur plat, op jacht naar deals. Gisteren begon één van de grootste Nederlandse handelsmissies uit de geschiedenis, met Willem-Alexander en Maxima als boegbeelden.

Door GPD-correspondent Remko Tanis

Vietnam ontving maandag ruim honderd Nederlandse zakenmensen, twee Nederlandse bewindslieden en twee koninklijke hoogheden. De op één na grootste handelsmissie die Nederland, na de VOC-tijd, ooit de wereld over stuurde, moet miljoenencontracten gaan opleveren. Maar Nederland aast niet als enige op het snel groeiende Vietnam. Het is erg druk in Hanoi, de laatste tijd.

De afgelopen dagen kwamen Groot-Brittannië, Denemarken en Oekraïne al langs. De eerste twee zetten, net als Nederland met prins Willem-Alexander en prinses Máxima, ook koninklijk geschut in. Terwijl de Nederlanders in een hotel in een seminar zaten, wandelde de premier van de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt een rondje om het meer in het centrum van Hanoi: even pauze van de missie om contracten juist naar zíjn regio te halen.

 
Staatssecretaris Henk Bleker - in Vietnam acterend als minister van Buitenlandse Handel - lijkt doordrongen van de concurrentie. ,,We zijn hier met een grote missie, maar we zijn echt niet de enigen'', zei hij tegen de verzamelde zakendelegatie. ,,We zitten met interessante tegenstanders in de poule. Deze missie móet gaan slagen.'' De Vietnamese economie groeide vorig jaar met bijna zeven procent. Het land is daarmee niet alleen  interessant als afzetmarkt voor buitenlandse bedrijven. Het is ook een goed alternatief voor China als land om spullen te produceren. De lonen in Vietnam liggen onder de Chinese, die de laatste maanden ook nog eens met tientallen procenten stijgen.

De vertegenwoordigers van de 81 Nederlandse bedrijven die mee zijn met de missie, van reuzen als Shell en Rabobank tot onbekendere als Geerlofs Refrigiration, verloren weinig tijd. De hele middag hebben ze ontmoetingen gehad met potentiële Vietnamese partners. Dat, terwijl de gewetensvraag van missieleider Bleker, nog nagalmde. ,,Toen ik in oktober aan deze baan begon, vroeg ik me af: is dit soort missies met de prins en prinses en met de overheid wel nodig'', bekende de bewindsman in zijn openingstoespraak. ,,Het grote bedrijfsleven kan dit toch wel zelf?''

 
In de lobby van het vijfsterren Melia Hotel drinkt Heiman Bollegraaf even een kop thee. ,,Ik zag net wat commentaren van mensen op websites'', zegt de eigenaar van Bollegraaf Recycling Solutions, een bedrijf uit Appingedam met driehonderd medewerkers. ,,Vragen over waarom er twee staatssecretarissen mee moeten en waar al die luxe en dat geld uitgeven goed voor is.'' Zulke gedachten had hij ooit zelf ook, geeft hij toe. ,,Toch hebben we onlangs een sorteersysteem verkocht aan een bedrijf in India. Dat kwam bij ons terecht doordat ik drie jaar geleden een folder gaf aan de directeur van dat bedrijf, tijdens een Nederlandse missie naar dat land.''

Het heeft dus zeker wel zin, vindt Bollegraaf. ,,Zonder missie was ik toen niet naar India en nu niet naar Vietnam gegaan. Als bedrijf is het moeilijk dit soort reizen te organiseren en de juiste mensen te ontmoeten. Het is logisch dat een overheid dan initiatief neemt. Het komt uiteindelijk ook de Nederlandse exportcijfers ten goede. Als ik zaterdag thuis kom, zonder iets verkocht te hebben, heb ik in elk geval weer mensen ontmoet en het land gezien.''

De prins en prinses sluiten hun bezoek aan Vietnam donderdag af. De Nederlandse ondernemers blijven twee dagen langer. © GPD Remko Tanis; Foto's: © DPP Patrick van Katwijk

Weinig ceremonieel en vlagvertoon op eerste dag

 
Door Patrick van Katwijk. Maandagochtend worden de media verwacht in het tot door de RVD tot delegatie hotel gebombardeerde Melia Hotel in Hanoi. Alle bedrijfsdelegaties verblijven gedurende de twee dagen in Hanoi in dit hotel. De meeste leden van de pers slapen - indachtig de opgegeven prijs - elders. Daarom moet ook ik ’s ochtends eerder op om naar het hotel te gaan dat gelukkig aan dezelfde straat ligt. Verslapen konden ik mij niet, de vele scooters en auto’s met hun toeters en gescheur wekken mij vanzelf ruim op tijd.

Na een vluchtig ontbijt loop ik met een collega richting het Melia hotel. Onderweg worden wij gestopt door een motorescorte met een auto met koninklijke standaard voorop. Prins Willem-Alexander zwaait vrolijk naar ons. Het prinselijk paar is vroeger vertrokken vanuit hun hotel. Het paar kwam zondagavond om 23:45 uur aan in Hanoi, een hele opgave om dus fris en fruitig present te zijn. Ikzelf landde zondag om 13:10 uur en heb nog steeds last van slaapgebrek.

 
Voorafgaand aan deze reis werd medegedeeld dat het een reis zou worden met veel businessmeetings, seminars en ontvangsten. Conclusie na de eerste dag is dat daarvan geen woord gelogen is. In de ochtend begint staatssecretaris Henk Bleker enthousiast het bezoek, het is zijn eerste handelsmissie als ‘minister’ van Handel.

