Queen Beatrix Royalblog.nl

Respect of geen respect voor koningin

Sanne Wallis de Vries is boos dat de vierde aflevering van haar paradie op koningin Beatrix vorige week donderdag niet is uitgezonden in het programma Pauw & Witteman. Over de reden verschillen cabaretartieste en omroep van mening.

Volgens haar was het vanwege een storm van kritiek van kijkers; de Vara vertelde dat de kwaliteit van het filmpje niet voldoende was. ,,Het filmpje is afgekeurd."

Vooruitkijkend naar de zeventigste verjaardag van koningin Beatrix vertoonde Pauw & Witteman korte persiflages, waarin Sanne de Wallis de Vries de rol van de koningin speelde. De meningen over de kwaliteit van deze koninklijke satire - Sanne kruipt in rol van Beatrix in bed, en legt een foto van prions Claus naast haar op het kussen - verschillen.

ChristenUnie-voorman Arie Slob noemde het vorige week woensdag tijdens het programma al  'van weinig respect getuigen'. Sanne Wallis de Vries, die zich vrijdag op de radio beklaagde over de gang van zaken rond het niet uitzenden van de vierde en laatste aflevering uit de reeks, is de hele serie 'respectvol' gemaakt. © GPD

Beatrix en Margriet: we hebben genoten

Het idee kwam van koningin Beatrix. 'Laten we samen onze verjaardagen vieren', stelde ze vorig jaar voor aan zus Margriet. In Carré in Amsterdam waren duizend gasten getuige van een bijzonder Gala, waarin nieuw Nederlands talent alle ruimte kreeg. ,,Geweldig", luidde het oordeel van koningin en prinses.

Een nieuwe generatie kunstenaars staat klaar. ,,Ik ben ontzettend blij dat Nederland zo veel goede kunstenaars bezit." Beatrix en Margriet zijn trots en opgetogen na afloop van de matinee in Koninklijk Theater Carré.

Dansers, musici, zangers - van opera tot jazz, klassiek en modern, hebben net een sprankelende voorstelling gegeven ter ere van de twee jarige Oranjes, die dit jaar vanwege hun bijzondere verjaardagen besloten tot een gezamenlijk partijtje.

,,Het was werkelijk een enorm feest. Wat een werk, jullie hebben echt laten zien dat jullie er voor gaan", aldus Beatrix, die samen met Margriet en Pieter van Vollenhoven in de nok van het theater een ontmoeting heeft met het aanstormende talent. ,,We hebben genoten", voegt de koningin er ten overvloede aan toe.

Dat de voorstelling bij haar en haar bijna voltallig aanwezige familie in de smaak valt, is tijdens het optreden van de studenten van de dansacademies, kunsthogescholen en conservatoria goed te zien.

Beatrix' karakteristieke kapsel beweegt mee op de maat van de muziek, Laurentien kan handen en voeten niet stil houden tijdens de jazznummers van de Groningse muzikanten, prinses Christina geniet van de slotacte uit Mozarts opera Le Nozze di Figaro.

En ook advocaat Tjalling ten Cate, die in Carré aan de zijde van zijn vriendin prinses Margarita zijn debuut maakt in het koninklijk gezelschap, zit te swingen op zijn stoel. Hij heeft kennelijk wel de royale instemming, die zijn voorganger Edwin de Roy van Zuydewijn moest missen.

Ook Margarita's vader en de ex van Irene, prins Carlos Hugo, heeft zoals gebruikelijk een plek in de koninklijke loge, evenals de echtparen Brinkhorst en Van der Broek.

Het feestprogramma, waar meer dan een half jaar aan is gewerkt, biedt ieder wat van zijn gading. Presentator Ivo Niehe babbelt de onderdelen op zijn karakteristieke wijze aan elkaar. Hij krijgt de genodigden zelfs zo ver dat ze voor de komst van het koninklijke gezelschap, dat per rondvaartboot bij het theater arriveert, enigszins timide het 'lang zullen ze leven' oefent.

Minister, premier, oud-bewindslieden, schrijver, choreograaf, burgemeester, ambassadeur of tv-coryfee - van Adriaan van Dis, Wim Kok en Hans van Manen, tot Mies Bouwman en Maria van der Hoeven zingt mee.

,,Gek, dat we hier nooit eerder aan hebben gedacht", zei prinses Margriet eerder voor het van haar zus Beatrix afkomstige idee samen te feesten.

Dat is ook weer eens wat anders. Met Pieter (jarig op 30 april) viert de koningin immers al sinds jaar en dag samen haar verjaardag. Misschien ook een leuk idee voor volgend jaar, wanneer Pieter en Irene beiden zeventig jaar worden. Er is talent genoeg om in Carré voor een boeiende voorstelling te zorgen.

,,Ik wens jullie een gelukkige carrière, en houd plezier in wat je doet", aldus Beatrix tot slot. Het is duidelijk dat zij zelf ook nog veel plezier heeft in wat ze doet. © GPD; Foto's: © GPD Phil Nijhuis; AP Peter de Jong

Margarita neemt Tjalling mee naar Carré

Prinses Margarita is vrijdag voor het eerst in het openbaar verschenen met haar nieuwe partner, Tjalling ten Cate. De Amsterdamse advocaat kreeg een plek tussen Margarita en haar oudste broer prins Carlos in de koninklijke loge van Koninklijk Theater Carré.

* Margarita en Tjalling zingen het 'Lang zullen ze leven' mee. Ze staan achter de prinsen Floris en Pieter-Christiaan en hun echtgenotes.

Aan de in dit soort zaken immer alerte Marc van der Linden van Weekend de eer het 'bestaan' van mr. Tjalling ten Cate al veel eerder te hebben opgemerkt en 'onthuld'.

Al voor de scheiding verschenen er in het weekblad foto's van prinses Margarita en haar vriend onder de koppen 'Margarita verliefd op haar advocaat' en 'Deze man laat Margarita weer stralen'.

Hij zou 'in veel opzichten een heel ander type zijn dan Edwin de Roy van Zuydwijn'. Een betere entree en aanbeveling is bij de Oranjes en Bourbons niet denkbaar...

Voor nieuwsgierige royaltywatchers bevatte de ruim opgezette koninklijke loge, waarin ook plaats was voor de schoonouders van de prinsen Constantijn en Maurits, nog een mysterie: wie was de dame naast prins Jaime? Marc van der Linden kwam met het antwoord: Geesje van Vollenhoven, schoonzus van Pieter en Margriet.

© GPD; Bron: Weekend; Foto: © GPD Phil Nijhuis

 

'Ik laat me niet van dansen afpesten'

Circa 150 aankomende kunstenaars tot 25 jaar gaven een uitvoering voor Beatrix en Margriet, die afgelopen maand hun 70ste en 65ste verjaardag vierden. Onder hen was ook de 11-jarige Stijn Hoogendoorn, die van dansen zijn beroep wil maken.

Voordat hij met zijn makkers van de Rotterdamse Dansacademie een uitvoering gaf, verscheen zijn hoofd vol blonde krullen (op foto rechts achter prinses Margriet) op een groot scherm. Hij komt weleens huilend thuis omdat hij gepest is om zijn liefde voor de dans, vertelde hij. ,,Maar ik laat me niet van het dansen afpesten!'', zei hij beslist.

Misschien dacht de koningin wel aan hem, toen ze de musici, vocalisten en dansers bedankte voor 'de fantastische avond, het enorme feest'. Mogelijk dacht ze ook aan de 22-jarige Christiaan Kuyvenhoven die, voordat hij een stuk van Franz Liszt ten beste gaf, ook nog eens uit zijn hoofd en zo te zien met stalen zenuwen een vers van Petrarca declameerde.

Ceremoniemeester Ivo Niehe haalde ook een gedicht aan, een van Toon Hermans, dat hij ergens in Carré had zien liggen. Het was met een knipoog naar de jarigen toen hij voordroeg: ,,Heb lak aan de kalender, als je maar kunt zeggen: ik ben d'r!''

Ook Niehe kroop nog even achter de piano, maar dat was om zes heel kleine violistjes te begeleiden toen zij nog een keer een verjaarshymne 'Er zijn er twee jarig' voor koningin en prinses op hun instrumentjes krabbelden. Niet helemaal zuiver, wel vol vuur en daar ging het toch maar om. © GPD; Bron: ANP; Foto: © GPD Phil Nijhuis

Het programma van de matinee:

* 16.15 uur Circus acts vooraf, door Rotterdam Circus Arts, Codarts Hogeschool voor de kunsten.

17.00 uur Verwelkoming en opening door Ivo Niehe, gevolgd door enkele beelden uit het Polygoonjournaal. Verder zijn korte filmische portretten te zien van studenten van de conservatoria van Tilburg, Maastricht en Gent.

* 'Lang zullen ze leven' door de hele zaal

* Béla Bartók, Concert voor orkest (1943), deel V (Finale). Dirigent: Roberto Benzi. Een symfonieorkest samengesteld uit conservatoria van Gent, Maastricht en Tilburg, hogeschool Gent, hogeschool Zuid, Fontys hogeschool voor de kunsten.

Korte inleiding door Ivo Niehe, gevolgd door filmbeelden van Christiaan Kuyvenhoven, pianist ArtEZ Conservatorium.

* Franz Liszt, Sonetto 123 del Petrarca, S 161. Piano: Christiaan Kuyvenhoven. Artez hogeschool voor de kunsten, conservatoria van Arnhem, Enschede en Zwolle.

* (dans) Thom Stuart, Stamina (2006). Rotterdamse Dansacademie, Codarts hogeschool voor de kunsten.

