Royalblog.nl

Het verhaal achter Royalblog.nl

Royalblog.nl is een combinatie van nieuwssite - in het Nederlands en Engels - en blog, met persoonlijke observaties, opmerkingen en ervaringen rond royalty evenementen of bij koninklijke gebeurtenissen.

Royalblog is begonnen in 2006, als aanvulling op de verslaggeving die ik als royaltyverslaggever van de regionale kranten deed over het staatsbezoek aan Argentinië. Je kunt op internet nu eenmaal meer tekst en foto’s kwijt dan in de krant. Het blog was een succes en dat jaar waren er meer buitenlandse reizen: het jubileum van de koning van Thailand, Willem-Alexander en Máxima naar Australië en Nieuw-Zeeland en de koningin op de Antillen bijvoorbeeld.

Zo is het blog verder gegroeid, waarbij het tijdsverschil met Nederland de stukjes interessanter maakte. De lezers hoefden niet te wachten op het uitkomen van de krant. Eén krant ging nog een stapje verder. Onder het kopje 'staatsbezoek' werd in één regel verwezen naar Royalblog. In de krant zelf verder geen letter daarover.

Diezelfde zomer heb ik besloten om ook dagelijks ‘nieuwsberichten’ te plaatsen, ook als aanvulling op de royaltyrubriek die ik maakte voor de kranten van de GPD. Die verwijzen er ook naar onder berichten en op hun eigen sites. Soms is het wel lastig. Primeurtjes kunnen niet altijd meteen op de site, omdat de kranten voor gaan.

Het ‘nieuws’ neemt nu - met de recensies - de belangrijkste plaats in. Waarbij de tekst natuurlijk minder belangrijk is dan de foto’s. Zonder de bijdrage en hulp van een paar zeer toegewijde fotografen zou Royalblog.nl er niet uit zien en ook niet interessant zijn.

Sinds 2008 zijn er ook Engelstalige berichten - niet zo zeer wat ik zelf vertaal, maar uit het aanbod van de persbureaus. Meer dan een kwart van de bezoekers van de site komt sindsdien uit Amerika en Canada. In een goede maand zijn er nu meer dan 80.000 bezoekers op de site.

Die bezoekersstroom - uit 200 landen, van Tonga tot Groenland - is een stimulans om steeds weer achter de computer te kruipen. De reacties van de vaak zeer kritische en opmerkzame bezoekers zijn dat ook. O wee, als het niet klopt, of als ik in mijn haast en slordigheid taal- en spelfouten maak. Die oplettendheid maakt de site beter.

Het bijhouden valt overigens niet altijd mee. Een paar uur per dag vraagt de site toch wel. Die tijd is wat moeilijker te vinden omdat ik door een reorganisatie er ander werk bij heb gekregen. Dat is voor een enkele bezoeker nog wel eens moeilijk te begrijpen: waarom is er niet nú een bericht over dit of dat?! Maar de computer is niet 24 uur per dag bemand.. Ik heb vaak ook in vakanties tijd ingeruimd om berichten te zoeken en te plaatsen, maar dat is niet altijd mogelijk en zeker ook niet (w)(m)enselijk. 

© HJ; Foto's: © Dutch Photo Press

www.royalblog.nl

Beatrix maakt zich druk over tassen van journalisten

Koningin Beatrix bezocht zes jaar geleden samen met Willem-Alexander en Máxima het Zuid-Amerikaanse Chili. Het was maart 2003 en de Amerikanen waren net Irak binnengevallen. Minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop Scheffer reisde daarom niet mee; hij was ‘thuis’ nodig. In eigen land had de koningin net een kruiwagen kritiek over zich heen gekregen van nichtje prinses Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn.

Reden om met enige spanning uit te zien naar het traditionele persgesprek, in de residentie van de Nederlandse ambassadeur. Het werd een opmerkelijke bijeenkomst, mede omdat de koningin voor de camera’s een verklaring aflegde. Over de oorlog in de Golfregio en de familieoorlog. Normaal mag uit het gesprek niet rechtstreeks worden geciteerd, dit keer liepen de camera’s mee.

Na afloop wilde iedereen zo snel mogelijk naar een naburig hotel om verslag te doen van de persconferentie, waarbij het prinselijk paar de koningin te hulp was geschoten toen er maar vragen bleven komen over Margarita. Alleen: de tassen met computers en dergelijke stonden in de kamer waar de koningin zich opfriste na het gesprek. Althans, daar waren ze achtergelaten.

De koningin begreep dat ze gestoord moest worden, maar toen bleek dat de tassen waren verdwenen. De beveiliging had die weggehaald en niemand wist waar ze de spullen had neergezet. Geen paniek, wel agitatie. ,,Ja, u moet natuurlijk werken", zei koningin Beatrix, die met Willem-Alexander vervolgens meedeed aan de zoektocht naar de verdwenen apparatuur.

Voor mij - het was mijn eerste grote koninklijke klus - was het de eerste kennismaking met koningin Beatrix. Ik dacht eraan terug dinsdagmiddag toen de chef protocol van Buitenlandse Zaken mijn naamkaartje voorlas tijdens het voorstellen van de gasten voor de regeringslunch in de Ridderzaal. Die werd door minister-president Jan Peter Balkenende aangeboden aan president Michelle Bachelet van Chili. Die flankeerde de premier, en daarnaast stonden de koningin, prinses Máxima en prinses Margriet. Ik meende bij alledrie een geamuseerde blik van herkenning te bespeuren.

De regeringslunch is een vast onderdeel van een staatsbezoek. Bij grote gezelschappen wordt, zoals nu gekozen voor de Ridderzaal, bij andere gelegenheden wordt geluncht in de Treveszaal. In de Ridderzaal was dit keer gedekt voor honderd gasten, met één grote tafel in het midden (voor de troon) en vier tafels er haaks op.

Iedereen heeft op die manier zicht op de hoofdtafel, met daaraan uiteraard de premier, de koninklijke gasten, de Chileense president en verder o.a. de voorzitter van de Eerste Kamer, vicepremier Wouter Bos, staatssecretaris Frans Timmermans, de gevolmachtigd minister van de Nederlandse Antillen, de deken van het corps diplomatique en de president van het Internationaal Gerechtshof (de vader van de Japanse kroonprinses Masako).

De samenstelling van het gezelschap verschilt van keer tot keer. Bij het bezoek van de Zweedse koning waren meer ministers present, en waren ook de voorzitter van de Tweede Kamer en de vicevoorzitter van de Raad van State aanwezig. Ook vertegenwoordigers uit het zakenleven en de wereld van wetenschap en cultuur worden uitgenodigd, waarbij een band met het land (Chili, Zweden, Ghana) meestal als uitgangspunt voor de uitnodiging geldt.