Na de openingsbijeenkomst gaan alle bedrijfsdelegaties op pad en beginnen de prins en de prinses hun eigen officiële programma. Opvallend goed vergaat het de chauffeur van de persbusjes rustig tussen alle scooters en racende auto’s en overal komen wij ruim op tijd aan. Vooraf is verteld dat de Vietnamezen zeer punctueel zijn, dat blijkt zeker waar te zijn.

 
Eerst bezoekt het prinselijk paar vicepremier Pham Gia Khiem die tevens minister van buitenlandse zaken is. Hier krijgt het paar een lunch aangeboden en wordt een toast uitgebracht. De prins zegt hier dat hij onder de indruk is van de vooruitgang die Vietnam geboekt heeft na zijn vorige bezoek zes jaar geleden. 

Tussendoor wordt voor de pers nog een café gezocht in Hanoi waar wireless internet is. De eerste kebabtent blijkt internetstoring te hebben. Het tweede café biedt internet met 5kbs snelheid aan, dat houd in dat iedereen met zo’n 40 foto’s vijf uur nodig heeft om te versturen. Dus dit idee bleek geen succes. De geplande city tour om de media tussendoor te vermaken, ging niet door vanwege te weinig animo. Dus dan maar weer door naar de volgende ontvangsten.

Na de lunch gaat het prinselijk paar naar het Premier’s Office waar het wordt verwelkomd door premier Nguyen Nguyen Tan Dung. Aansluitend op hetzelfde terrein vindt ook het ontvangst plaats door president Nguyen Minh Triet. Veel valt er niet te vertellen over deze ontvangsten. Tijdens de persbriefing werd veelvoudig gevraagd of er enig ceremonieel was, maar helaas was bij geen enkele ontvangst een erewacht, volksliederen of een vlagceremonie. Het symboliseert het zakelijke karakter van deze reis, het is tenslotte geen staatsbezoek. 

 
De avond eindigt waar de dag begon, in het Melia Hotel. Hier wordt een netwerkdiner gehouden voor de gehele bedrijfsdelegatie. Het diner begint met een drakendans en bij aanvang van het diner krijgt iedereen een setje klompen als sleutelhanger cadeau, gemaakt van Delfts Blauw. De media zijn welkom mee te dineren, weliswaar niet gemengd tussen de bedrijven, tot ergernis van de verslaggevers, maar aan een eigen perstafel waar zo nu en dan woordvoerders van de staatssecretarissen even een drankje komen dringen….. 

Kortom de eerste dag van het bezoek aan Vietnam was nog niet bijzonder fotogeniek. Dag 2 belooft meer te worden met een bezoek aan de tempel van literatuur. Het is aan de fotografen deze reis zelf om er het beste uit te halen. Tekst en foto's: © DPP Patrick van Katwijk

Geruisloos begin bezoek aan Vietnam

 
Door Remko Tanis.

Hanoi is in de greep van het bezoek. Zondagavond wijdde het tv-journaal er een heel item aan. Op straat, aan de oever van het Hoan Kiemmeer, hangt een spandoek waarop het hoog bezoek staat aangekondigd. De Vietnamese hoofdstad laat dit bezoek van niet ongemerkt voorbijgaan: voor het eerst zijn de Backstreet Boys er.

Dat 'andere' bezoek dat dit weekeinde arriveerde, prins Willem-Alexander en prinses Máxima, blijft voor de inwoners van de stad onopgemerkt. Geen officieel onthaal op het vliegveld met volksliederen en inspecties, geen erewachten bij het bezoek, op maandagmiddag, aan president Ngyuen Minh Triet en premier Ngyuen Tan Dung, geen afgesloten straten.

'Dit bezoek is vrij zakelijk', beschrijft de RVD het zondagavond, met gevoel voor understatement. Het eerste agendapunt begon maandagochtend dan ook zonder poespas. In het Melia Hotel woonde het paar een seminar bij over zakendoen in Vietnam. Het hotel had in z'n vlaggenparade voor de deur net een gloednieuwe Nederlandse gehangen: de scherpe vouwen van de verpakking zaten er nog in. De binnenkomst ging geruisloos. Bij één deur was een rode loper gelegd. Terwijl zakenmannen af en aan liepen, zoals bij elk vijfsterrenhotel, kwamen prins en prinses kort voor kwart voor negen in de ochtend binnen zonder franje.

 
Het boeket dat Máxima van een gastvrouw van het hotel kreeg, wordt binnen een minuut door iemand uit het gevolg weggedragen. Dit is geen paradebezoek met bloemen in de hand: er moeten zaken worden gedaan. In het kielzog van de prins en prinses zijn ruim tachtig Nederlandse bedrijven meegereist naar Vietnam. Staatssecretaris Henk Bleker, voorbij de Nederlandse grens opeens 'minister van Buitenlandse Handel', opende het bezoek door zich hardop af te vragen 'of dit soort handelsmissies met de overheid en de prins en prinses wel nodig was'. ,,Grote bedrijven kunnen dit toch wel zelf'?''