* Jerke van den Braak, Tierelantijntjes (2008) - inventief gebruik van Wii-disklavier. Faculteit kunst, media en technologie, hogeschool voor de kunsten Utrecht.

Korte inleiding door Ivo Niehe, gevolgd door enkele filmbeelden van de studenten van Codarts, de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht en het Prins Claus Conservatorium Groningen.

* John Clayton, Blues for Stephanie, en Sammy Nestico, Magic Flea. Dirigent: Kurt Weiss. Big Band, Prins Claus conservatorium, Hanzehogeschool Groningen.

* (ballet) Jirí Kylián, Falling Angels (1989). Muziek: Steve Reich, drumming. Dansvakopleiding & Instrumentaal ensemble, Koninklijk conservatorium Den Haag, hogeschool voor beeldende kunsten, muziek en dans.

Ivo Niehe aan het woord, gevolgd door enkele filmbeelden van studenten van de Nieuwe Opera Academie, het Conservatorium van Amsterdam en het Koninklijk Conservatorium Den Haag.

* Wolfgang Amadeus Mozart, uit Le Nozze di Figaro. Finale. Muzikale leiding: Jonathan Berman. Regie: Floris Visser. De Nieuwe Opera Academie en instrumentaal ensemble conservatorium Amsterdam, Koninklijk conservatorium Den Haag, Amsterdamse hogeschool voor de kunsten, hogeschool van beeldende kunsten, muziek en dans.

* 'Er zijn er twee jarig'- eerst instrumentaal door jonge violisten, dan meegezongen door de hele zaal met Ivo Niehe aan de piano.

18.30 uur. Einde programma. Daarna onderonsje van koningin, prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven in de nok van Carré met de kunstenaars. In Carré een wandelend buffet voor de genodigden.

© GPD; Bron: RVD; Foto's: © GPD Phil Nijhuis; AP Peter de Jong

'Er is maar één premier en dat ben ik'

Premier Jan Peter Balkenende wijst een louter ceremoniële functie voor de koningin af. ,,Ik zou niet graag een inhoudsloos koningschap willen'', zei de minister-president vrijdag na de verkorte ministerraad, vlak voordat hij en zijn collega's naar het verjaardagsfeest van koningin Beatrix en prinses Margriet gingen.

Het debat over het koningshuis werd opgerakeld na de kersttoespraak van koningin Beatrix. Geert Wilders voelde zich persoonlijk aangesproken door haar oproep tot tolerantie en verdraagzaamheid. Hij pleitte daarop voor een louter ceremoniële functie voor het staatshoofd. Nu maakt de koningin deel uit van de regering en valt zij onder de ministeriële verantwoordelijkheid.

Wilders wilde een debat in de Kamer over het koningshuis, maar kreeg geen enkele steun. Opiniepeilingen toonden gemengde gevoelens onder de bevolking over het voorstel om het staatshoofd alleen nog ceremoniële taken te laten vervullen. Bij Maurice de Hond was de helft voor, in andere peilingen vond ruim zeventig procent dat niets moest veranderen.

De koningin praat elke maandagmiddag op haar paleis met de premier over allerlei onderwerpen. Over de inhoud van die gesprekken liet Balkenende niks los. Ook wilde hij niet zeggen of hij zich laat beïnvloeden door de koningin. ,,Dat blijft het geheim van Huis ten Bosch.''

Beatrix beschikt volgens hem over een grote belangstelling en is buitengewoon geëngageerd. ,,De gesprekken zijn intensief. Ik merk in bepaalde opzichten dat zij er langer zit dan ik. Maar er is maar één premier en dat ben ik.'' © GPD

Feest bij de paleispoorten

Koningin Beatrix heeft zich op haar verjaardag niet laten zien.

Maar dat weerhield mensen, al of niet uitgelokt door Peter van der Vorst, er niet van om naar paleis Huis ten Bosch en paleis Noordeinde in Den Haag te komen om voor de jarige bloemen, kaarten of cadeaus af te geven.

De koninklijke familie verzamelt zich vrijdag in Carré in Amsterdam, waar het gezelschap kort voor vijf uur - bij goed weer - per boot wordt verwacht. © GPD; Foto's: © Royal Press Europe

Harmonie tussen eerste en tweede viool

Dagblad Trouw schetste dinsdag onder het motto 'Tussen Beatrix en Margriet ging het niet vanzelf' een mooi beeld van de relatie tussen de twee Oranje-zussen die vrijdag in Amsterdam samen hun verjaardagen (70 en 65) vieren. Een paar passages uit het relaas van Wilfried van der Bles.

Er zijn wel meer zussen en broers die vlak na elkaar dergelijke mijlpalen bereiken, maar niet allemaal geven ze samen een feestje. Dat Beatrix en Margriet dat wel doen, betekent dus iets. Het betekent dat ze het samen heel goed kunnen vinden, dat ze elkaar waarderen en respecteren. Misschien willen ze, nu het einde van de regeerperiode van koningin Beatrix in zicht komt, ook wel zeggen: die klus hebben we samen toch maar mooi geklaard. (...)

Beatrix distantieerde zich (na de Hofmans-affaire in 1956) van het gezweef van (koningin) Juliana en rekende af met het idee dat alles aan het hof zo gewoon mogelijk moest zijn. Zij bekeerde zich tot de klassieke opvatting dat een monarchie alleen kan gedijen als er voldoende afstand tot het volk wordt gehouden. (...)

Verbreek je als prinses de keten door thuis te komen met de zoon van de slager om de hoek (of met Pieter van Vollenhoven), dan haal je het koningshuis omlaag. Het volk zou dan kunnen gaan denken: wat is het argument nog dat de koning op die plek zit? Mijn slager kan het net zo goed. (...) Daarom keerde zij zich tegen Pieter van Vollenhoven. (...)

Dit alles vertroebelde de relatie tussen Beatrix en Margriet. (...) Toen Beatrix in 1980 koningin werd, vielen Pieter en Margriet volgens biografre Dorine Hermans van hun stoel van verbazing toen Beatrix te kennen gaf dat zij op hen rekende bij de vervulling van haar taak. (...)

In de loop der jaren ging Beatrix Margriet en Pieter wel waarderen. Bovendien werd Pieter gaandeweg een soort tweede vader voor de kinderen van Beatrix. (...) Er is een wezenlijk verschil in positie en status tussen de twee takken van de Oranjefamilie. (...) Het zou allemaal reden kunnen zijn voor jaloezie, haat en nijd. Toch is daar, voor zover bekend, geen sprake van.

De sterke familieband gaat voor. (...) En wat natuurlijk behoorlijk aantikt: Margriet is in de wieg gelegd om nummer twee te zijn. Nummer één heeft ze nooit willen worden. Haar zus overduidelijk wel. Hun karakters vullen elkaar wonderwel aan. Een eerste en een tweede viool: dat levert mooie harmonie op. GPD; Bron: © dagblad Trouw; Foto's: © GPD (archief), Capital Photos

Veel kritiek op Corbijns foto's van Beatrix

De beroemde Nederlandse fotograaf Anton Corbijn heeft de drie nieuwe foto's gemaakt van koningin Beatrix. De opnamen zijn donderdag ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van de koningin door de Rijksvoorlichtingsdienst vrijgegeven. Op het werk van Corbijn is meteen een storm van kritiek losgebroken.

,,Dit is gewoon saai. De koningin had beter haar zoon kunnen vragen om foto's te maken", zegt de immer uitgesproken historica en kunstkenner Reinildis van Ditzhuyzen in NRC Handelsblad. ,,Corbijn vind ik op zich erg goed, maar deze foto's vond ik erg tegenvallen. Het is niet de kwaliteit die we van Corbijn gewend zijn", aldus GPD-beeldredacteur Ron Pichel.

Frank van Beek, die regelmatig in de weer is met het fotograferen van de koninklijke familie, moest denken aan het Zeeuws meisje toen hij het close-up portret van Beatrix zag. Over de foto's is hij niet opgetogen, maar misschien moeten ze anders worden beoordeeld. Niet als foto's, maar als kunst.

'Niet vernieuwend, moet anders kunnen', zegt een andere fotograaf met royale Oranje-ervaring. NRC-huisfotograaf Vincent Mentzel vermoedt dat koningin Beatrix zelf te veel inspraak heeft gehad in het eindresultaat. Fotograaf Koos Breukel, die naam maakt met portretfoto's, noemt de foto's in NRC zelfs ,,een regelrechte ramp."

Zilveren Camera-winnaar Robin Utrecht (ANP) vindt het geen 'Anton Corbijn foto's'. ,,Ik heb hem heel hoog zitten als fotograaf, maar dit is het niet. Dat is jammer." Naar de oorzaak is het gissen. ,,Misschien had hij zijn dag niet, misschien was er niet genoeg tijd, misschien vond de koningin andere foto's niet mooi."

Robin Utrecht zou in elk geval niet hebben gekozen voor de paleistrap als achtergrond. ,,Die kennen we nu wel. Doe eens iets heel anders." Albert Nieboer van Royal Press Europe - hofleverancier van deze website - deelt die mening.

,,Had het in een andere ruimte gedaan, nu mis je iets", zegt ook hij (zie eerdere foto Beatrix). Van de foto's is hij niet 'ondersteboven', en de 'de koningin staat er niet erg voordelig op'. Alleen de foto van Beatrix 'in het rood' kan hem bekoren.