In de Treveszaal is het passen en meten en zaak de ellebogen netjes naast het lijf te houden. In de Ridderzaal is meer ruimte, en anders dan op Prinsjesdag oogt de zaal bij zo’n lunch ook veel ruimer. Voor de lunch uiteraard toespraken. Eerst van de gastheer, daarna van de gast. Woorden van vriendschap, een aantal gemeenschappelijke punten tussen Nederland, en, in dit geval Chili, en dan een toast. ‘Gesundheit’ wenste president Michelle Bachelet iedereen toe - ze studeerde tijdens haar ballingschap ten tijde van het regime van dictator Augusto Pinochet immers in Oost-Duitsland.

Aan de tafels wordt bijgepraat over actuele zaken, wanneer Nederlanders naast elkaar zitten - zoals VVD- Europees lijsttrekker Hans van Baalen en commandant der strijdkrachten Peter van Uhm - of wordt verteld over Chili. En soms treffen mensen het niet. Dan hebben ze een tafelheer of tafeldame met wie er geen gemeenschappelijke taal bestaat. Kwestie van vriendelijk en beleefd knikken en dooreten. Maar dat is bij bijvoorbeeld een veel langer durend staatsbanket niet leuk.

De Zuid-Hollandse commissaris van de koningin Jan Franssen moest dinsdag zijn dessert (frambozen met witte chocolade) missen. Hij diende op tijd in Rotterdam te zijn om daar president Bachelet welkom te heten, en aangezien de commissaris geen motorrijders meekrijgt was het zaak de Ridderzaal ruim vóór het Chileense gezelschap te verlaten.

Veel van de overige gasten ontmoetten elkaar later weer bij de contraprestatie, een muziekvoorstelling die de Chileense president aan koningin Beatrix aanbood in theater Diligentia in Den Haag. © HJ; Foto's: © Capital Photos, Frank van Beek; © Dutch Photo Press, Patrick van Katwijk

Apeldoorn 8 mei 2009: dit keer is de Loolaan leeg en stil

PERSOONLIJKE IMPRESSIES VAN VRIJDAG 8 MEI, APELDOORN.

De taxi zoekt een weg door de uitgestorven straten, op weg naar paleis Het Loo. ,,Veel succes", zegt de centrale tegen de chauffeur wanneer hij zijn bestemming opgeeft. Het centrum is afgesloten, op de belangrijkste weg naar het paleis staan betonblokken, zijstraten bieden geen uitkomst. Op een aantal plaatsen zijn de straten nog versierd. Nog niet zo lang geleden bereidde Apeldoorn zich voor op een grandioos feest, nu staat het stil bij zijn doden en gewonden.

Het paleis ligt er prachtig bij tussen al het groen. Zo’n vredige aanblik in de avondgloed, maar wat een verdriet is hier samengebald. Families die rouwen om het verlies van hun een dierbare, mensen die gewond zijn geraakt bij het drama op Koninginnedag, hulpverleners, vrijwilligers: het is een bont en somber gezelschap dat zich verzamelt voor de busrit naar theater Orpheus. ,,Praten helpt bij de verwerking", zegt een vrouw die haar broer verloor. ,,Bent u ook hulpverlener", vraagt een arts die eerste hulp bood op 30 april.

Een schok van herkenning bij het voorrijden van de bus. Een vraag om bevestiging van de chauffeur. ,,Ja, inderdaad", zegt hij. Dit is de persbus. Op de derde rij, aan het raam zit ik op 30 april. ANP-fotograaf Robin Utrecht staat naast me op een stoel om door het open dak opnamen te maken van de zegetocht van de koninklijke familie over de Loolaan. Bij het kruispunt voor het paleis buigt de koninklijke bus af. De fotograaf maakt nog een paar plaatjes van publiek. En dan: de klap, het gegil, het drama, de doden en gewonden.

We verlaten de bus. Iedereen met zijn eigen indrukkken, eigen instincten en eigen werk. Een paar tellen later en een heel persvak fotografen zou ook zijn geschept door de aanstormende Suzuki Swift. Nu kunnen de verschrikte fotografen nog net op tijd wegspringen, zo laten de beelden achteraf zien. Hoeveel later, twintig seconden misschien, zou de persbus op het kruispunt hebben gestaan? Niet aan denken. ‘Wat als’ doet er nu niet meer toe.

Weer rijdt de bus over de Loolaan. Dezelfde plaats, dezelfde route, hetzelfde kruispunt. Daar liggen nu bloemen. Nu geen collega’s in de bus maar leden van het Rode Kruis en die arts. We praten wat over 30 april. Over de slachtoffers, de willekeur, de overlevingskansen van degenen die nog in het ziekenhuis liggen. De Loolaan, op Koninginnedag één zee van juichende, opgetogen vrolijke mensen, is stil en leeg. Op 8 april was ik hier ook, op weg naar het paleis om burgemeester Fred de Graaf enthousiast te horen vertellen over het programma voor Koninginnedag. Nu, precies een maand later rijdt de bus in tegengestelde richting, naar een herdenkingsbijeenkomst.

Theater Orpheus. Is dat niet waar we in 2007 verzamelden voor de veertigste verjaardag van Willem-Alexander? En vorig jaar nog voor het verjaardagsfeest van prinses Margriet. Een mooi theater, tegenover de Grote Kerk - daar waar de koninklijke familie een week eerder in de bus stapte voor de rit naar het paleis. Bus na bus brengt nu de genodigden naar het theater. Onopgemerkt door de meesten arriveren ook koningin Beatrix en haar familie. Ze willen eigenlijk allemaal komen, maar dat leidt maar af van de mensen om wie het vanavond écht gaat: gewonden en nabestaanden van het drama.

,,Hoe gaat het?" is de vraag die iedereen elkaar stelt. Simon Boon van het organisatiecomité zegt dat de afgelopen week niet alleen in een roes voorbij is gegaan. Hij heeft ook weer gewerkt. Op 30 april troffen we elkaar voor het paleis, vol ongeloof. Hij zat in de koninklijke bus. Nu is hij één van de sprekers. Boon houdt zich sterk. Collega’s Peter van der Vorst en Marc van der Linden zijn er ook. Over de invulling van het vak verschillen we wel eens van mening, maar het zijn warme ‘mensen’ mensen. En dat is in de journalistiek niet vanzelsprekend.

De zes kaarsen op het toneel maken indruk, evenals de binnenkomst van de getroffen families. Rolstoelen, krukken, benen in verband, Antillianen en Apeldoorners, heel gewone mensen die zich maanden hadden verheugd op het nationale feestje, en die nu met pijn en verdriet hier terug zijn in het hart van Apeldoorn. De gezichten van de vijf Oranjes die boven mij op de eerste rij van het balkon zitten, tonen dat zij het verdriet delen. Koningin Beatrix ziet er zoveel ouder uit dan op de ochtend van Koninginnedag. De lijnen in haar gezicht zijn vele malen dieper.