Hij bekende dat dit een gedachte was die hij had toen hij in oktober aan zijn huidige baan begon. Inmiddels, zei hij tegenover het prinselijk paar en ruim honderd vertegenwoordigers van die bedrijven, wist hij wel beter. De prins en prinses besteedden het grootste deel van de eerste dag met beleefde begroetingen. Na het seminar in de ochtend, schudde ze de hand van de Vietnamese vicepremier en minister van Buitenlandse Zaken Pharm Gia Khiem in het Government Guest House. Na de lunch was het direct door naar de minister van Landbouw voor een besloten gesprek van een uur. De tweede helft van de middag bezocht het paar de premier en de president. En ondanks dat het Melia hotel de rode loper al voor de lunch had opgeruimd, komt het paar er 's avonds terug voor een netwerk-diner. © GPD Remko Tanis; Foto's: ANP © Robin Utrecht 

Willem-Alexander neemt Máxima eindelijk mee naar Vietnam

Belofte maakt schuld, ook voor Willem-Alexander. ,,Ik wil hier snel ook met Máxima naar toe”, zei de prins zes jaar geleden aan het einde van een bijzonder bezoek aan Vietnam. Het heeft dus even geduurd, maar maandag begint het prinselijk paar aan een officieel bezoek van vier dagen.

En waar de vorige keer water centraal stond, zijn het nu meer algemene economische belangen. Maar liefst 81 bedrijven sluiten zich bij het bezoek aan, in de hoop en verwachting een vaste stek te veroveren in het zich in snel tempo ontwikkelende Zuid-Oost-Aziatische land. Niet voor niets is het eerste programmaonderdeel ‘Doing Business in Vietnam’, zaken doen in Vietnam. Daarbij zijn ook de staatssecretarissen Henk Bleker (handel) en Joop Atsma (Infrastructuur en milieu) aanwezig.

 
Het eerste bezoek van Willem-Alexander in oktober 2005 aan de communistische republiek, die een ‘open’ economisch beleid combineert met een strakke regie van de partij, had nogal wat voeten in de aarde. Vanwege persoonlijke omstandigheden – het overlijden van prins Claus in 2002 en de problemen bij de eerste zwangerschap van Máxima een jaar later - moest het namelijk twee keer worden afgezegd. ,, Ik was bijna de prins die nooit op bezoek kwam", grapte hij tijdens een vaartocht door de lagune van keizerstad Hué. ,,Ik heb het programma nog doorgenomen met mijn vader. Hij was het natuurlijk niet met alles eens. Hij vond dat ik ook andere plaatsen moest bezoeken, maar zijn ervaringen waren toen al bijna tien jaar oud", vertelde de prins.

Prins Claus was vele jaren eerder al eens in Vietnam gaan kijken. De Vietnamezen waren blij met al die belangstelling uit Nederland, een van de eerste westerse landen die vriendschappelijke banden aanging met het in 1975 herenigde land. Tot voor kort kreeg Vietnam ook ontwikkelingshulp uit Den Haag, maar die steun wordt afgebouwd. Vietnam kan op eigen benen staan. Het opbouwen van een economische relatie heeft nu de voorkeur. Maar daarnaast wil Vietnam graag leren van de Nederlandse ervaringen met waterbeheer.

,,Het water is hier overal en alles bepalend", aldus Willem-Alexander destijds. Alle problemen en voordelen die water kunnen opleveren, zijn in Vietnam aan de orde: Kusterosie, overstromingen door zee en rivieren, tyfoons, verzilting, droogte, vervuiling, gebrek aan drinkwater, poreuze dijken, overvloedige moessonregens en aardverschuivingen. De prins bezoekt dinsdag dan ook een seminar over kustbescherming, belangrijk in een land met een kustlijn van meer dan 3500 kilometer en bij Ho Chi Minhstad is er een excursie met bus en boot in de Mekongdelta, waar regelmatig overstromingen voorkomen.

Bovendien worden er tijdens het bezoek, dat zich afspeelt in Hanoi en Ho Chi Minhstad, afspraken gemaakt over samenwerking op het gebied van onder meer afvalwaterzuivering en onderwijs, met name op het terrein van geïntegreerd waterbeheer. Ook het Rotterdamse havenbedrijf, dat het prinselijk paar eerder deze maand al tegenkwam tijdens het staatsbezoek aan Qatar, presenteert zich graag met een oranjestrik aan de Vietnamezen.

 
Prinses Máxima heeft gedeeltelijk een eigen programma, in het kader van haar werk voor de Verenigde Naties: het bevorderen van de toegankelijkheid van financiële diensten. En woendag 30 maart markeert een bijzondere dag voor het paar: dan is het precies tien jaar geleden dat koningin Beatrix hun verloving bekendmaakte. De agenda van die dag in Ho Chi Minhstad laat pas na half tien ’s avonds tijd voor een privéfeestje. © GPD; Foto's: © ANP Robin Utrecht

Eerste indrukken uit Hanoi

De Vietnamese hoofdstad Hanoi op zondagmiddag 27 maart, daags voor het begin van het vierdaagse officiële bezoek van de Prins van Oranje en Prinses Máxima.

  Video: © Royal Press Europe, Albert Nieboer

Nederland op de kaart zetten in Vietnam

Prins Willem-Alexander en prinses Máxima brengen deze week een officieel bezoek aan Vietnam. Van maandag tot en met donderdag verblijven ze in het Aziatische land. Ze zijn eerst twee dagen in de hoofdstad Hanoi en daarna twee dagen in Ho Chi Minhstad.