Anton Corbijn komt zelf aan het woord in NRC. ,,Dit was geen vrij werk, maar gewoon een opdracht." Maar dan wel een opdracht waarom hij zelf heeft gevraagd, aldus RVD-baas Chris Breedveld. De vrijheid van handelen was groot. ,,Hij moest de vrijheid krijgen om foto's te maken die passen bij zijn artistieke kwaliteiten. Maar wat hij zou maken moest ook kloppen bij de positie die een staatshoofd heeft."

Corbijn is zelf het minst tevreden over de foto genomen naast de trap in Huis ten Bosch. ,,Daar kon ik niet goed belichten, die foto lijkt nog het meest op een kiekje." Over het close-up portret is hij positiever. ,,Daar staat ze heel open op."

Uit Wikipedia: Anton Corbijn (Strijen 20 mei 1955) is vooral bekend is geworden door zijn foto's van musici en andere artiesten. Tevens is hij grafisch ontwerper, filmmaker, en doet hij de art direction en regie voor videoclips.

Hij begon zijn carrière als hoofdfotograaf van het tijdschrift Oor en fotografeerde onder andere David Bowie, Miles Davis, Björk, Robert de Niro, Elvis Costello, Rutger Hauer en Clint Eastwood. © GPD; Foto's: © RVD Anton Corbijn

Over aftreden mag niets worden gevraagd

Niemand die de vraag durft te stellen. Hoelang gaat u nog door? Wanneer treedt u af? Weet u het zelf al? Ook voorzichtige pogingen van journalisten stuiten op een koninklijke ijsmuur. ,,Ze vindt het héél vervelend, die vragen", weet een naaste medewerker.

,,Bij iedereen die oud wordt, doet vroeger of later het nuchtere feit zich voor dat de krachten gaan afnemen en dat zo iemand zijn taak niet meer kan volbrengen als voorheen. Dan komt er een moment dat het ook niet meer verantwoord is die langer uit te oefenen. Zo voel ik dat voor mij het ogenblik nadert mijn taak als uw koningin neer te leggen", aldus koningin Juliana op 31 januari 1980.

Het is 28 jaar later en steeds vaker duikt de vraag op wanneer voor haar dochter Beatrix het moment aanbreekt het voorbeeld te volgen. De eerste weddenschappen zijn al afgesloten en verloren. Wie een poging waagt, ziet de wenkbrauwen van de koningin omhooggaan. Het gezicht verstrakt. Niet aan de orde. Bovendien, erg onbeleefd om het alleen maar over haar vertrek te willen hebben terwijl ze haar werk met veel plezier en inzet doet.

De afgelopen jaren hebben journalisten op verschillende manieren geprobeerd de koningin toch een uitspraak te ontlokken over haar toekomstplannen. De enige mogelijkheid bieden staatsbezoeken, waar ze traditioneel ook een paar minuten met de mediavertegenwoordigers praat. Soms is de sfeer ontspannen, maar vaak is de spanning te snijden. In India vorig jaar oktober was Beatrix ronduit kribbig en kregen journalisten standjes en hoon.

Het is ook wel intimiderend, zo'n groep hijgerige journalisten om je heen die elk woord dat je zegt op een goudschaaltje wegen - juist omdat je zo weinig met ze communiceert. Elke punt en komma krijgen daardoor gewicht.

De koningin wil dat er over haar woorden geen misverstanden ontstaan en dus wordt er door haar dienaren van de Rijksvoorlichtingsdienst vooraf altijd even gesondeerd welke vragen er komen. Dan kan Beatrix zich daarop voorbereiden.

In 2003 in Roemenië vertelde Beatrix dat ze haar zoon Willem-Alexander en schoondochter Mßxima tijd gunde om hun gezin uit te bouwen en kinderen op te voeden. Zelf had ze immers ook genoten van de relatief rustige periode op Drakensteyn. 'Ik blijf nog wel even' was de niet mis te verstane boodschap.

In jubileumjaar 2005 verschenen de eerste verhalen over troonsafstand: een kwart eeuw was wel mooi geweest. De vraag of de koningin dat niet vervelend vond, werd echter sterk afgeraden. ,,Daar wil ze niet op ingaan", was de welgemeende raad van haar naasten. ,,Leuk geprobeerd", antwoordde ze overigens in een persgesprek op Sint-Maarten op de vraag of het haar laatste bezoek was aan de Antillen als koningin.

Willem-Alexander is toegankelijker dan zijn moeder. Vandaar dat hij vorig jaar in Lech, met het oog op zijn veertigste verjaardag, werd gevraagd wanneer hij dacht koning te worden. ,,Dat weet alleen zij", verwees hij lachend naar zijn moeder, die net naar binnen was gegaan.

Nieuwe en herhaalde pogingen om Beatrix een uitspraak te ontlokken, strandden bij het staatsbezoek aan Slowakije. Ook over alle lof voor haar zoon - 'hij is klaar voor de troon' - liet ze zich niet uit. ,,Heeft u ook nog vragen over Slowakije?", stuurde de RVD het gesprek in een andere richting. Aanhouden heeft ook weinig zin. Dan is het gesprek meteen afgelopen.

Al zou de koningin uit zichzelf natuurlijk een voorlopig einde kunnen maken aan het giswerk met een eenvoudig antwoord: ,,U hoort het wel wanneer ik opstap." Maar ja, wanneer is dat?

© GPD; Foto's: © RVD Anton Corbijn (boven), GPD (Phil Nijhuis)

Beatrix kan zonder waarzeggers

De koningen van Thailand en Bhutan moeten eerst astrologen en boeddhistische monniken raadplegen om een gunstige datum te bepalen voor belangrijke gebeurtenissen, zoals een kroning of een koninklijk huwelijk. Koningin Beatrix mag zelf een datum kiezen voor haar pensioen. Mochten ronde getallen daarbij een rol spelen, dan biedt dit lijstje enig houvast.

2008 - Eigenlijk geloven alleen roddelblad Story en de hoofdredacteur van Vorsten nog dat de zeventigste verjaardag voor koningin Beatrix aanleiding is terug te treden. Een mooie historische datum voor de troonswisseling is 6 september, precies zestig jaar na het aantreden van koningin Juliana. Maar tegen die tijd is de verbouwing van het paleis op de Dam en van Beatrix' woning Drakensteyn nog niet klaar.

2010 - Beatrix viert haar dertigjarig ambtsjubileum, een geschikt moment om de scepter over te dragen. De koningin heeft dan dezelfde leeftijd (72) als haar moeder bij de troonswisseling in 1980. Willem-Alexander is dan al een jaartje ouder dan Beatrix was bij het begin van haar regering. Hij kan met goed fatsoen zijn 'watertaken' voor de VN afsluiten en zijn werk bij het IOC bekronen met de Winterspelen in Vancouver.

2012 - De koningin hoeft natuurlijk niet uit te gaan van haar eigen hoogtijdagen. Willem-Alexander wordt 45 jaar en is tien jaar getrouwd. Een goede basis om aan het karwei te beginnen. Hij kan dan als koning de volgende jubileumjaren meemaken.

2013 - Nederland herdenkt tweehonderd jaar herstel van de onafhankelijkheid (na het einde van de Franse bezetting in 1813) en terugkeer van de Oranjes. Koningin Beatrix wordt 75 jaar en prinses Amalia is inmiddels halverwege de basisschool. Genoeg aanknopingspunten voor kroontje wisselen.

2015 - Nederland tweehonderd jaar een koninkrijk. Twee eeuwen na het inhuldigen van Willem I is het tijd voor het inhuldigen van Willem IV. Voor de 77-jarige Beatrix is het na 35 jaar op de troon welletjes. Bovendien beginnen de kleinkinderen aan de middelbare school. © GPD; Foto: © RVD Anton Corbijn

Beatrix zit aan 'ondergrens' van Oranjes

In vergelijking met haar voorgangers in Nederland zit koningin Beatrix met haar leeftijd aan de ondergrens. Maar de geheel andere leefomstandigheden en daardoor gewijzigde leeftijdsverwachtingen, maken een vergelijking met de koningen uit de negentiende eeuw discutabel.

Koning Willem I overlijdt in 1843 op 71-jarige leeftijd, na een regering van 27 jaar. Hij heeft drie jaar voor zijn dood afstand gedaan van de troon. Zijn zoon koning Willem II beleeft maar weinig plezier aan zijn koningschap. Hij sterft, pas 56 jaar oud, na een regering van slechts negen jaar.

Dat maakt wel de weg vrij voor koning Willem III, die 73 jaar oud wordt en maar liefst 41 jaar de tronen van Nederland en het groothertogdom Luxemburg bezet. Koningin Emma, die daarna als regentes optreedt voor de pas tienjarige Wilhelmina, bereikt de leeftijd van 75 jaar.

Haar enige dochter, koningin Wilhelmina, is 82 jaar wanneer ze in november 1962 overlijdt. Ze is dan al veertien jaar met pensioen, na een koningschap van 58 jaar en een regeringstijd van een halve eeuw.

Enig kind Juliana breekt alle familierecords: ze wordt 94 jaar. Juliana regeert bijna 32 jaar en is precies 71 jaar als ze terugtreedt ten gunste van Beatrix. © GPD; Foto's: © GPD (archief, Het Loo)

Bewondering Balkenende voor Beatrix

Premier Jan Peter Balkenende heeft koningin Beatrix woensdagavond in een korte toespraak op televisie geprezen als symbool van 'onze nationale eenheid.' ,,Ze weet mensen en groepen met elkaar te verbinden en zo bij te dragen aan meer onderling begrip in onze samenleving", aldus Balkenende in zijn gelukwens aan Beatrix, die donderdag zeventig jaar is geworden.