De Taptoe en twee minuten stilte, gevolgd door het Wilhelmus, aan het einde ontroeren. Ook het beschaafde meezingen, uit het hart en niet uit beleefdheid, is indrukwekkend. Robin Utrecht, die er bewust voor heeft gekozen deze avond hier te werken, maakt veelzeggende opnamen van de koningin en haar familie. ,,Heel mooi", luidt het oordeel dat na afloop in de wandelgangen en foyer het vaakst te horen is.

Op weg naar huis komt het bericht dat nog iemand is overleden. De vrouw over wie ik eerder op de avond met arts sprak in de bus naar de herdenkingsdienst. Er stond dus één kaars te weinig op het toneel. Maar dat is niet de zorg van de wat opstandige Apeldoornse jongeman die op een fiets zonder licht door het stadscentrum wil fietsen. Het vloekt hardgrondig wanneer hij van zijn rijwiel moet springen omdat er een fietspatrouille van de politie aankomt. ,,Overal politie", moppert hij hardop. Hij moet nog vier keer afstappen, want de politie is inderdaad overal. Hoelang houden we dat vol?

© HJ, Foto's: © GPD ANP Robin Utrecht (pool)

Apeldoorn 30 april 2009: Niemand zwaait meer ...

PERSOONLIJKE IMPRESSIE, APELDOORN 30 APRIL 2009

IJselijk geschreeuw. Her en der liggen lichamen roerloos op het asfalt. Een schoen ligt los van zijn eigenaar op de weg. Van alle kanten komen hulpverleners, agenten en veiligheidsagenten aanhollen. De tientallen fotografen die net aan de dood zijn ontsnapt, zoeken een veilig heenkomen of grijpen instinctief naar hun camera. De politie probeert hen op afstand te houden.

De open bus met de koninklijke familie rijdt vrijwel meteen door, onder zware bewaking. De prinsen en prinsessen die de gebeurtenis vanaf de 'best' mogelijke positie zien, staan op en slaan ontzet de handen voor het gezicht. Ze krijgen opdracht weer te gaan zitten. Koningin Beatrix zit links in de bus, aan de kant waar de auto komt aansnellen. Ze wendt meteen haar gezicht af en kijkt niet meer om.

Meteen komen ook bij het publiek de emoties los. Fotografen beseffen met trillende benen dat ze geluk hebben gehad. Ze waren net bezig de Zwolseweg over te steken toen vanuit het niets de al gebutste en verkreukelde zwarte Suzuki door het publiek kwam aanrijden. Mensen vlogen door de lucht. Een agent op een fiets kan nog net wegspringen voordat de auto met een klap tegen de Naald, het monument voor zowel koning Willem III als koningin Wilhelmina, tot stilstand komt.

Op het voorterrein van Het Loo heerst onbegrip over het voorbijrijden van de bus. ,,Niemand die opkijkt, niemand die zwaait, alleen maar bedrukte gezichten", zegt een vrouw.

Pas minuten later hoort ze via het grote televisiescherm dat verderop staat opgesteld, wat er slechts tientallen meters verderop is gebeurd. ,,Dat dit in Nederland gebeurt", zegt haar dochter ontstelt. Sirenes kondigen de komst van ambulances aan. Boven Het Loo cirkelt een helikopter.

Op het paleis, waar koningin Beatrix een tentoonstelling zou openen over het leven van haar moeder koningin Juliana, wordt dan al koortsachtig overlegd over het vervolg van de dag. Eerst wordt geconcludeerd dat de optocht die op dat moment aan de gang is na een korte onderbreking wordt voortgezet. Maar daarna valt snel het besluit dat, gezien de doden en talrijke gewonden en de impact van de gebeurtenis, alle festiviteiten worden afgelast.

,,Het feest moet langzaam uitdoven", zegt Simon Boon van het plaatselijke organisatiecomité bedrukt. Muziek zachter, kermisgeluid uit, zodat de tienduizenden deelnemers Apeldoorn groepsgewijs en ordelijk zullen verlaten. Burgemeester Fred de Graaf heeft dan via de luidsprekers langs de route het beëindigen van het feest al aangekondigd. Hij gaat daarna naar het crisiscentrum voor nader overleg en meer informatie.

Het strijken van de koninklijke standaard op paleis Het Loo duidt op het vertrek, via de tuin aan de achterkant, van de koninklijke familie naar het nabijgelegen kasteel Het Oude Loo. De familie is 'zeer, zeer aangeslagen'. In eigen kring wordt het nieuws gevolgd en besproken. Voor zover bekend zijn ook de kleinkinderen van Beatrix en Margriet daar aanwezig.

Zij zouden op deze bijzondere Koninginnedag, die in het teken stond van de honderdste geboortedag van koningin Juliana en de zeventigste verjaardag van Pieter van Vollenhoven, hun debuut maken bij het geplande defilé. Beteuterd kijken muziekkorpsen en deelnemers aan die bonte optocht voor de koninklijke familie vanachter dranghekken naar het akelig lege paleis.

Daar wappert de nationale driekleur inmiddels halfstok. Alle versieringen worden weggehaald. ,,Wat begonnen is als een prachtige dag is geëindigd in een vreselijk drama, wat ons allen heel diep heeft geschokt", zegt een zeer geëmotioneerde koningin Beatrix namens haar familie in een verklaring voor de televisie. © GPD; Foto's: © GPD & AP 

Gelukkig het staatshoofd dat ook een eigen mening heeft

OPINIE. KRO Reporter heeft een belangrijke ontdekking gedaan, zo bleek zondag uit het televisieprogramma waarin werd gesproken over de invloed van het staatshoofd op bewindslieden. De ontdekking gold het feit dat de koningin inderdaad inhoudelijke gesprekken voert met ministers!

Het gaat bij de regelmatige ontmoetingen niet over de krokussen in Keukenhof of de kleinkinderen op skivakantie in Lech, maar over nut en noodzaak van het sluiten van instellingen, de juiste werkhouding van diplomaten in het buitenland, benoemingen, effectiviteit van beleid en nog veel meer. In het KRO-programma werd de indruk gewekt dat het een nieuw fenomeen betrof en niet een eeuwenoud gebruik.

Immers de stadhouders maakten al gebruik van hun recht en hun mogelijkheid om met bewindvoerders en regenten te praten over dit soort zaken en na hen deden de koningen dat. Buiten Nederland is het dagelijkse praktijk in (bijna) alle landen met een staatshoofd dat niet de dagelijkse leiding van zijn land in handen heeft. Het behoort tot het standaardpakket van een staatshoofd om de vinger aan de pols van de samenleving te houden, en om een oogje in het zeil te houden.