Het doel van de reis is de economische betrekkingen tussen Nederland en Vietnam te versterken. De focus ligt op de sectoren water, landbouw, transport en logistiek, maritiem en olie en gas. Staatssecretaris Henk Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en staatssecretaris Joop Atsma (Infrastructuur en Milieu) gaan ook naar Vietnam. Het Nederlandse bedrijfsleven brengt met een grote economische missie een parallel bezoek aan Vietnam. Ruim tachtig bedrijven doen mee aan deze missie, waaronder ABN Amro, ingenieursbureau DHV en Shell.

Tijdens het bezoek voeren Willem-Alexander en Máxima en de staatssecretarissen gesprekken met Vietnamese ministers en autoriteiten en bezoeken ze seminars. Ook staan bedrijfs- en werkbezoeken op het programma. Naar verwachting wordt een aantal overeenkomsten ondertekend voor verdere samenwerking. Zo zullen de prins en Atsma in Ho Chi Minhstad organisaties bezoeken die betrokken zijn bij de infrastructuur en het transport over water, zoals de nieuwe overslaghaven Saigon New Port.

De prinses en Bleker gaan in dezelfde stad langs succesvolle Nederlandse ondernemingen in Vietnam:
FrieslandCampina, De Heus Voeders (productie veevoer) en Nedspice (verwerking specerijen). In Hanoi presenteert het havenbedrijf van Rotterdam zijn bedrijfsmodel aan de Vietnamese autoriteiten. Het hoge Nederlandse bezoek gaat in de hoofdstad ook naar de Tempel van de Literatuur, voorheen de oudste universiteit van Vietnam en nu een van de belangrijkste historische complexen.

Vietnam is met een interne markt van bijna 90 miljoen mensen en een economische groei van gemiddeld 7% een aantrekkelijke en veelbelovende opkomende markt in een regio van sterk toenemend belang voor de wereldeconomie. In 2007 is Vietnam toegetreden tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en dat heeft de integratie van Vietnam in de wereldeconomie versneld.  

Vietnam was jarenlang een donorland van Nederland in het kader van de ontwikkelingsamenwerking. De Nederlandse regering heeft in 2008 besloten de financiële steun vanuit ontwikkelingssamenwerking aan Vietnam af te bouwen, maar het zal als zogeheten transitieland nog wel brede steun krijgen, gericht op de ontwikkeling van het lokale ondernemingsklimaat en het ondersteunen van het Nederlandse bedrijfsleven en kennisinstellingen die kansen zien in Vietnam.

Nederland heeft met Vietnam een vijftal sectoren geïdentificeerd die gelden als zeer kansrijk voor wederzijds profijtelijke samenwerking: waterbeheer, deltatechnologie, klimaat, landbouw, maritiem, transport en logistiek alsmede olie en gas. De nadruk van de economische- en watermissie ligt op het introduceren van nieuwe bedrijven in Vietnam, met name het midden- en kleinbedrijf.

Goed nieuws, vindt Henk Bleker, die in het buitenland minister van buitenlandse handel is: “Zakendoen in Vietnam is echt een uitdaging! En interessant vanwege de grote verwevenheid van bedrijfsleven en overheid. Daarom biedt de Nederlandse overheid de ondernemers ondersteuning bij het betreden van deze markt. Vietnam is voor investeerders een aantrekkelijke bestemming. Ik denk dat er gezien de jonge, hardwerkende bevolking en een ambitieuze en stabiele overheid veel te halen is. Vooral voor het midden- en kleinbedrijf dat zich kenmerkt door een flexibele en ondernemende instelling, die in Vietnam begrepen en gewaardeerd wordt.” De bedrijven verwachten na de missie in totaal voor acht miljoen euro zaken te hebben gedaan.   

Nederland is een van de grootste investeerders in Vietnam en het Nederlandse bedrijfsleven is prominent aanwezig met ondermeer AkozoNobel, Heineken, Van Oord, Unilever en Shell. Nederland is nadrukkelijk aanwezig als partner op het gebied van water. Vandaar dat staatssecretaris Joop Atsma van I&M ook deel uitmaakt van de economische missie: ,,Er is al een flink aantal Nederlandse bedrijven uit de watersector actief in Vietnam. Met deze missie zetten we de Nederlandse watersector in Vietnam verder op de kaart. Vietnam wil de Nederlandse kennis en ervaring op het gebied van watermanagement benutten om de Mekong Delta te beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering." © GPD; Bron: ANP, Ministeries

2005: Willem-Alexander voelt zich als een vis in het water

13 OKTOBER 2005: ,,Ik wil hier snel ook met Máxima naar toe." Willem-Alexander heeft het naar zijn zin in Vietnam. Zijn ervaringen wil hij delen met zijn echtgenote. Het zou niet verbazen als hij ook zijn moeder een reis naar dit Zuidoost-Aziatische land aanbeveelt. Het is dan niet voor het eerst dat koningin Beatrix een enthousiast verslag krijgt over Vietnam. Prins Claus bezocht het land als eerste van de familie al in 1993 en daarna kwam ook prins Constantijn opgetogen terug van een vakantie. Politieke bezwaren tegen een staatsbezoek zijn er in elk geval niet.

 
Vietnam is voor Willem-Alexander een ideale bestemming, zo blijkt deze week. Alle problemen en voordelen die water in de wereld opleveren, zijn voor de prins als beschermheer van het Global Water Partnership, in Vietnam aan de orde. Kusterosie, overstromingen door zee en rivieren, tyfoons, verzilting, droogte, vervuiling, gebrek aan drinkwater, poreuze dijken, overvloedige moessonregens en aardverschuivingen. ,,Het water is hier overal en alles bepalend", aldus Willem-Alexander.