In zijn huldeblijk memoreerde de premier in een halve zin ook de eerder 65 jaar geworden prinses Margriet, met wie de koningin vrijdag in Carré in Amsterdam een gezamenlijk verjaardagsfeest viert. Het hele kabinet zal daarbij aanwezig zijn.

Volgens Balkenende is 'het koningschap een veeleisend ambt dat op het persoonlijke vlak de nodige offers vraagt'. In zijn toespraak schilderde hij een beeld van een bijna bovenmenselijke koningin:

,,Koningin Beatrix staat middenin de Nederlandse samenleving. (...) Successen wil zij meevieren. Wie zich inzet voor anderen, kan op haar belangstelling rekenen. Wie in stilte werkt aan een beter Nederland, wordt door haar gehoord. (...) Ze is er als Nederlanders diep geschokt zijn. Maar ze is er ook als Nederland feest viert."

Balkenende prees haar voor die kwaliteiten. ,,Ondanks de hoge eisen die aan haar worden gesteld, doet koningin Beatrix haar werk - ook op haar 70ste - vol energie en met grote deskundigheid. In dienst van de samenleving. Daarvoor past grote bewondering." Hij wenste Beatrix dan ook 'een mooi verjaardagsfeest' toe. ,,En nog veel gezonde jaren in ons midden.''

Voorzitter Gerdi Verbeet van de Tweede Kamer heeft koningin Beatrix donderdag gefeliciteerd met haar zeventigste verjaardag. Aan het begin van de vergadering prees ze de ,,grote inzet'' van de koningin bij de vervulling van haar ambt en haar ,,betrokkenheid met de samenleving''. © GPD; Foto: © RVD Anton Corbijn

Veelbesproken Beatrix in mooi tv-portret

Het blijft moeilijk, een persoonlijk televisieportret maken van koningin Beatrix. Opnamen zijn er in overvloed, daar niet van. Maar omdat de vorstin paleisdeuren en ramen al jaren hardnekkig gesloten houdt en camera's met succes weert, zijn het vooral beelden van de 'koningin', niet van de 'mens' Beatrix.

Televisieopnamen van oma Beatrix temidden van haar kleinkinderen bestaan bijvoorbeeld niet. Dat is een bewuste keuze. ,,Je moet een stuk van je privéleven beschermen, als je een ambt als dit zo lang wilt volhouden", vindt de koningin. De opdracht om een nieuw portret te vervaardigen ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van Beatrix is dan ook een hersenkraker voor NOS-programmamaker Etienne Glebbeek.

Niet alleen zijn er maar weinig persoonlijke getinte beelden, althans van recente datum, veel van het beschikbare materiaal is al zo vaak gebruikt dat het moeilijk is niet in herhalingen te vervallen. Beatrix is bovendien in 2005 bij haar zilveren regeringsjubileum uitvoerig belicht als staatshoofd. Er moest wel worden gekozen voor een andere benadering.

Glebbeek (foto) is wekenlang ondergedoken om honderden banden te bekijken. Zeventig jaar opnamen van de meest gefilmde vrouw van Nederland, ga daar maar aan staan. En niet alleen kijken, maar voor ogen houden dat er een frisse blik op Beatrix uit voort moet komen, terwijl bepaalde iconische beelden 'verplicht' zijn.

Haar gehuppel bij de aankondiging van de verloving met Claus bijvoorbeeld, de rookbom bij het huwelijk, de spontane kus op Koninginnedag in Amsterdam, de natuurlijke watergolf voor haar kapsel op Curaçao, het krakersoproer bij de inhuldiging in 1980. De leus 'Geen Woning, Geen Kroning" herinnert Beatrix zich nog wel.

De mix van oud en nieuw is in het programma van Glebbeek en Piet van Asseldonk wonderwel geslaagd. Er blijken bijvoorbeeld toch altijd nog filmpjes te bestaan die niet eerder zijn uitgezonden, zoals de eerste intieme en vertederende momenten van prinses Juliana met haar dochter. Die laten zien dat Juliana al in de wieg bij Beatrix eigenhandig een glimlach op het gezicht wilde toveren.

De jeugdbeelden van de prinses, tijdens de oorlogsjaren onbezorgd opgroeiend in Canada en daarna in het bevrijde Nederland schoolgaand in Baarn, maken duidelijk dat de mimiek van Beatrix in zeventig jaar nauwelijks is veranderd.

Het kapsel daarentegen is alleen maar in omvang toegenomen, hetgeen door de beeldmontage in 'Veelbesproken onbesproken' meteen opvalt.

Beatrix heeft in haar leven en regeringstijd namelijk maar een handvol interviews gegeven. In het programma wordt op slimme wijze op die gesprekken teruggegrepen om haar zelf commentaar te laten geven bij de beelden. Maar een onbedoeld bijeffect is dat de royale coiffure daardoor ook extra aandacht krijgt.

De uitzending is om praktische redenen uit twee delen opgebouwd: eerst een min of meer chronologische schets van Beatrix' leven tot de troonsbestijging, daarna een thematische behandeling van haar activiteiten. Staatsbezoeken, toespraken (ook de controverse over de laatste kerstboodschap wordt niet vergeten) en inzet voor Europese eenheid.

Maar de nadruk ligt toch op het persoonlijke leven, waarin tijdens de laatste jaren lief en leed elkaar in hoog tempo afwisselen. Dat tekent het gezicht van Beatrix, blijkt overduidelijk uit de beelden. Maar dat maakt haar ook menselijk. © GPD; Foto's: © GPD Phil Nijhuis; NOS

* Het NOS-portret is woensdagavond bekeken door ruim 2,2 miljoen kijkers. Daarmee is het het meest bekeken televisie-programma van 30 januari 2008.

Beatrix (70) geen oud staatshoofd

Koningin Beatrix wordt zeventig jaar. Dat is in haar beroepsgroep geen uitzonderlijke of bijzondere leeftijd. Integendeel. In veel landen strekt het tot aanbeveling. Zoveel wijsheid en ervaring verenigd in één persoon, dat komt de staat alleen maar ten goede.

Wereldwijd zijn maar liefst 37 staatshoofden dan ook ouder dan Beatrix - al scheelt het bij president Karimov van Oezbekistan maar één dag en met koning Juan Carlos van Spanje slechts drie weken.

De president van het eilandstaatje Fiji in de Stille Zuidzee komt de eer te beurt het oudste staatshoofd van de wereld te zijn. Josefa Ioilo hoopt dit jaar 88 te worden. Op de tweede plaats staat Shimon Peres (84) van Israël, en daarna volgt een trits van in 1924 geboren presidenten, plus koning Abdullah van Saoedi-Arabië, van wie geen precieze geboortedatum bekend is.

In Azië is het aantal hoogbejaarde staatsleiders hoog: Singapore (1924), Bangladesh (1931), Birma (1933), Japan (1933), India (1934) en Laos (1936). Dat is in Europa eigenlijk nauwelijks het geval. Daar komt koningin Beatrix buiten haar collega-monarchen weinig leeftijdsgenoten of oudere staatshoofden tegen.

Binnen de Europese Unie van 27 lidstaten zijn er zelfs achttien jonger dan Beatrix. Het jongste staatshoofd in Europa is overigens prins Albert van Monaco, die dit jaar vijftig wordt.

Italië heeft traditioneel een wijze oude man als president. De in 1925 geboren Giorgio Napolitano is daarop geen uitzondering. Wereldwijd zijn er maar zes staatshoofden ouder dan hij. Groot-Brittannië (koningin Elizabeth, 1926) en Litouwen (Valdas Adamkus, 1926) zijn in de EU de volgende op de ranglijst.

Buiten de EU zijn alleen de paus (1927), de Kroatische president Mesic (1934) en koning Harald (1937) van Noorwegen ouder dan koningin Beatrix. © GPD

'Herrennering' Beatrix in poesiealbum

Ruim zestig jaar geleden in de tuin van paleis Het Loo schreef prinses Beatrix een paar regeltjes in het 'poesiealbum' van Paula Stijkel-Wiessner. Ze tekende er een bosje margrieten bij. En sloot het af met 'herrennering aan Trix'.

Vriendinnetjes voor een zomer waren ze: de negenjarige Beatrix en de twee jaar oudere Paula.
Die dacht meteen aan dat album toen ze een oproep zag van dagblad De Stentor om met een gedicht te komen voor de zeventigste verjaardag van Beatrix.

,,Ik speelde in de zomer met Beatrix en Irene. Margriet was toen nog te jong. We waren natuurlijk gewoon jonge kinderen, maar ik wist wel dat zij in zekere zin bijzonder waren. Maar goed. Ik was voornamelijk heel blij dat ze er waren. Er woonden maar weinig leeftijdsgenoten in de buurt'’, aldus Paula nu.

,,We speelden meestal in het park. Er was een kegelbaan, een doolhof. We deden gewoon de spelletjes die alle kinderen speelden. Verstoppertje, boompje verwisselen. Die dingen. Ik weet nog wel dat koningin Wilhelmina regelmatig kwam kijken als we aan het spelen waren.'’

Ze omschrijft haar twee koninklijke speelkameraadjes als 'een beetje verlegen'. Dat gold in ieder geval voor Irene. ,,Mijn vader was jarig op 28 augustus. Mijn moeder had laten weten dat de prinsesjes welkom waren om een taartje te komen eten. Dat deden ze ook, maar ze durfden niet verder te komen dan de vestibule. Ze kregen een taartje. Irene liet dat per ongeluk vallen. Ondanks dat mijn moeder zei dat het niets gaf, voelde zij zich verschrikkelijk opgelaten."