Burgers beseffen en weten dat heel goed. Niet voor niks krijgt koningin Beatrix jaarlijks een paar duizend brieven van veelal wanhopige Nederlanders die haar als laatste reddingsboei zien in een vaak wanhopige bureaucratische strijd met andere overheden. Het Kabinet van de Koningin - haar ambtelijke secretariaat - zorgt dat die brieven terecht komen waar ze thuishoren: de minister of de burgemeester, maar na een tijdje wordt wel netjes namens het staatshoofd geïnformeerd of de zaak cq klacht is afgehandeld.

Met enige verbazing werd in het programma vastgesteld - maar het is allerminst nieuw - dat koningin Beatrix zeer nauwgezet is en precies opschrijft wat er in gesprekken is gezegd en aan de orde is gekomen. Dat opschrijven in kleine boekjes doet ze overigens altijd en overal - jammer dat politici minder nauwkeurig zijn. Maar ja voor hen is het wel handig dat uitspraken en afspraken niet precies vastliggen, zodat ze een jaar, een maand of zelfs een week later een ander standpunt kunnen innemen. Een staatshoofd die herinnert aan eerdere beloftes is dan natuurlijk hoogst irritant. Maar zo'n nationaal geheugen kan helemaal geen kwaad.

Is dat beïnvloeding? Is dat fout? KRO Reporter wekte wel die indruk, en de programmamakers vonden al rap gehoor bij SP en PVV, die al voor de uitzending weer in krasse bewoordingen spraken over het snoeien in het takenpakket van het staatshoofd. Zonder zelfs maar te beseffen dat ook wanneer de koning(in) geen deel meer uitmaakt van de regering diezelfde gesprekken tussen haar en de minister-president zullen plaatsvinden en de brievenstroom naar Noordeinde zeker niet zal opdrogen. Het staatshoofd - ook een president - moet op de hoogte zijn en blijven van wat er in een land gebeurt - al was het alleen maar ten behoeve van staatsbezoeken.

Ook de Zweedse koning, die door bepaalde kringen in Den Haag graag als voorbeeld wordt genomen, heeft nog altijd (veel) invloed. Hij komt ook overal, ziet en hoort veel, zit zelfs af en toe bij kabinetsvergaderingen en vertegenwoordigt Zweden in het buitenland. Ook hij geeft gevraagd en ongevraagd advies, en fluistert de premier wel eens wat in. En naarmate een staatshoofd langer dienst doet en meer ervaring heeft, wordt er ook meer geluisterd.

Maar luisteren is nog niet hetzelfde als het advies opvolgen. Zoals oud-minister Pieter Kooijmans zei bij KRO Reporter: ministers luisteren bijvoorbeeld ook naar hun partner. Of naar de buurvrouw. Het gaat erom dat je je goed informeert, en uiteindelijk staat voor de beslissing die je neemt. Als je vindt dat het herbarium in Leiden dicht kan, dan sluit je het, ook als de koningin dat niet verstandig vindt. Als je Saskia Stuiveling wil als hoofd van de Algemene Rekenkamer en de koningin heeft de voorkeur voor een ander, dan kies je Stuiveling als je die het meest geschikt vindt.

Maar dat het staatshoofd, of het nu Beatrix, Carl Gustaf of president Horst Köhler betreft, een mening heeft en die deelt, is gezond, inherent aan het ambt en volstrekt normaal. Wat de KRO ook mag beweren.

© HJ, Foto's: Dutch Photo Press Patrick van Katwijk

Jammer dat republikeinen de feiten niet op rijtje hebben

Elke monarchie krijgt - helaas - de republikeinse beweging die het verdient. Helaas omdat de republikeinse beweging in Nederland zo inhoudsloos is. Met steekhoudende argumenten en harde feiten zou een waardevolle discussie kunnen ontstaan over de voors en tegens van een monarchie aan het begin van de 21ste eeuw.

De recente ophef over de kosten van de monarchie - of beter, van het staatshoofd - was koren op de molen van het Republikeins Genootschap en zijn vrienden. Die Oranjes die profiteerden maar van 'onze belastingcenten' en dat moest maar eens uit zijn. Dat oud-minister Gerrit Zalm met een inmiddels door het kabinet overgenomen voorstel is gekomen om de kosten overzichtelijk in beeld te brengen, kwam het Genootschap niet goed uit. Niet zo gek dus dat Hans van den Bergh als woordvoerder van het Republikeins Genootschap en lid van het Nieuw Republikeins Genootschap de aanval opende in De Volkskrant.

,,Iedere ingewijde weet dat het monarchale stelsel boordevol ongerijmdheden zit, vooral als het om de financiële aspecten gaat", betoogt Van den Bergh. ,,Nu het officiële rapport van oud-minister Zalm over de jaarlijkse kosten van het koningshuis is verschenen, blijkt dat opnieuw." Het rapport is een  poging de lasten van het vorstenhuis onschuldiger voor te stellen dan ze zijn, meent hij. Van den Bergh voert aan dat 'ruim 39 miljoen euro' die het koningshuis kost slechts goedkoop lijkt. De Britten zijn immers 50,5 miljoen euro kwijt aan hun koningin.

,,Maar Elizabeth II betaalt weer wel belasting, terwijl onze betaalde koninklijke functionarissen al generaties lang geen inkomstenbelasting betalen, geen vermogensbelasting en geen successierechten; ook zijn zij vrijgesteld van schenkingsrecht, zodat de koningin haar zusters zonder kosten uitkeringen kan toekennen. Het is voor een buitenstaander moeilijk te becijferen  – Zalm had het kunnen berekenen – hoeveel de staatskas hierdoor jaarlijks misloopt en de laatste twee eeuwen is misgelopen", aldus Van den Bergh.

Gemakshalve laat hij weg dat Elizabeth maar gedeeltelijk belasting betaalt, dat zij en troonopvolger Charles nog archaïsche eigen inkomsten hebben en verder ook van allerlei betalingen zijn vrijgesteld. Van den Bergh gaat verder. Hij vindt het niet terecht dat kostenposten als huisvesting en beveiliging niet worden weggezet op de begroting van 'De Koning'.

,,Natuurlijk moeten die bedragen (voor verzekering, onderhoud van de paleizen et cetera) wel degelijk aan de monarchie worden toegerekend, want de gebouwen zouden anders verkocht of verhuurd kunnen worden of voor ander zinvol gebruik beschikbaar komen. Wat zou het Amsterdamse Paleis op de Dam, dat 362 dagen per jaar goeddeels leegstaat, niet (weer) schitterend kunnen functioneren als historisch museum binnen de Republiek der Nederlanden!"

Feitenkennis is niet de sterkste kant van Van den Bergh. Het Amsterdamse Paleis is een aantal maanden per jaar open voor het publiek; en een ander staatshoofd zou ook onderdak moeten worden geboden, dus de andere gebouwen zouden ook zonder monarchie niet beschikbaar komen. Ook in Duitsland, Frankrijk en de Verenigde Staten worden woningen cq paleizen beschikbaar gesteld aan het staatshoofd. De Franse president Nicolas Sarkozy heeft zelfs meer paleizen tot zijn beschikking dan koningin Beatrix.