Geen wonder dat hij Vietnam jaren geleden al wilde bezoeken. De ziekte en het overlijden van prins Claus (2002) en de moeilijke zwangerschap van Máxima (2003) waren spelbrekers. ,,Ik was bijna de prins die nooit op bezoek kwam", grapt hij donderdag tijdens een vaartocht door de lagune van Hué. ,,Ik heb het programma nog doorgenomen met mijn vader. Hij was het natuurlijk niet met alles eens. Hij vond dat ik ook andere plaatsen moest bezoeken, maar zijn ervaringen waren toen al bijna tien jaar oud", vertelt de prins.

Het was een gouden zet van prins Claus om zijn oudste zoon eind jaren negentig in de richting van het water te sturen. Niet alleen speelt water een belangrijke rol binnen Nederland zelf, maar ook internationaal staat dit onderwerp op de voorgrond. Willem-Alexander komt daardoor overal in de wereld in contact met mensen uit alle geledingen van de bevolking. Van de president van Oeganda tot de eenvoudigste boer en visser in Vietnam. De vooraanstaande rol die Nederland internationaal speelt in bijvoorbeeld waterbouw en duurzaam kustbeheer, geeft hem ook makkelijk entree.

Inmiddels is de hoon die de prins ten deel viel toen hij aan zijn karwei begon ('Een speeltje voor een jongen die niets beter heeft te doen') verdwenen. Willem-Alexander neemt zijn werk serieus en wordt daarom zelf ook serieus genomen. ,,Ik zag op de foto dat er al erosie was voordat de storm hier de dam wegsloeg", merkt de prins op bij een bezoek aan de Hoa Duandam even buiten Hué. Natuurgeweld was in 1999 niet de enige schuldige aan de ramp die hier plaatsvond, wil hij maar zeggen. Dat hij dit meteen ziet, bewijst dat de prins de materie goed onder de knie heeft. ,,Hij is enorm gegroeid", meent een meereizende adviseur.

En dat Willem-Alexander zijn werk ook interessant vindt, blijkt uit het programma in Vietnam en volgende week in China, waar de reis wordt voortgezet. Niks uitslapen, uitgebreid ontbijten en dan eens bij een irrigatieproject kijken, vlak voor een copieuze lunch en het middagdutje. Maandag gaat hij in Hanoi bijna rechtstreeks van het vliegveld naar het waterloopkundig laboratorium van de universiteit, woensdag staat hij om vijf uur 's ochtends klaar voor een twaalf uur durende tocht naar Danang en Hué. Ploeteren in de modder en regen wordt niet geschuwd en als er wordt gegeten, is het met het provinciale volkscomité of met ontwikkelingswerkers en waterexperts.

De opgedane kennis wordt volgend jaar in Mexico gebruikt bij het vierde Wereld Water Forum. De werkbezoeken - eerder ging de prins al naar Brazilië en tweemaal naar Afrika - maken het mogelijk vergelijkingen te maken en vanuit de praktijk aanbevelingen te doen aan de lidstaten van de Verenigde Naties. Vrijdag ziet Willem-Alexander dat de samenwerking tussen de landen langs de Mekong nog veel kan leren van de aanpak door landen aan de Nijl. Bovendien is het werk een goede leerschool, ook voor het toekomstige koningschap. Willem-Alexander is meer ontspannen en ad rem dan bij openbare optredens in eigen land. Wanneer hij op de universiteit onverwacht naar voren wordt geroepen om een toespraak te houden, krijgt hij de zaal met een paar kwinkslagen op zijn hand.

Politiek lastige vragen, over de toekomst van de Nederlandse hulp bijvoorbeeld, omzeilt hij al even behendig. ,,Laten we nu eerst maar eens de overeenkomst voor dit project tekenen en zien hoe het loopt." En - een familietrekje - met te veel plichtplegingen en holle frasen, heeft hij weinig geduld. Dan gaat het gezicht op onweer. Er is bij wel ruimte voor een cultureel verantwoorde excursie - zoals donderdag naar de keizerlijke citadel van Hué - maar het is vooral een werkbezoek. En dan wil Willem-Alexander ook werken. 2005 © GPD HJ

2005: Geduw en getrek in Vietname hitte wordt prins teveel

12 OKTOBER 2005: ,,Blijf met uw vingers van me af". Prins Willem-Alexander heeft er even genoeg van. De overijverige Vietnamese official wordt op afstand gezet. Schoenen uittrekken en laarzen aantrekken kan de prins ook zonder hulp. En in de vochtige hitte van de Vietnamese rijstvelden is het kookpunt snel bereikt. De functionaris begrijpt de hint en geeft Willem-Alexander meer ruimte.

Het is even doorbijten voor de prins op de derde dag van zijn werkbezoek aan Vietnam. Om vijf uur 's morgens moet hij al zijn hotelkamer uit voor de vlucht van de hoofdstad Hanoi naar Danang, zo'n 800 kilometer naar het zuiden. De prins hoeft niet met zijn koffers te sjouwen of in de rij te staan voor het inchecken, maar dat maakt het begin van de dag ook voor hem niet minder vroeg.