Beatrix schreef haar gedichtje vermoedelijk in de zomer van 1947 in het poesiealbum. De tekst luidt: ,,Zo lang ik leef, schrijf ik steets scheef. Scheef of rechtuit, Paula jij bent een echte guit. Dat zeg ik. Herrennering aan Trix''

Toen de kinderen ouder werden, scheidden hun wegen. Paula vestigde zich uiteindelijk met haar man in Californië. ,,Ik ben Het Loo nog lang niet vergeten. We worden ouder. Ik ben 72. Het wordt moeilijker, maar tot dusver gingen we elk jaar naar Nederland En dan bezoeken we het Loo. Dan wandelen door de tuinen. Het heeft een hele speciale plek in mijn hart." © GPD De Stentor

Zeven decennia uit leven Beatrix

Koningin Beatrix wordt op 31 januari zeventig jaar. Een overzicht van acht ijkpunten uit haar leven.

1938 - 'Een prinses op Soestdijk geboren' melden de kranten op 31 januari 1938. Volgens het officiële communiqué heeft prinses Juliana om 9.47 uur 'het leven geschonken aan een flinke dochter'. ,,De toestand van moeder en kind is op het ogenblik zeer bevredigend." De geboorte van het prinsesje betekent dat het Oranjehuis, dat op dat moment slechts uit drie personen bestaat (koningin Wilhelmina, Juliana en Bernhard), voor een volgende generatie is veiliggesteld.

Dat verklaart het gezwollen commentaar in dagblad De Standaard: 'Een Oranje geboren! Het doorluchtig Huis mag nieuwe jaren aan zijn bestaan zien toegevoegd. In de vrouwelijke linie vernieuwde God den zegen'. Bij de aangifte van de geboorte een dag later maakt prins Bernhard de namen van zijn dochter bekend: Beatrix Wilhelmina Armgard.

1948 - ,,Wie ben ik dat ik dit doen mag", vraagt koningin Juliana zich op 6 september 1948 hardop af in haar rede voor de eedsaflegging in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. Erfprinses Beatrix wordt op dat moment 'kroonprinses', al heet dat in Nederland officieel niet zo.

,,Ik was natuurlijk tien jaar. Misschien net oud genoeg om me heel veel te herinneren. Maar het was daarnaast ook het eerste grote gebeuren, officiële gebeuren, waar wij als kinderen bij betrokken waren. En het heeft toen echt een hele grote indruk gemaakt", aldus Beatrix. ,,Ik heb geloof ik wel goed beseft toen, dat er iets voor mij veranderde. Maar het overzien, begrijpen wat het precies inhoudt, kun je natuurlijk niet op die leeftijd."

1958 - 'Van onze speciale correspondente'. Onder die noemer doet prinses Beatrix in 'Nitor', het blad van de Leidse studentenclub VVSL, verslag van haar eerste zelfstandige grote reis. Direct na haar twintigste verjaardag onderbreekt ze haar twee jaar eerder begonnen studie voor een verblijf van een maand in de 'West': de Nederlandse Antillen en Suriname.

,,Toen ik in Leiden was, heb ik me eigenlijk enorm geconcentreerd op het werk daar, en om dat goed te doen, zonder me eigenlijk een beeld voor ogen te hebben hoe dat later zou moeten of hoe ik daar ooit gebruik van zou kunnen maken en eigenlijk waar dat allemaal toe zou moeten dienen. In zekere zin een soort gespleten bestaan tussen het heden van student zijn, toen, en de toekomst die ik toch een beetje weg heb geduwd uit mijn gedachten. Ik weet eigenlijk niet of dat goed is geweest of niet maar het was nu eenmaal zo", vertelt Beatrix over haar studietijd aan Willem-Alexander.

1968 - ,,Prinses Beatrix heeft vanmorgen het leven geschonken aan een flinke welgeschapen zoon. De bevalling verliep, evenals bij de geboorte van prins Willem-Alexander, langs operatieve weg. De toestand van moeder en kind is goed", bericht de Amersfoortsche Courant op woensdag 25 september 1968 over de geboorte van prins Johan Friso, de middelste van de drie zoons die de in 1966 met Claus von Amsberg getrouwde prinses Beatrix krijgt.

Willem-Alexander kwam een jaar eerder, Constantijn volgt in 1969. ,,Ik denk dat mijn man en ik geprobeerd hebben, bij alle drie de zonen, in de eerste plaats hen een gelukkig leven, gezinsleven, te geven en er eigenlijk naar te streven dat ze zelf ook evenwichtige en gelukkige mensenkinderen zouden worden", zegt Beatrix over hun opvoeding.

1978 - Italië is in 1978 'uit' als koninklijke vakantiebestemming. ,,In verband met terroristische activiteiten wordt het steeds onveiliger voor mensen die in de publieke belangstelling staan", meldt journalist Fred Lammers. Beatrix en Claus, die later dat jaar hun koperen bruiloft vieren, nemen de kinderen daarom mee naar Ierland. Daar is voor zes weken een landgoed gehuurd, vlakbij de Atlantische Oceaan.

Het bezoek van de Nederlandse pers leidt bij Willem-Alexander tot gemengde gevoelens. ,,Nederlandse pers opgerot!", roept hij - naar eigen zeggen alleen omdat er nog een apart fotorondje is voor de buitenlandse media. In Den Haag wordt ondertussen een begin gemaakt met de restauratie van Huis ten Bosch en paleis Noordeinde - met het oog op een toekomstige troonswisseling. Die komt op 30 april 1980.

1988 - ,,Zoals vele Nederlanders voelen wij ons in Canada trouwens niet alleen te gast. Wij voelen ons hier thuis", aldus Beatrix. ,,Zo is uw land, zoals ik al op jeugdige leeftijd heb mogen ervaren, een oord van gastvrijheid, een trouwe bondgenoot en een voorbeeld voor vele anderen."

Het zijn woorden van dank en waardering die Beatrix op 9 mei 1988 uitspreekt tijdens het staatsbezoek aan Canada, het land dat de koninklijke familie in de oorlogsjaren onderdak biedt en waar prinses Margriet wordt geboren.

Opschudding veroorzaakt de kerstrede. ,,Onze wereld lijdt onder vervuiling en vergiftiging van lucht, bodem en water. Langzaam sterft de aarde", zegt Beatrix. En dat klinkt toch anders dan de Troonrede van dat jaar. ,,In de afgelopen jaren is Nederland schoner geworden", met name wat betreft 'lucht en water.'

1998 - ,,Ik heb eerbied voor jouw grijze haren", klinkt het uit een heimelijk geïnstalleerde luidspreker en daarna ook uit tientallen kelen wanneer koningin Beatrix aankomt bij paleis Het Loo voor een intieme viering van haar zestigste verjaardag.

Publiek vertoon heeft ze nadrukkelijk en onder luid gemor van Oranjefans verboden en nu dit? Vertwijfeling bij de museumdirecteur, bezorgde blikken bij Irene en Margriet die hun oudste zus opwachten. Maar er kan bij de jarige een glimlach vanaf.

Op de Dam in Amsterdam staat dezelfde dag ook een koor klaar voor een al evenmin gewenste aubade. De koningin laat zich niet zien, Alexanders toenmalige vriendin Emily Bremers wel, al moet ze via de achterdeur het paleis binnen. ,,Je moet heel bewust je privéleven beschermen", meent Beatrix. En Koninginnedag is de dag om te juichen, niet 31 januari.

2008 - 'Oranjefans' zijn boos op Delta Lloyd. 'Dit jaar vieren we Koningsdag' anticipeert de verzekeringsmaatschappij in de reclamecampagne 'Niets is zeker..' op de mogelijkheid dat Beatrix nog voor 30 april 2008 de kroon overdraagt aan prins Willem-Alexander. Het lijkt overigens niet waarschijnlijk.

,,Ik ben de laatste jaren nooit ziek", vertelt de koningin. Die laat haar zoon fijn internationale diplomatieke ervaring opdoen bij de Verenigde Naties en het Internationaal Olympisch Comité, terwijl hij met Máxima ook nog tijd kan vrijmaken voor hun drie jonge dochters. Geen enkele reden derhalve voor de koningin om de luwte van kasteel Drakensteyn op te zoeken. © GPD; Foto's: © GPD e.a.

Beatrix centraal in pers, op radio en tv

Vooruitlopend op haar zeventigste verjaardag, is er in de media dit weekeinde al veel aandacht besteed aan koningin Beatrix. Het EO-programma Blauw Bloed bijvoorbeeld stond zaterdagavond geheel in het teken van de bijna jarige koningin.

Voorbijgangers op de Amsterdamse Albert Cuyp kregen de kans haar geluk te wensen, waarbij opviel dat bijna niemand vond dat Beatrix er nu maar mee moet ophouden.

De troonswisseling is een terugkerend thema op radio en televisie. Maandagavond (19 uur) vechten Marc van der Linden, Hans van den Bergh en Coos Huijsen elkaar de tent uit in een uitzending van Het Geprek over de toekomst van de monarchie. Netwerk, dat maandag bericht over de populariteit van koningin Beatrix in Duitsland, hengelde her en der naar de datum van de abdicatie.

Heel wat ‘royaltykenners’ is de afgelopen dagen gevraagd naar hun mening. Maar de enige die het zou kunnen weten, is overgeslagen. TROS Radio probeerde zaterdagmorgen bij derden de gevoelens te peilen van de koningin. Een wat zinloze exercitie. Ook daarvoor moet toch echt worden aangeklopt op Huis ten Bosch.