Van den Bergh vliegt in zijn betoog vervolgens helemaal uit de bocht, of wordt zelfs demagogisch wanneer hij stelt: ,,De verbouwingen die momenteel in en aan het voormalige Amsterdamse raadhuis op instigatie van Beatrix gaande zijn, komen niet alleen neer op verkrachting van een eeuwenoud monument, maar ook op kapitaalvernietiging (verspilling van belastinggeld). Na de afschaffing van de monarchie zullen ze immers weer ongedaan gemaakt moeten worden."

Dat Amsterdam het raadhuis, nadat o.a. koning Willem I het wilde teruggeven, zelf in 1936 overdroeg aan het Rijk, vergeet Van den Bergh - dat zou het betoog ontkrachtten. Dat het reeds rijkseigendom is en dat de Rijksgebouwendienst verantwoordelijk is voor de renovatie (straks ook van de in slechte staat verkerende buitenkant) komt ook niet in zijn straatje van pas.

Van den Bergh vindt het verder niet terecht dat ,,ook de kosten voor beveiliging van de hele familie van Oranje weggelaten uit de berekening." Ze horen volgens hem wel degelijk tot de werkelijke kosten van het monarchale stelsel. ,,Niets is typerender voor een koninklijk staatshoofd dan dat zijn hele familie continu moet worden beschermd", stelt Van den Bergh.

Maar ook in Frankrijk en de Verenigde Staten worden familieleden van het staatshoofd beschermd. Oud-presidenten in de VS kregen tot George W. Bush zelfs bescherming voor de rest van hun leven; Bush krijgt het voor de komende tien jaar. Het kabinet volgt met het overnemen van het voorstel van Zalm internationaal gebruik. Maar het aangeven van een totaalbedrag is op zich niet zo gek.

Van den Bergh wil de kosten van Alexanders hobby watermanagement ook teruglezen in de begroting, evenals de staatsbezoeken. Volgens hem worden die door ,,Zalm uitgezonderd, omdat ze in departementale begrotingen worden toegelicht en verantwoord. Maar dat is een kromme redenering: het ging er immers juist om alle kosten helder in kaart te brengen en netjes bij elkaar op te tellen."

Dat gebeurt echter gewoon: het staat als aparte post bij Buitenlandse Zaken en is dus makkelijk te vinden. De kosten gelden echter niet alleen het staatshoofd, maar ook de minister en zijn gevolg. En een staatsbezoek is niet typisch des konings, maar des staatshoofds - president of koning(in). Van den Bergh weet natuurlijk waarom het kabinet voor deze wijze van boekhouden kiest: op die manier wordt 'het schrikbarende totaal' uit beeld gehouden. Voorbeeld daarvan zijn volgens hem de vliegkosten.

,,Dat alle Oranjes voor hun privéreizen gratis kunnen vliegen, blijft in mijn ogen onaanvaardbaar, evenals het hun toevallen van alle mogelijke andere emolumenten (denk aan het niet sturen van rekeningen door bevriende relaties, door artsen en door hofleveranciers) waarvan we de ronde getallen uiteraard ook nooit onder ogen zullen krijgen." Over de transportkosten valt veel te zeggen, maar Van den Bergh negeert de feiten, daarmee zijn betoog ontkrachtend. Op het staatshoofd na vliegt namelijk geen van de Oranjes ook privé louter gratis.

Van den Bergh gaat verder: ,,De kern van de zaak blijft toch dat de Nederlandse koning(in) een salaris ontvangt dat zeventien maal hoger is dan dat van president Obama, terwijl het werkelijke belang van de functie toch bescheidener is." Beatrix (salaris 813.000 euro) krijgt inderdaad veel meer geld dan Obama (400.000 dollar, zo'n 316.000 euro) - daarover kun je discussiëren. Maar zeventien keer is aantoonbaar onjuist.

Natuurlijk, de koning(in) krijgt nog meer geld, maar daarvan moet ze zelf haar personeel betalen. Voor Obama wordt dat gedaan, en veel van de mensen die met hem samenwerken hebben een regeringsfunctie en worden uit de staatkas betaald. Jammer nogmaals dat Van den Bergh zich niet aan de feiten houdt. Op die manier wordt een goede discussie over de kosten onmogelijk. © HJ

Wanneer is er sprake van een dubbele nationaliteit?

Wanneer heeft iemand een dubbele nationaliteit? Hoe wordt dat gedefinieerd en wie stelt dat vast? Zijn er vaste regels en wordt een actieve rol verwacht van degene die een dubbele nationaliteit heeft? Het zijn zo maar wat vragen die opborrelen nu GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi de ‘dubbele nationaliteit’ van koningin Beatrix (en prinses Margriet) heeft opgerakeld. Wat hij met zijn vragen daarover beoogd, is vooralsnog onduidelijk.

Koningin Beatrix heeft geen Brits paspoort. Als het hebben van twee paspoorten voorwaarde is voor een dubbele nationaliteit, dan voldoet zij daar niet aan. De koningin zou er mogelijk wel aanspraak op kunnen maken, maar kun je daarom spreken van een ‘dubbele nationaliteit’?

Tal van kinderen van Nederlandse emigranten ouders hadden vroeger het recht om voor hun achttiende verjaardag te kiezen voor de Nederlandse nationaliteit, ook al waren ze geboren in Nieuw-Zeeland, Canada, de Verenigde Staten of Australië. De vaderlandse basketbalcompetitie werd een tijdje zelfs overstroomd door zulke ‘Nederlandse Amerikanen’.

Die hadden op een gegeven moment twee paspoorten, omdat ze er om hadden gevraagd. Maar hadden ze daarvoor, vanwege het simpele recht om een paspoort te mogen vragen, al een dubbele nationaliteit. Als ze geen aanvraag deden, bleven ze enkel Australiër, Amerikaan of Canadees.

Prinses Máxima voelt zich en vindt zich Nederlandse. Ze heeft een Nederlands paspoort. Maar de Argentijnse wet staat haar niet toe haar staatsburgerschap van dat land op te geven. In haar eigen opvatting heeft Máxima een enkele nationaliteit (en wellicht ook een enkel paspoort) - maar volgens Argentinië heeft ze een dubbele nationaliteit.

Máxima’s situatie verschilt natuurlijk enigszins van die van koningin Beatrix en prinses Margriet. Op basis van een Britse wet uit 1705 zijn zij volgens Brits recht ‘British subject’. Maar is dat voldoende? Moeten daar geen handelingen op volgen? Zoiets als in de protestantse kerk gebruikelijk: belijdenis doen, opdat de keuze van lidmaatschap door de ouders bij de doop gemaakt ook zelf bewust wordt aanvaard?