Even buiten Danang krijgt hij een korte presentatie over de aanleg van een sluis, die de lokale boeren moet beschermen tegen overstromingen en verzilting. Geluid is er genoeg, maar de versterker staat op karaokestand en echoot alle woorden driemaal. ,,Verschrikkelijk", laat Willem-Alexander meteen weten. De Vietnamese uitleg is in de Engelse vertaling al moeilijk genoeg te volgen. Daar hoeven geen bizarre geluidseffecten bij. Het bijzondere Amerikaanse accent van tolk Thai Nguyen Dai, die zijn woorden knauwt als de beste zuiderling uit de Verenigde Staten, verraadt een bijzondere persoonlijke geschiedenis. Tot 1975 werkte hij als vertaler voor de Amerikanen, steun en toeverlaat van het kapitalistische Zuid-Vietnam. Toen de communisten de macht overnamen en Vietnam herenigden, verdween Thai achter de tralies. Pas in 1990 kwam hij vrij en nu mag hij zijn oude werk weer uitoefenen. De roestplekken in zijn Engels zijn hoorbaar, niet alle woorden die hij leest of vertaalt, begrijpt hij ook.

In de verzengende hitte blijft Willem-Alexander geduldig luisteren. Het gezelschap bezoekt een kokospalmplantage en neemt een kijkje bij de Tung Lam-sluis die met Nederlandse steun wordt aangelegd. Op een paadje is het na dagen van hevige regenval glibberen en glijden. De met enige moeite gevonden rubberen laarzen - niet veel Vietnamezen hebben de prinselijke schoenmaat van 44+ - bieden voldoende bescherming. Halverwege de middag wordt koers gezet naar de keizerstad Hué. Onderweg is geen moeite te veel om de 'Crown Principle of Royal Netherlands' het kustgebied en de lagune van Hué te laten zien. De autoweg wordt tien minuten afgezet zodat het prinselijke gezelschap in alle rust kan kijken. En geen Vietnamese automobilist die toetert of zichtbaar klaagt. ,,Dit hoeven we in Nederland niet te proberen", weet een beveiliger van de prins. 2005 © GPD HJ

2005: Bezoek rampgebied Vietnam 'confronterend'

11 OKTOBER 2005: Beelden van de watersnood in Zeeland 52 jaar geleden flitsen dinsdag over het netvlies. Weggeslagen dijken, ondergelopen land, verlaten huizen en door water ingesloten kerken. ,,Confronterend", vindt prins Willem-Alexander, wanneer hij op de tweede dag van zijn werkbezoek aan Vietnam de schade opneemt die typhoon Damrey daar eind vorige maand heeft aangericht.

De bevolking van het district Hai Hau is dankbaar voor zijn komst. ,,We hopen dat Nederland ons blijft helpen bij het verbeteren van de zeedijken en het beschermen van de kust", zegt Tran Xuan Giai in zijn welkomstwoord. De vice-voorzitter van het provinciale volkscomité draagt voor de gelegenheid een oranje stropdas.

Willem-Alexander is onder de indruk van wat hij ziet. De kleine provincie Nam Dinh, zo'n negentig kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad Hanoi, heeft een kustlijn van slechts 72 kilometer. De twee typhoons in september hebben de zeedijken over die volle lengte beschadigd. De schade bedraagt honderd miljoen euro. Het provinciale budget van Nam Dinh (twee miljoen inwoners) is 25 miljoen euro. ,,Kijk, daar ziet u nog restanten van de eerste zeewering. Die is helemaal weggeslagen", wijst Tran Xuan Giai. De zee toont inderdaad wat stenen, die drie weken geleden nog een dijk vormden. Zandzakken en stenen moeten de reservedijk versterken, die nu direct aan zee ligt. Daar vlak achter ligt een stadje.

Alle inwoners staan op de dijk om te kijken naar het bezoek uit Nederland. Dat is, na een helikoptervlucht over het stroomgebied van de Rode Rivier en langs de getroffen kust, op de dijk geland. De inwoners van Hai Trieu, een gehucht een paar honderd meter verderop, zijn alles kwijt. Van hun woonplaats staan alleen nog de stenen rooms-katholieke kerken overeind, omspoeld door de zee. ,,De laatste bewoners zijn net op tijd vertrokken. Hun dorp was al eerder opgegeven", legt de Nederlandse waterbouwkundige Nico Bakker uit. Hij treedt op als gids van Willem-Alexander. Irrigatieprojecten, overstromingsgebieden, dammen, sluizen, waterwerken en tenslotte natuurwonder Halong Bay staan op het overladen programma. ,,Een bijzondere dag", vindt de prins, die een bezoek aan waterland-bij-uitstek Vietnam al jaren bovenaan zijn verlanglijstje had staan.

Aandachtig luistert hij naar de problemen van de Vietnamese kustbewoners. Een nieuwe verhuizing van de dorpelingen is onvermijdellijk. De Zuid-Chinese zee eist jaarlijks vijftien tot twintig meter land op. De nieuwe zeedijk komt daarom ook een paar honderd meter landinwaarts, achter de nieuwe huizen. Pas als de kustlijn een kilometer wordt opgeschoven is er weer natuurlijk evenwicht. ,,In Nederland zouden we het strand ophogen en zand spuiten, maar dat is voor Vietnam geen betaalbare mogelijkheid. Ook het verhogen van de zeedijken is geen optie. Dat is gewoon te duur", weet Bakker.

Nederland helpt de Vietnamezen om naar andere mogelijkheden te kijken en na te denken over de toekomst van dit kustgebied. De kustbevolking leeft op de rand van het bestaansminimum. ,,Vietnam is armer dan ik had gedacht", merkt Willem-Alexander op. Maar de Vietnamezen zijn wel inventief. ,,Als het land onderloopt, schakelen ze van rijstbouw over op garnalenteelt", aldus ingenieur Bakker.