Dagblad De Telegraaf bracht zaterdag een licht hagiografische pagina over de ‘moderne bruggenbouwer’ die de zeventigjarige vorstin volgens Alex de Vries zou zijn. ‘Een koningin om trots op te zijn’ - ‘Met haar charme en toewijding werd zij bruggenbouwer en symbool van de natie’. En ook: ,,Ze heeft het maximale uit zichzelf gehaald."

De Volkskrant pakte het serieuzer aan. Lars Andersson, die in verschillende hoedanigheden bij de NOS lief en leed van Beatrix van nabij heeft gevolgd, kreeg twee hele pagina’s voor een, daarom alleen al, jaloersmakend profiel van de jarige. ‘Afschuw van verraad, onrecht en gebrek aan loyaliteit’ is de vlag waaronder dit boeiende relaas is geschreven. Andersson toont aan dat achter de majesteit toch een mens schuilt.

Het materiaal dat hij daarvoor aandraagt is niet nieuw, maar het is niet vaak in zo’n verband bij elkaar gebracht. Het verlies van haar belangrijkste adviseur en fijnslijper, prins Claus, ‘maakt haar, zo lijkt het, meer onzeker. Een reactie daarop is dat ze, nog meer dan voorheen, alles waarbij ze betrokken is onder controle wil houden. Haar houding is in die periode bijna verbeten, verre van hoffelijk zoals zij van anderen verwacht.’

In het magazine van De Volkskrant staat een fotoreportage met een vette knipoog, onder de noemer ‘Wij, Beatrix’. Zeven koninklijke portretten door fotograaf Victor Bergen Henegouwen van vrouwen die naar de koningin zijn vernoemd en die (bijna) even oud zijn.

Met onder andere de op 31 januari 1938 geboren Beatrix Wilhelmina Armgard Rutten-Scholten uit Sneek (foto), en Beatrix Antonia Maria Wilhelmina Rikmanspoel-van der Aa uit Nijverdal, ook van 31 januari 1938.

Het Leidsch Dagblad - samen met de zusterbladen Haarlems Dagblad, Gooi- en Eemlander en Noordhollands Dagblad - heeft de hele zaterdagbijlage ingeruimd voor koningin Beatrix. ‘De zeventigste verjaardag van koningin Beatrix lijkt een mooie gelegenheid om de scepter over te dragen aan Willem-Alexander. Dat is dan meteen hét moment om ook de monarchie zelf ter discussie te stellen’.

Maar, zo constateert de krant na een rondgang in Den Haag: niemand neemt het voortouw, op de koningin valt niets aan te merken en zeventig is geen leeftijd om op te houden. ,,Echt oud ben je pas boven de negentig." © GPD

Beatrix: weinig bloopers sinds 1980

Perfectie. Geen schandalen, geen ophef. Dat is de leidraad van koningin Beatrix. De afgelopen 28 jaar is zij er in geslaagd die vast te houden. Haar regeringstijd is tot nu toe vrijwel vlekkeloos verlopen. Daarom ook dat de paar incidenten die er zijn geweest, sterk zijn uitvergroot, bij gebrek aan beter.

Beatrix wil haar werk goed doen. Ze weet dat ze fouten kan maken, maar de buitenwereld moet daar niets van merken. Uitglijders blijven door het geheim van paleis Noordeinde ook onopgemerkt, zo lang iedereen zich tenminste houdt aan de regel dat over gesprekken met de koningin niets naar buiten komt. Alleen op die manier kan ze vrijuit praten, zich volop informeren en toch boven de partijen blijven staan. Komen haar mening of wensen wel naar buiten, dan is er een probleem.

De Amerikaanse politicus Jesse Jackson bijvoorbeeld kent de gevoeligheden rond het Nederlandse staatshoofd niet. Na een audiëntie bij de koningin vertelt hij in september 1983 uitvoerig over het gesprek: 'Beatrix zit in haar maag met de kruisraketten die de Navo in Europa wil plaatsen. Ze is voor uitstel, er moet eerst verder worden gepraat met de Sovjetunie.'

Leuk om te weten, maar premier Ruud Lubbers die op dat moment te maken heeft met grote weerstand tegen zijn plannen om de nucleaire wapens in Nederland op te stellen, verslikt zich in zijn ontbijt. Tegenstanders zijn er al genoeg. Zelfs prinses Irene heeft zich achter de honderdduizenden demonstranten opgesteld. Zo'n mening van de koningin kan hij missen als kiespijn.

De Rijksvoorlichtingsdienst wordt ingeschakeld. De dominee wordt gevraagd zijn woorden in te trekken. En als de koningin al zoiets zou hebben gezegd, zegt Den Haag, dan heeft ze het vast niet zo bedoeld of heeft Jackson het verkeerd begrepen.

Onbegrip is er ook in 1988 wanneer de koningin in de Troonrede vertelt dat Nederland 'in de afgelopen jaren schoner is geworden', met name wat betreft 'lucht en water.' Niemand die het gelooft, behalve Lubbers dan. Beatrix grijpt haar kersttoespraak aan voor een correctie. ,,Onze wereld lijdt onder vervuiling en vergiftiging van lucht, bodem en water. Langzaam sterft de aarde." Er is kortom nog veel te doen.

De koningin heeft het hart op de tong. Dat zorgt niet alleen na het bezoek van Jesse Jackson voor rimpels in de Hofvijver. Plaatselijke bestuurders in Harderwijk kijken in 1993 op hun neus wanneer de koningin bij een werkbezoek stelt dat ze niet zo snel in Den Haag moeten aankloppen voor hulp. Probeer 'zelf iets concreets' om tot een oplossing te komen, raadt Beatrix aan. Een dag later is het groot nieuws.

Af en toe komen leden van de Tweede Kamer op de thee. Dan wordt er over serieuze zaken bijgepraat en gediscussieerd. Maar het is niet de bedoeling dat de parlementsleden er na afloop over vertellen. In 1999 gebeurt dat toch: de koningin vindt dat de politie snel pepperspray moet krijgen, snapt niets van het cellenoverschot, ziet niets in de gekozen burgemeester en vertelt dat haar zoons liever in Brussel en Londen stappen omdat Amsterdam onveilig is.

Den Haag staat op z'n kop. De loslippige kamerleden krijgen een schrobbering. Maar Joost Eerdmans (LPF) vertelt in 2004 op Prinsjesdag vrolijk dat Beatrix de Troonrede maar vlak vindt en dat ze graag wil weten hoe ze het heeft gedaan. Opnieuw ontstaat discussie.

Het zijn maar incidenten, die veel aandacht krijgen omdat het paleisgeheim doorgaans zo goed wordt bewaard. Ook ministers moeten hun mond houden over hun gesprekken met de koningin. Hans van Mierlo heeft het daar moeilijk mee wanneer hij besluit een ambassade te openen in Amman. Omdat Beatrix het graag wil, zegt de minister van Buitenlandse zaken argeloos.

Maar dat is niet van belang. De koningin mag het wel wensen, het is uiteindelijk de minister die beslist. Van Mierlo bekent in de Tweede Kamer schuld. Hij had de verwijzing achterwege moeten laten. Van Mierlo is ook betrokken bij een andere zaak waarbij de invloed van de koningin ter discussie komt te staan. Vlak voor een staatsbezoek aan Zuid-Afrika in 1996 wordt de daar werkende ambassadeur E. Roëll overgeplaatst naar Brussel.

Heel ongebruikelijk, maar op eigen verzoek aldus Den Haag. De officieuze versie luidt echter dat Beatrix de man niet wil ontmoeten omdat hij jaren eerder zijn vrouw heeft verlaten. Van Mierlo wil niet toegeven, maar wordt gepasseerd door zijn secretaris-generaal. ,,Complete onzin", verklaart Beatrix over de haar toegeschreven rol tegen journalisten.

Praten met de pers is overigens geen favoriete bezigheid. Feiten en citaten deugen niet, woorden worden verkeerd uitgelegd, kortom 'de leugen regeert.' Dit nu heeft Beatrix wél gezegd, in 1999, nota bene op een bijeenkomst met journalisten. Ze moet hebben geweten dat haar uitspraak naar buiten zou komen, niettegenstaande de gouden regel dat de vorstin niet rechtstreeks mag worden geciteerd.

Ministers zijn niet altijd even blij met de overmatige punctualiteit en gedrevenheid van de koningin. Ze ondervinden last van haar bazigheid, ergeren zich meer aan haar eigenzinnigheid, constateert Harry van Wijnen in 2000. Ze verzinnen ook uitvluchten om aan de ijzeren greep van Beatrix te ontkomen. Zo ontstaat de rel over het gebruik van het Wilhelmus.

De spelregels zijn duidelijk: alleen voor leden van het koninklijk huis wordt het volkslied gespeeld. Ministers moeten het doen met een ander deuntje. ,,Het Wilhelmus is van mij", zou Beatrix hebben gezegd, beweren bewindslieden anoniem. ,,Niet waar", zegt het paleis, maar de regels worden wel versoepeld.

Soms zijn ministers overijverig. ,,Het moet uit zijn met de beschadigende satire over het koningshuis", roepen premier Balkenende en justitieminister Donner eind 2003. Opnieuw breekt een storm los. Beatrix verklaart korte tijd later doodleuk geen last te hebben van satire. Maar als staatssecretaris Nuis (cultuur) in 1996 besluit geen subsidie te geven voor het satirische toneelstuk 'Emily of het geheim van Huis ten Bosch', wordt daarin de hand gezien van de koningin.