Of, een andere analogie: bij de katholieken is een niet geconsumeerd huwelijk niet geldig - zolang er geen paspoort is aangevraagd is er ook geen sprake van een Britse nationaliteit. Dat is ook de houding die de koningin in deze aanneemt.

Rest de prangende vraag wat Jessurin d’Oliveira en Tofik Dibi met hun vragen over de vermeende dubbele nationaliteit - die behalve Beatrix ook Juliana, Wilhelmina, en de koningen Willem I, II en III hadden, nu eigenlijk beogen… © HJ

Lees ook: Beatrix wil niets weten van Britse nationaliteit en Ongebruikelijk verzoek om Brits paspoort

Rechten en plichten, gunsten en de media

OPINIE - Een kroonprins heeft rechten en plichten. Het recht op privacy en het recht op vakantie bijvoorbeeld. De plicht om zich voor te bereiden op zijn toekomstige taak en om staatkundig geen brokken te maken. De media hebben ook plichten. Het eerbiedigen van de privacy van de kroonprins bijvoorbeeld. Over het recht om over de kroonprins en zijn familie te berichten bestaat verschil van mening.

Dat tijdens de wintersportvakantie opnamen kunnen worden gemaakt is vanuit koninklijk oogpunt bezien een gunst, en geen recht van de media en zeker geen plicht van de kroonprins. Hetzelfde geldt voor het geven van commentaar. Het gaat tenslotte om vakantie, geen staatszaak.

Er valt niet zoveel af te dingen op die gedachtegang. Behalve dan dat er afspraken circuleren, Mediacode geheten, waarvan de kroonprins verwacht dat alle media zich er naar schikken. Wie dat niet doet, kan voor de rechter worden geroepen en is niet welkom op speciale koninklijke evenementen zoals bijvoorbeeld een wintersportvakantie.

Drijfveer van de Mediacode is respect voor privacy, met name voor de jongste generatie. De meeste Nederlandse media onderschrijven de gedachtegang van die code, die ze overigens nooit hebben ondertekend of aanvaard. In ruil voor privacy belooft de kroonprins af en toe een fotomoment en geeft hij zelf ook foto's.

De laatste jaren kwamen daar korte gesprekjes met de pers bij die fotosessies bij. De gesprekken complementeerden de beelden en zorgden voor leuke reportages in de kranten. Staatszaken? Meestal niet, maar juist in het krachtenveld van mediawensen, Mediacode, privacy en koningshuis een aardige en welkome aanvulling.

De botte weigering van de kroonprins om in Lech met de pers te praten - vooraf herhaaldelijk aangekondigd, zowel persoonlijk als via de Rijksvoorlichtingsdienst - is  onprofessioneel, en tegen de geest van de door hemzelf ingestelde en zo bewierookte Mediacode en afspraken met de media. En dat alleen maar om te demonstreren dat praten met de pers een gunst is, geen recht en geen plicht. Een gemiste kans. © HJ; Foto: © DPP Patrick van Katwijk; Meer over Lech, op pagina Achtergronden

Suggesties voor vragen over 'Pilpilcura'

Het bericht dat prins Willem-Alexander en prinses Máxima hebben geïnvesteerd in Argentinië - donderdag nog eens breed uitgemeten in het Argentijnse blad Caras - heeft met enige vertraging ook de andere Nederlandse media bereikt. Het wachten is nu op de eerste reacties en vragen uit de Tweede Kamer.

Om het onze parlementariërs makkelijk te maken hieronder, met een vette knipoog, een aantal suggesties. Naar believen aan te vullen.

- ,,Dit is ronduit gênant. Hoe kan ons kroonprinselijk paar in deze tijd van crisis geld wegzetten in Argentinië. Dat geld moet in Nederland worden uitgegeven."

- ,,Het is wettelijk, maar wel onwenselijk. Het koningshuis moet het goede voorbeeld geven!"

- ,,Dit is niet de koninklijke weg. Als ons goed betaalde koningshuis geld over heeft, dan kan dit het beste worden teruggestort in de schatkist."

- ,,Ongetwijfeld is de ozb in ArgentinIë lager dan in Wassenaar. Dit riekt dus naar belastingontduiking. Mijn partij gaat daar vragen over stellen aan de premier."

- ,,De aankoopconstructie getuigt niet van een hoogstaande  belastingmoraal en verdient geen schoonheidsprijs."

- ,,Dit toont aan dat investeren alleen voor rijke mensen is en niet voor domme of arme mensen. Dat is een verkeerd signaal."

- ,,Het gaat erom dat je uiteindelijk niet probeert om alle gaatjes te vinden om zo veel mogelijk in de zon te zitten."

- ,,Ik wil weten of de prinsesjes de komende jaren ook op deze ranch moeten gaan werken?"

- ,,Wanneer kunnen we er een weekendje logeren?"

© GPD. Voor foto's van de estancia, zie weekblad Privé. 

Dubbelfunctie zit koningin Beatrix opeens in de weg

Koningin Beatrix is behalve staatshoofd ook hoofd van de koninklijke familie. Beide functies beginnen elkaar in de weg te zitten nu de samenleving, met mediageile parlementsleden voorop, hypergevoelig is geworden voor alles wat met de Oranjes en aanverwanten heeft te maken. Het gaat dan vooral om geldzaken, huisvesting en transport, maar de Kamer bemoeit zich ook al met welk eten op tafel komt in het paleis.

De dubbelfunctie van de koning(in) is historisch bepaald. "L’état c’est moi" meende de Franse ‘zonnekoning’ Lodewijk XIV driehonderd jaar geleden al. De geschiedenis van het vorstenhuis was meteen de historie van een land. Koningschap en staat vielen naadloos samen. Voor beide waren ook geen aparte huishoudboekjes, al golden voor de vorst wel andere regels dan voor de ‘onderdanen’.

Eigenlijk pas in de negentiende eeuw zijn vorstenhuis en staat enigszins ontrafeld en ontkoppeld, maar doorgaans bemoeide de staat zich niet met de huisregels van de regerende familie. In die regels werd bijvoorbeeld bepaald hoe de opvolging was geregeld en de verdeling van een erfenis en aan welke voorwaarden een huwelijkskandidaat moest voldoen. Regels die vaak afweken van hetgeen in een Burgerlijk Wetboek was geregeld voor ‘burgers’.

Naarmate de staat meer en het staatshoofd minder te zeggen kreeg, werden door de staat regels opgesteld over opvolging en erfrecht, onafhankelijk van de vorstelijke huiswet. Een aantal koningshuizen heeft nog wel zo’n huiswet, maar is de bijbehorende kroon verloren. Zo hebben Duitse rechters de afgelopen negentig jaar al menig gefrustreerde prins voor de balie gehad, die vroeg om de regels uit de huiswet opzij te zetten opdat hij zijn ‘wettelijk’ erfdeel kon incasseren.