Met Nederlandse hulp moet kust-erosie en bescherming worden aangepakt op een manier die recht doet aan landbouw, visserij en milieu en die ook nog betaalbaar is voor Vietnam. En daar komt veel bij kijken. De Vietnamese wet staat bijvoorbeeld niet toe dat mensen buiten hun commune verhuizen. Met krimpen van het grondgebied wordt echter geen rekening gehouden: de kustbewoners zitten daardoor in de val. ,,Er is veel onderzoek nodig om tot de juiste plaatselijke oplossing te komen", vertrouwt Willem-Alexander zijn gastheer dan ook toe. Het geldt als bemoediging. ,,De Vietnamezen willen tot een oplossing komen. Ze werken er hard aan. Dat is hoopvol en inspirerend", vindt de prins, die vandaag Danang en de oude keizerstad Hué bezoekt. 2005 © GPD HJ 

2005: Ho Chi Minh kijkt mee over schouder Willem-Alexander

10 OKTOBER 2005: ,,Wij komen na de ramp." Prins Willem-Alexander zegt het maandag zonder zelfspot, maar met een brede glimlach. In de met Nederlandse hulp in de wateruniversiteit van de Vietnamese hoofdstad Hanoi aanlegde 'golfgoot' is net het effect vertoond van een aardbeving diep in de oceaan. Een vloedgolf heeft het dorpje op Madurodam-formaat al weggevaagd wanneer de prins het einde van de lange waterbak bereikt. Dat ontlokt Willem-Alexander de opmerking over de 'corebusiness' van de koninklijke familie.

Maar eigenlijk is de prins, die maandag in Hanoi aankwam, deze week in Vietnam om te zien hoe beter met water kan worden omgegaan en hoe rampen kunnen worden voorkomen. ,,Dit land heeft eerder al getoond dat de krachten kunnen worden gebundeld om een gezamenlijke vijand te verslaan," aldus de prins, die de Vietnamezen ook in staat acht het alomtegenwoordige water te bekampen.

De zogenoemde Holland Wave Flume - de Hollandse golfgoot, die de Hanoi Water Resources University sinds vorig jaar bezit - is daarbij een belangrijk hulpmiddel. Het is een exacte kopie van de Scheldegoot die WL/Delft Hydraulics in Nederland heeft. In Hanoi wordt de machine ingezet voor onderwijs en onderzoek naar de effecten van golven op de kust. Zo kan worden bekeken of gebouwen en dijken wel bestand zijn tegen de grillen van de natuur.

Voor Vietnam, een land met een kustlijn die zeven keer zo lang is als die van Nederland, is dat van levensbelang. Het land heeft zeven tot acht keer per jaar te maken met een typhoon. De laatste, Damrey, sloeg eind september een flink stuk van de zeedijken weg en veroorzaakte grote schade aan landbouw en visserij. Vietnam probeert nu de kennis op te doen om zich in de toekomst beter te kunnen beschermen tegen het terugkerende natuurgeweld.

Nederland helpt daarbij. De TU Delft en Delft Hydraulics leerden de Vietnamezen de golfgoot - een tientallen meters lange sjoelbak waarin de krachten en effecten van golfslag worden gemeten en getest - te gebruiken. Nederland betaalt sinds 2001 ook het opzetten van een opleiding tot kustingenieur aan de wateruniversiteit. Onder toeziend oog van Willem-Alexander - en de over zijn schouder meekijkende buste van Ho Chi Minh, de Vietnamese vader des vaderlands - is de hulpovereenkomst verlengd tot 2009. ,,Een nieuwe mijlpaal in de betrekkingen tussen Nederland en Vietnam," aldus de rector van de universiteit.

De prins probeert daarna tijdens een ronde tafelgesprek vergeefs van Vietnamese studenten die in Delft studeerden, te horen hoe ze hun lessen in eigen land in de praktijk brengen. ,,Er zijn veel overeenkomsten, we kunnen veel van Nederland leren", meent Thieu Quang Tan, die als enige van het groepje zijn verlegenheid overwint om de prins te antwoorden. Nederlandse kinderen zijn minder verlegen, zo blijkt aan het begin van de avond bij een door de ambassade georganiseerde ontvangst. Iedereen wil het woord. ,,Hoe is het om prins te zijn?" wordt Willem-Alexander gevraagd. ,,Het went", is het olijke antwoord. 2005 © GPD HJ

2005: 'Waterprins' eindelijk in waterrijk Vietnam

9 OKTOBER 2005: Vietnam staat al jaren hoog op het verlanglijstje van prins Willem-Alexander. Twee keer moest hij een reis afzeggen naar het land dat zijn vader prins Claus in 1993 bezocht. De derde poging moet lukken. De prins wordt vanmorgen om half acht Nederlandse tijd in Hanoi verwacht. Waterbeheer staat tijdens het zesdaagse bezoek centraal. Het net door typhoon Damrey getroffen Vietnam kent op dit moment geen belangrijker onderwerp.

Twaalf jaar geleden maakte prins Claus privé een tiendaagse reis door Vietnam. Hij wilde zich op de hoogte stellen van de economische en sociale ontwikkelingen in het uitgestrekte land, dat nog geen twintig jaar eerder na een bittere en lange oorlog was herenigd. Willem-Alexander volgt vanaf vandaag de voetsporen van zijn vader.