De koninklijke antennes zijn ook wel eens verkeerd afgesteld. Koningin Bearix krijgt in 2000 een lawine aan kritiek over zich heen als ze besluit op skivakantie te gaan in Oostenrijk, waar net een extreem-rechtse regering is aangetreden. Premier Wim Kok, die ze vooraf raadpleegt, vindt het goed, maar Beatrix moest beter weten.

In april 2005 praten premier en koningin over de begrafenis van paus Johannes Paulus II. De Oranjes gaan als enige Europese koninklijke familie niet. Het blijkt een miscalculatie. In de dagen daarna worden familieleden schielijk naar allerlei rouwmissen gestuurd om de publicitaire schade te beperken.

Beatrix komt eind 2007 ook in een storm terecht wanneer Geert Wilders haar kersttoespraak, met daarin de traditionele oproep tot verdraagzaamheid en tolerantie en een veroordeling van grof verbaal geweld, opvat als een persoonlijke terechtwijzing. 'Multi-culti onzin' vindt Wilders. ,,Het is alsof ik minister Vogelaar hoor praten." En die bewindsvrouw heeft hij afgeserveerd als 'knettergek'.

Het moet nu maar eens uit zijn met die praatjes van Beatrix, meent Wilders, die de koningin uit de regering wil halen en haar rol wil beperken tot het doorknippen van lintjes. Maar dan niet van zijn partijkantoor of op de Antillen, want dat deel van haar koninkrijk moet volgens de PVV voor één euro te koop worden aangeboden op e-bay. 

Harry van Wijnen schrijft in 2000 dat de koningin haar familie strak in het gareel heeft en dat Beatrix twintig schadevrije jaren achter de rug heeft. De drukinkt is nog niet droog of de ene na de andere affaire breekt los. Willem-Alexander komt thuis met de dochter van een Argentijnse oud-minister uit de tijd van de bloedige junta; Friso heeft een vriendin die in het verleden vriendschappelijke banden onderhield met een hasjkoning en daarover zuinig is met informatie.

En nichtje Margarita pikt het niet langer dat haar als blaaskaak aangemerkte echtgenoot wordt genegeerd. Samen doen ze uit wraak een boekje open over het paleisleven. Drankmisbruik, horkerig gedrag, machtsgebruik en kleinzieligheid voeren daarin de boventoon. De koningin is even de regie kwijt. Haar zorgvuldig opgebouwde imago en de bijbehorende perfectie, liggen te grabbel.

Beatrix staat steeds als eerste op de barricaden om het privéleven van haar familie te verdedigen en buiten zicht te houden, maar nu zorgt juist dat privédomein voor ophef. Premier Wim Kok kiest de weg van stille diplomatie en houdt de omstreden schoonvader weg bij het huwelijk van Willem-Alexander en Máxima.

Zijn opvolger Jan Peter Balkenende zoekt de oplossing in een volle aanval op Mabel en Friso en wat gerommel in de marge in de richting van de wild om zich heen slaande Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn. Het Kabinet der Koningin wordt voortaan scherper in de gaten gehouden en de premier neemt meer verantwoordelijkheid.

De grote klapper komt dan nog. Vanuit de grafkelder in Delft doet prins Bernhard in december 2004 postuum zijn uiterste best zijn familie te beschadigen. Hij meldt geldgebrek van Beatrix, vertelt over buitenechtelijke kinderen, bekent omkoperij en toont absolute minachting voor echtgenote Juliana. Koningin Beatrix heeft 'pappie' 25 jaar lang in toom gehouden, maar zijn laatste oprispingen kan ze niet voorkomen. Gelukkig schaden die vooral hem zelf. © GPD. Bewerking van artikel uit 2005

Koningin stiekem een doorsnee-zeventiger

Koningin Beatrix is een bijzondere Nederlander. Al is het maar omdat zij staatshoofd is, in een paleis woont en íets meer geld op haar bankrekening heeft staan dan de meeste landgenoten. Maar in vergelijking met haar 65.815 leeftijdsgenoten blijkt de vorstin niet eens zo heel bijzonder te zijn. GPD-collega Hanneke Keultjes noteert.

Dat koningin Beatrix net als haar leeftijdsgenoten gewoon AOW ontvangt, is al lang geen geheim meer. Critici schreeuwden vijf jaar geleden moord en brand, maar het illustreert wel dat ook het staatshoofd een 'gewone' Nederlander is. Toegegeven: ze verdient een beetje meer dan haar medezeventigers. Maar ze behoort dan ook tot het handjevol vrouwelijke zeventigers in ons land dat überhaupt nog werkt.

Voor dat werk ontvangt Beatrix een uitkering - zo heet dat officieel. In 2007 bedroeg het inkomensdeel daarvan, exclusief AOW, 762.000 euro. Dat is exclusief de vergoeding (in totaal zo'n drie miljoen) die de koningin ontvangt om haar personeel te betalen en andere kosten te dekken.

Ter vergelijking: het gemiddelde jaarinkomen van de Nederlandse zeventiger is 13.500 euro. Maar die zijn meestal ook minder hoog geschoold dan drs. Van Oranje-Nassau. Doorstuderen was eind jaren vijftig, begin jaren zestig immers geen vanzelfsprekendheid.

Het forse verschil in inkomen weerhoudt de doorsnee- zeventiger er overigens niet van om, net als zijn koninklijke leeftijdsgenoot, veel te reizen. Maar liefst 73 procent van de zeventigers geniet tweeënhalve keer per jaar van een lange vakantie. Korte vakanties zijn minder in trek, 31 procent gaat twee keer per jaar een weekeindje weg of maakt een stedentrip.

Favoriete bestemmingen? Binnen Nederland is de Veluwe koploper - evenals bij Beatrix, die graag op het Oude Loo in Apeldoorn vertoeft - en buiten Nederland is Duitsland populair. Beatrix noteerde het afgelopen jaar ook exotische bestemmingen in haar (publieke) agenda.

Ze gaat op wintersport in Lech, doet een dagje Parijs, viert in Noorwegen de zeventigste verjaardag van koningin Sonja, heeft een verplichting in Istanbul, brengt haar zomer door in Italië en viert de kerst en de jaarwisseling in Argentinië.

En dat is dan nog exclusief de drie staatsbezoeken: Turkije, Slowakije en India. In dat laatste land, dat Beatrix voor de tweede keer in haar ambtstermijn bezoekt, blijft zij ook nog een paar dagen vakantie vieren.

Maar afgezien van haar grote reislust, riante onderkomen (haar woning Huis ten Bosch en haar kantoor paleis Noordeinde mag ze van de staat lenen) en haar bijzondere taak, verschilt Beatrix in essentie weinig van haar generatiegenoten.

De koningin - toen nog prinses - trouwt op 28-jarige leeftijd. Een jaar later bevalt ze van haar eerste kind. Haar twee andere zonen worden geboren als Beatrix 30 en 31 is. Daarmee loopt de vorstin behoorlijk in de pas met andere vrouwen van haar leeftijd.

De meeste vrouwen die net als Beatrix in 1938 het levenslicht zagen, zijn iets jonger - 25 - als zij hun eerste kind krijgen. Bij de bevalling van het tweede en derde kind zijn zij respectievelijk 27 en 29 jaar. Grote gezinnen waren in die tijd al uit de mode. De zeventiger van nu kreeg gemiddeld 2,32 kinderen.

In de vrije tijd zijn de zeventigers behoorlijk actief. Ze houden van wandelen en fietsen. Beatrix is ook actief, ze rijdt graag paard en zeilt, maar ze is ook een fervent beeldhouwster, gaat naar exposities en balletvoorstellingen en is dol op muziek. Maar de 'gewone' zeventigers willen zich eveneens cultureel verrijken.

Zij bezoeken regelmatig een museum en zo'n twintig procent is lid van een tekenacademie.
De meesten (39.596 vrouwen) kunnen dat nog in het gezelschap van hun echtgenoot doen. Een paar duizend leeftijdsgenoten van de koningin bleven ongetrouwd en zo'n zesduizend zeventigers zijn gescheiden.

Beatrix is sinds 6 oktober 2002 weduwe. Ze is in het gezelschap van 16.892 andere zeventigers die na de dood van hun echtgenoot ook alleen door het leven gaan. Tot slot: het statussymbool bij uitstek, de auto.

Afgezien van de Gouden Koets, waar Beatrix slechts één dag per jaar gebruik van maakt, laat ze zich vervoeren in een limousine met chauffeur, te herkennen aan het kenteken dat begint met AA. Haar leeftijdsgenoten kunnen alleen over een chauffeur beschikken als zij de taxi nemen; soms tegen gereduceerd tarief, dat wel. Voor zover zij over een auto beschikken, is dat meestal een onopvallende middenklasser.

En die AOW? Hoewel die uitkering voor haar leeftijdsgenoten soms van levensbelang kan zijn, heeft koningin Beatrix de AOW niet nodig. Daarom stort ze dat bedrag iedere maand in een speciaal goededoelenfonds. © GPD

'Beatrix romantiseert tijd op Drakensteyn'

Kasteel Drakensteyn staat in de steigers. Buurtbewoners in Lage Vuursche zijn te hoop gelopen tegen de nieuwe veiligheidshekken rondom de voormalige én toekomstige woning van koningin Beatrix. Volgens oud-journalist Fred Lammers heeft Drakensteyn een bijzondere betekenis voor Beatrix.

Door Jetty Claus (Gooi- en Eemlander)

De terugkeer van Beatrix naar kasteel Drakensteyn is volgens royaltykenner Fred Lammers een nostalgisch verlangen naar de gelukkige tijd die zij daar kende. ,,Ze romantiseert die onbezorgde jaren met prins Claus en het gezin, waarin zij samen veel aandacht aan de kinderen konden besteden.''