Ook in Frankrijk en Italië is regelmatig heibel tussen de afstammelingen van de aan de kant gezette dynastieën en telkens weer gaat de ruzie behalve over geld en aanzien, over toepassing van de soms eeuwenoude huisregels. De nog regerende koningshuizen hebben die problemen minder omdat de staat de regelgeving min of meer heeft overgenomen, danwel medebepaald.

Kijk maar naar het veranderen van de opvolgingsregels in o.a. Noorwegen, België, Nederland en Zweden. In dat laatste geval ging de wetgever zelfs in tegen de wensen van de koning (Carl XVI Gustaf), die niet wilde dat zijn zoon kroonprins Carl Philip zijn plaats moest afstaan aan zijn oudere zus, nu kroonprinses, Victoria.

In Noorwegen werd dat probleem voorkomen door de wijziging - troonopvolging door de eerstgeborene en niet per se door de oudste zoon- pas te laten gelden voor de eventuele kinderen van kroonprins Haakon. België daarentegen koos ervoor om het afschaffen van de zogenoemde Salische wet wél met terugwerkende kracht te doen plaatsvinden, met als al of niet bewust gekozen effect dat prins Laurent voor de troonopvolging niet meer serieus meedeed.

Wat heeft dit alles nu te maken met koningin Beatrix? De staat regelt haar zaken als staatshoofd, maar daarnaast heeft (had) ze nog speelruimte als hoofd van de familie. De staat bemoeit zich (nog) niet met wie van de familie komt opdraven op Koninginnedag bijvoorbeeld, dat is iets voor het familieberaad. De staat bepaalt wie een uitkering krijgt en wie gebruik mag maken van het regeringsvliegtuig, maar familiehoofd Beatrix mag zelf bepalen of ze een auto naar Schiphol stuurt om haar zus Christina op te halen.

De staat geeft het staatshoofd geld om haar eigen huishouden in goede banen te leiden en om bijvoorbeeld een schatbewaarder (thesaurier) te betalen. Deze moet ervoor zorgen dat het koninklijke huishoudboekje klopt, dat rekeningen en belastingen op tijd worden betaald, en dat het geld goed wordt besteed. Sinds jaar en dag is het daarbij gebruikelijk dat de thesaurier voor de hele familie werkzaamheden kan verrichten, zoals Edwin de Roy van Zuydewijn tot zijn verbazing merkte.

Deze ‘koninklijke klantenservice’ kan worden aangemerkt als bemoeizucht of een uiting van extreme controle, maar het is net zo goed verstandig en handig om alles in één hand te houden. Al was het maar omdat niet alleen de Belastingdienst belangstelling heeft voor de koninklijke aangiften. Vanuit dat beleid is het dus logisch, normaal en begrijpelijk dat op Noordeinde ook familiezaken worden afgehandeld - ook voor prinses Christina of de kinderen van prinses Irene.

Maar wat tot voor kort ‘normaal en begrijpelijk’ was, is dat in de mediacratie steeds minder, zo is de afgelopen weken andermaal gebleken toen De Volkskrant eens een kijkje nam bij de Haagse Kamer van Koophandel. ,,Een smet op het Koninklijk Huis", vond één van de Kamerleden het gegeven dat Christina voor de stichting die toezicht houdt op haar trust in Guersney, Noordeinde als postadres had laten registreren. En dit weekeinde bleek dat de familie De Bourbon de Parme hetzelfde heeft mogen doen

Bij alle verontwaardiging van de parlementsleden - de eventuele schade die het aanzien van de koningin oploopt, wordt toch in eerste instantie door henzelf veroorzaakt - valt op dat er voor de koninklijke familie opeens een nieuwe wettelijke norm wordt geïntroduceerd. Legaal of illegaal, toegestaan of niet toegestaan, het is niet meer voldoende. Een regeling of een stichting kan volkomen legaal zijn, maar voor de Oranjes geldt een nieuwe categorie: wenselijk of niet wenselijk.

Dat brengt de koningin als staatshoofd én als familiehoofd in een lastig parket. De wet is duidelijk, maar ‘wenselijk’ kent geen vastomlijnde definitie en die hangt bovendien af van plaats en tijd en niet te vergeten medium en/of politieke gezindte. Parlementsleden vinden in het algemeen dat er voor het Koninklijk Huis zo min mogelijk uitzonderingen moeten gelden op de algemeen geldende regels.

Zodra de koninklijke familie (dus niet alleen de leden van het Koninklijk Huis) daar echter naar handelt, wordt deze aangesproken op een bijzondere verantwoordelijkheid en een eeuwig geldende voorbeeldfunctie (‘La Forza del Destino', Noblesse Oblige). Het is niet goed of het deugt niet. Zo’n dubbele moraal tast het functioneren van de monarchie aan, en beperkt ook de wettelijke speelruimte en vrijheid van de leden van de koninklijke familie.

Dit staat overigens los van de discussie of het slim is om in een hype-gevoelige tijd ook voor familieleden Noordeinde te gebruiken als postadres, zeker in zake financiën. 

© Royalblog HJ; Foto's: © Dutch Photo Press, Patrick van Katwijk, GPD, Royal Press Europe.

'Noordeinde verzamelplek Oranje postbussen'

Prinses Christina is niet de enige die Paleis Noordeinde als postadres gebruikt. Dat meldt De Volkskrant zaterdag. Ook een privéfonds van de familie De Bourbon de Parme heeft Noordeinde 68 als adres, zo blijkt uit gegevens van de Haagse Kamer van Koophandel.

Volgens De Volkskrant wordt een privéfonds vanuit het paleis bestuurd, maar het bestuur van het in 2005 opgerichte Lysfonds bestaat uit prins Carlos Hugo en drie van zijn kinderen. De krant beweerde een week eerder ook ten onrechte dat de stichting die toezicht houdt op prinses Christina’s Daffodil Trust vanuit het paleis werkte. Het gaat slechts om het postadres.

Niettemin vindt PvdA-Kamerlid Paul Tang dat ‘heel onhandig’. ,,Hier wordt de indruk gewekt dat Paleis Noordeinde een grote verzameling brievenbusmaatschappijen huisvest. Dat is slecht voor het aanzien van de koninklijke familie en het is bovendien slecht voor de belastingmoraal", aldus Tang.

Het Lysfonds (‘lys’ is Frans voor lelie) is een zogenoemd ‘besloten fonds voor gemene rekening’. Het betreft een legale constructie die vermogende families gebruiken om minder belasting te betalen over schenkingen en erfenissen. Het fonds zelf betaalt geen belasting, zo bericht De Volkskrant.