Het accent van zijn reis ligt echter op duurzaam waterbeheer, het specialisme van de prins. In 2002 moest de trip nog worden afgezegd vanwege de ziekte en vervolgens het overlijden van Claus en in 2003 ging de reis op het laatste moment niet door vanwege de problemen bij de eerste zwangerschap van prinses Máxima. Dat Willem-Alexander het nu een derde keer probeert, geeft wel aan dat hij graag in navolging van zijn vader Vietnam wil zien.

Het bezoek van de 'waterprins' komt op een belangrijk moment voor Vietnam, dat met twee grote rivierdelta's bij Hanoi en Ho Chi Minhstad en een kustlijn van meer dan 3500 kilometer, veel te stellen heeft met water. Vorige maand hield de typhoon Damrey stevig huis langs de kust, die nauwelijks wordt beschermd door de slecht onderhouden dijken. Veel zeedijken zijn bijvoorbeeld maar bestand tegen stormen met een maximale windsnelheid van 88 kilometer per uur.

Damrey bereikte eind september op sommige plaatsen aan de kust een snelheid van 133 kilometer per uur. Alleen al in twee provincies niet ver ten zuiden van Hanoi werd 78 kilometer kustwering weggeslagen. Boeren en vissers werden beroofd van hun bestaansmiddelen en 276.000 mensen hebben nog steeds noodhulp nodig. De schade wordt geschat op 162 miljoen euro. Voor het armlastige Vietnam, dat jaarlijks te maken heeft met minstens een half dozijn tropische stormen, is dat veel geld.

Het ontbreekt het land ook aan middelen om de zeedijken stormbestendig te maken. De aanleg van één kilometer dijk kost vijf miljoen euro. Het jaarlijkse budget voor dit soort werken is tien miljoen. De staatsinkomsten zouden vele malen moeten stijgen om het karwei te kunnen klaren, zal de prins te horen en te zien krijgen. Willem-Alexander maakt een uitgebreide helikoptervlucht langs de kust van de door Damrey getroffen provincies Thanh Hoa en Nam Dinh.

Traditionele methoden om de ruim 7000 kilometer dijken te verstevigen, werken niet meer. Vroeger werkten de Vietnamezen min of meer vrijwillig elk jaar twintig dagen per jaar in de dijkenbouw. Specialistische kennis was niet nodig, spierkracht hielp meer. De dijken werden verzwaard en verhoogd met in manden aangedragen aarde. De schade aan de dijken en het achterstallig onderhoud is echter zo groot dat nu gemechaniseerd materieel en westerse kennis nodig zijn.

Het gaat overigens niet alleen om kustverdediging. Grote rivieren als de Mekong treden regelmatig buiten hun oevers, na de moessonregens bijvoorbeeld. Aan de andere kant kampt het land tegenwoordig ook met droogte en verzilting. Goed en duurzaam waterbeheer komen daarom ook aan de orde tijdens het werkbezoek van de prins, die tevens een ontmoeting heeft met Vietnamezen die aan de universiteit van Delft zijn opgeleid. Aansluitend reist Willem-Alexander door naar China, waar hij eveneens een aantal waterprojecten gaat bekijken. 2005 © GPD HJ

2009: Deense koninklijke familie in Vietnam

 
2 NOVEMBER 2009: Koningin Beatrix is niet de enige vorstin die deze week op staatsbezoek gaat en daarbij haar oudste zoon en schoondochter meeneemt. Terwijl Beatrix met Willem-Alexander en Máxima Mexico bezoekt, is de Deense koningin Margrethe samen met prins-gemaal Henrik, kroonprins Frederik en kroonprinses Mary in Vietnam voor een combinatiereis: staatsbezoek en privékennismaking met het land waarin prins Henrik opgroeide.

Margrethes jongste zoon prins Joachim kan niet mee. Hij moet in de periode 31 oktober tot en met 9 november op het land passen. De Deense grondwet schrijft voor dat er altijd een troongerechtigd lid van de koninklijke familie in het land is. Margrethes jongere zus Benedikte zou de rol van 'oppasser' overigens ook kunnen vervullen, maar daar is niet voor gekozen.

Henrik (75), een geboren Fransman, bracht de eerste vijf jaren van zijn leven door in Vietnam, destijds een Franse kolonie. Na de Tweede Wereldoorlog woonde Henrik nog een paar jaren in Vietnam, waar hij aan het gymnasium van Hanoi studeerde. Hij is al een paar keer teruggeweest in zijn 'derde' vaderland, maar nu krijgt Henrik eindelijk de kans het te laten zien aan zijn vrouw, zoon en schoondochter.

Een aantal jaren geleden werd Henrik nog op onverwachte en onaangename wijze geconfronteerd met zijn ervaringen in Vietnam. De prins had in alle onschuld op een vraag of hij daar wel eens hondenvlees had gegeten, geantwoord dat het niet bijzonder smaakte. Dat werd opgevat alsof Henrik nog dagelijks honden oppeuzelde en de Deense media waarschuwden hondenbezitters hun dierbare viervoeters binnen te houden wanneer Henrik hun gemeente bezocht.

Prins Willem-Alexander is overigens vast van plan zijn moeder koningin Beatrix en echtgenote Máxima nog een keer mee te nemen naar Vietnam. Dat zei de prins tenminste aan het slot van een werkbezoek aan het Zuid-Oost-Aziatische land in 2005. © GPD; Foto's: GPD © AP