,,Als meisje van tien jaar zei Beatrix tijdens een wandeling door de bossen bij kasteel Drakensteyn tegen haar kinderjuffrouw freule Feith: 'Daar wil ik later wonen'. Zij kreeg frappant genoeg ook nog haar zin'', aldus Lammers, die bijna honderd boekjes over de Oranjes op zijn naam heeft staan.

Beatrix' jeugdjaren op het nabijgelegen paleis Soestdijk waren volgens Lammers niet zo gezellig. Koningin Juliana en prins Bernhard waren vaak op pad en als ze thuis waren, was de sfeer vaak om te snijden, weet Lammers.

,,De kinderjuffrouw had een belangrijke opvoedingstaak. Zij kreeg meer een moederrol. Vooral in moeilijke tijden klampte de jonge Beatrix zich aan haar vast. Ook koningin Juliana merkte dat de kinderen meer vertrouwd waren met de kinderjuffrouw dan met haar. Ze zat in een spagaat omdat zij ook haar taak als vorstin goed wilde vervullen.''

,,Voor de opvoeding van haar eigen kinderen trok Beatrix daar haar les uit. De kindermeisjes op Drakensteyn bleven nooit langer dan twee jaar om te voorkomen dat er een hechte band zou ontstaan. Na het huwelijk met Claus van Amsberg en de komst van de drie zoons werd de privacy van het gezin sterk bewaakt. Een keer per jaar werden alle kinderen uit Lage Vuursche uitgenodigd voor een kerstfeest op Drakensteyn, waarbij het kerstverhaal werd voorgelezen", herinnert Lammers zich.

Drakensteyn, dat door het koninklijk gezin niet lang na de troonswisseling werd verlaten voor Huis ten Bosch in Den Haag, zal bij nieuwe bewoning door Beatrix goed afgeschermd blijven, zo hebben de boze buren al ondervonden. Bezoek van de kleinkinderen aan oma Beatrix moet onopgemerkt blijven.

Lammers verbaast zich over de tegenwoordige werkomstandigheden van journalisten. ,,Als ik nu zie hoe journalisten hun werk moeten doen met de mediacode, is dat knap lastig geworden. Ik mocht interviews doen met de hofhouding. Nu gaan de Oranjes zo krampachtig om met de pers."

,,Alles is zo gesloten als maar kan. Journalisten krijgen nu en dan een brok toegegooid. Publiciteit hoort bij hun functie, zoals ook een filmster er niet aan ontkomt'', vindt de gepensioneerde veelschrijver. © GPD Gooi- en Eemlander

Beatrix moeder bij Volendamse moeders

Ze was even moeder tussen de moeders. Acht maanden na de nieuwjaarsbrand bezocht koningin Beatrix Volendam. Met alles wat ze aan emotie kon prijsgeven, voerde ze een gesprek met moeders van jongeren die bij de ramp op de dijk om het leven kwamen. Een bezoek van erkenning en houvast.

Door Jan Vriend (Noordhollands Dagblad)

Moeder tussen de moeders. Het gebeurde op 5 september 2001. Een bezoek zonder ceremonie of tamtam. Het initiatief kwam van de koningin zelf. Beatrix leefde mee met de Volendammers die waren getroffen door de ramp in café 't Hemeltje. De kille cijfers daarover spraken voor zich: veertien doden, ruim tweehonderd gewonden.

Een paar dagen na de brand was de koningin al in het AMC in Amsterdam om daar met slachtoffers te praten. Moed inspreken, houvast bieden. Maanden na de brand belandde Volendam in de publiciteit wat in de luwte. De pijn rond de dijk schoof op naar de marge van het nieuws. Het medeleven van Nederland leek aan het einde van de zomer alweer wat opgedroogd.

En toen kwam het seintje van het hof. De koningin wilde naar het getroffen vissersdorp komen. Niet om te praten met bestuurders en hotemetoten. Ook niet om met de kopstukken weg te zinken in het onneembare moeras van de schuldvraag. Nee, ze kwam om de mensen te ontmoeten om wie het echt ging. De Volendammers dus, die het verdriet van de ramp aan den lijve ondervonden.

Vooral voor de families van de overleden kinderen was dit een welkom bericht, want in de mediagolf na de ramp voelden deze ouders zich soms vergeten. Ging alle aandacht niet al te makkelijk naar de slachtoffers bij wie de camera's het herstel konden vastleggen?

Deze groep gewonden kon het verhaal over de nacht navertellen, deze jongeren lieten het perspectief zien waar de kijker naar smachtte. Maar wie waagde zich aan een reportage rond de begraafplaats? En ßls de camera's daar opdraafden, wie moest daar dan de tekst bij leveren?

De komst van de koningin betekende erkenning van het verdriet van de ouders. Daarom wilden ze er allemaal bij zijn. ,,Hou het op drie ouderparen'', luidde het eerste verzoek uit Den Haag nog. ,,Dat houdt het gesprek overzichtelijk.'' Maar drie, dat vonden ze niks in Volendam. ,,We komen óf allemaal, óf helemaal niet'', was daar de reactie.

,,Daarom werd het uiteindelijk een ontmoeting met alleen de moeders. Maar dan ook ßlle moeders'', aldus pastoor Jan Berkhout, die destijds het gesprek leidde. De vorstin had een paar hofdames meegenomen en de toenmalige burgemeester Hans Bulte vervulde de rol van gastheer namens de gemeente.

Eerst nam de koningin een kijkje bij een groep slachtoffers die met ergotherapie in de weer waren. Met de jongeren praatte ze over de rampnacht. ,,Ze was heel goed op de hoogte van wat er allemaal was gebeurd'', herinnert Volendammer Lou Snoek zich. Hij revalideerde in Het Anker. ,,We praatten over de herstelkansen en de mogelijkheden om later weer aan het werk te kunnen. Ze leefde ontzettend met ons mee.''

Daarna volgde het kringgesprek met de moeders. De tafels in carrévorm opgesteld, de deelnemers gevangen in uitgesproken en onuitgesproken verdriet en herinneringen. Om de beurt kregen de moeders de kans iets over hun kinderen naar voren te brengen.

Wie de moed had, kon zijn verhaal kwijt. Zo vertelde Ida Kok over haar dochter Anja die na maanden hoop in het ziekenhuis tóch niet gered kon worden. Zes weken voor het koninklijk bezoek overleed ze.
,,In mijn emoties vroeg ik de koningin of mijn kind misschien nog geleefd zou hebben als het háár kind was geweest. Of ze dan niet veel betere zorg zou hebben gehad. Beatrix knikte heel begrijpend. Ze voelde precies aan wat ik bedoelde. Ze pakte me vast en reageerde heel lief.''

,,De kracht van de koningin is dat ze goed kan luisteren'', vindt Lida Jonk, die haar zoon Edward verloor bij de brand. ,,Ze stelde zich heel kwetsbaar op. Je kon aan alles merken dat Beatrix weet hoe het is om een zware tegenslag te moeten verwerken. Die onmacht voelt in een paleis hetzelfde als in een ander huis.''

Wát de koningin precies zei, maakte misschien niet eens zo veel uit. Wat telde, was dat ze er was en dat ze luisterde. ,,Ze liet haar medeleven blijken. Ze was er voor ons. En dat bood troost.''

Rode draad van het gesprek was de band tussen moeder en kind. Onwillekeurig kwam daarom ook de rol van prins Willem-Alexander bij de stille tocht aan bod. De oudste zoon van de vorstin liep mee in deze wandeling van onmacht, kort na de ramp. Aan de zijlijn van de plechtigheden praatte hij met jongeren die in de bewuste nieuwjaarsnacht uit het café wisten te vluchten.

,,Hier in het dorp waren ze van hem onder de indruk'', zegt Lida Jonk. ,,Hij toonde oprechte belangstelling voor hun verhalen. Het was geen gemakkelijke ontmoeting, maar hij wist de goede snaar te raken. En dat hebben we de koningin verteld. Je kon zien dat ze trots was op haar zoon.''

,,Het moet voor haar heel dubbel zijn geweest, om te praten over haar eigen kind, terwijl ze tussen moeders zat die allemaal een zoon of dochter hadden verloren. Toch zorgde het gezamenlijk vertellen over kinderen ook weer voor verbondenheid.'' De vorstin zat er als moeder tussen de moeders. ,,Je voelde dat ze ons begreep omdat ze zelf ook kinderen heeft.'' © GPD Noordhollands Dagblad

Ook jongeren willen dat Beatrix blijft

De Nederlandse jongeren zijn dol op het koningshuis en op Beatrix. Ze hebben veel vertrouwen in de koningin. De jeugd ziet op dit moment iets liever Willem-Alexander op de troon dan Beatrix. Dit zijn de resultaten van een enquête onder bijna 1500 deelnemers aan Top-X, het jongerenpanel van het actualiteitenprogramma EénVandaag.

Het beste nieuws voor de Oranjes - als die waarde zouden hechten aan de peilingen, hetgeen ze niet doen - is dat maar liefst zeventig procent van de ondervraagden tégen afschaffing van de monarchie is.

Dat is een percentage dat toch tot een spoedvergadering van het Republikeins Genootschap zou moeten leiden. Slechts 23 procent - een kwart - is voor het buiten dienst stellen van het koningshuis.

Uiteraard werden de jongeren, net als de ondervraagden in de enquête van EO's Blauw Bloed, gevraagd naar de uiterste houdbaarheidsdatum van koningin Beatrix. De grootste groep (39,8 procent) vindt dat ze dat zelf moet weten, een prettige gedachte voor de bijna zeventigjarige.