De krant voegt eraan toe: ‘Niet bekend is of de De Bourbon de Parmes ook geld van Juliana en Bernhard hebben geërfd. Waarom prinses Margarita geen deel uitmaakt van het Lysfonds is onbekend. Haar twee broers en haar zus maken deel uit van het fondsbestuur.’

Het lijkt evenwel voor de hand te liggen dat alle kleinkinderen van koningin Juliana en prins Bernhard op een of andere manier hebben geërfd; misschien niet allen op gelijke wijze, gezien de verschillende financiële situatie van hun ouder(s). Dat prinses Margarita in 2005 niet meedoet, is eveneens logisch gezien haar positie en huwelijkse staat op dat moment. © GPD; Bron: De Volkskrant

Spelregels voor reacties op website

Met enige regelmaat laten bezoekers en lezers van de website reacties achter. Ze hebben commentaar, weten het al of niet terecht beter, doen suggesties voor aanvullingen en verbeteringen, geven tips en aanwijzingen, ventileren hun mening of stellen vragen. Dat alles wordt zeer op prijs gesteld - vooral de kritische geluiden en de verbeteringen van (stomme) fouten. De site wordt er beter door.

Er zijn bezoekers die in discussie willen over een bepaald artikel, die het er niet mee eens zijn, of vooringenomenheid of domheid veronderstellen. Om met hen in contact te kunnen treden, wordt een e-mailadres gevraagd bij het achterlaten van de reactie. Ook gaan reacties eerst langs de eindredactie om spam en scheldpartijen tegen te houden.

Niet iedereen vindt het leuk of nodig een emailadres achter te laten. Er wordt dan een vals adres opgegeven; dat is jammer, want daardoor kan ik niet reageren op persoonlijke getinte opmerkingen. Een naschrift is niet altijd voor iedereen geschikt.

Wanneer het vermoeden bestaat dat het adres niet klopt, wordt er eerst een mail naar toegestuurd. Blijft die onbeantwoord of komt-ie als onbestelbaar terug, dan wordt de reactie niet geplaatst of verwijderd. Wat dat betreft gelden ook hier de regels van de ingezonden brievenrubrieken van de aangesloten kranten. © GPD

Honden zijn in Korea voortaan vee

Honden krijgen in Zuid-Korea de status van vee, net als koeien, kippen en varkens. Dat heeft de Koreaanse regering besloten teneinde de grootschalige milieuvervuiling door hondenpoep tegen te gaan. Zuid-Korea telt 720.000 hondenboerderijen, waar zo'n 2,5 miljoen viervoeters worden gehouden voor de slacht.

Het doden van honden en de verkoop van hun vlees voor consumptie is in Korea niet toegestaan. Maar hondenvlees is een delicatesse die veel Koreanen zich niet willen ontzeggen, en de autoriteiten knijpen een oogje toe. De talrijke restaurants en de tienduizenden fokkerijen en duizenden slagers worden gedoogd. Die vrijbuiterstatus levert echter problemen op die de regering nu gaat aanpakken.

De miljoenen honden die in kleine hokken over het hele land verspreid worden vet gemest, zorgen voor enorme hoeveelheden uitwerpselen. De boeren dumpen die in rivieren, beken en op het land. Ze vormen zo de belangrijkste milieuvervuilers van Korea. Voor de regering is het moeilijk dit probleem aan te pakken, omdat de regels die bijvoorbeeld voor veehouderijen gelden, niet op hondenboeren van toepassing zijn.

Wie koeien en varkens houdt, moet voorzieningen treffen om de mest te verwerken. De hondenfokkers hoeven dat niet. Het ministerie van Milieu heeft na lang aarzelen echter besloten aan die situatie een eind te maken door honden onder de noemer van vee te brengen. Hondenfokkers met meer dan zestig vierkante meter aan hokken moeten eind september maatregelen hebben genomen om de hondenpoep op te vangen en te verwerken.

De maatregel treft volgens schattingen eenderde van de fokkers. De aanvankelijke aarzeling van het ministerie heeft te maken met het feit dat Zuid-Korea honden niet als voedsel wil aanmerken, mede gelet op de gevoeligheden van dierenbeschermers in binnen- en buitenland. Om diezelfde reden heeft het gemeentebestuur van Seoel eerder dit jaar afgezien van een soortgelijke maatregel.

Omdat hondenvlees officieel geen voedsel is, zijn er geen regels voor de slacht, is er geen keuring van en toezicht op het vlees, noch op de restaurants en eethuizen die het vlees op tafel zetten. Hondenvlees zit volgens de gezondheidsdienst van de gemeente vaak vol metalen, antibiotica en schadelijke bacteriën, maar de voedselautoriteit kan niets ondernemen.

De Zuid-Koreaanse dierenbescherming reageert terughoudend op het voornemen van het ministerie van Milieu. ,,Gezien de enorme mestproblemen kunnen we niet tegen deze maatregel zijn, maar we houden scherp in de gaten of hondenvlees tegelijkertijd niet als voedsel wordt erkend en de handel in hondenvlees niet wordt gelegaliseerd", aldus een zegsman. © GPD

Korea reconstrueert koninklijk verleden

Korea is zijn koninklijk-keizerlijk verleden niet vergeten. Integendeel. Kosten noch moeite worden gespaard om de oude grandeur te herstellen en de hofcultuur van de Joseon dynastie weer tot leven te brengen.

Paleizen worden gerenoveerd of simpelweg herbouwd, minutieus gereconstrueerd - inclusief het meubilair en de gebruiksvoorwerpen.

Er is weer een ceremoniële aflossing van de koninklijke wacht, een officiële opening en sluiting van de paleispoorten, koninklijke ceremoniën worden nagespeeld en opnieuw opgevoerd.

De republiek Korea spendeert miljoenen aan een reconstructie van het glorieuze verleden, daarmee impliciet ook de Japanse koloniale overheersing die aan de dynastie een einde maakte wegpoetsend.

De koninklijke paleizein in Seoul waren en zijn van hout. Geen wonder dat sinds het begin van de Joseon dynastie (1392) veel verloren is gegaan.

Brand, oorlog, brand, oorlog, en tenslotte de Japanse bezetting (1910-1945) en daarna de Koreaanse oorlog, hebben hun sporen achtergelaten. Houten paleizen hebben zo hun houdbaarheidsdatum en herbouw is niets nieuws.

De schaal waarop Korea echter de verschillende paleizencomplexen in de hoofdstad nieuw leven in blaast, is echter opmerkelijk. En niet alleen de gebouwen worden nagebouwd, ook alle voorwerpen die daarin ooit een plaats hadden.

Oude traditionele ambachten worden in ere hersteld om die gebruiksvoorwerpen, van hofkleding, sieraden, meubilair, schilderijen en muziekinstrumenten na te kunnen maken.

Het resultaat roept enigszins gemengde gevoelens op. De pracht en praal bijvoorbeeld die op dit moment te zien is in de Seokjojeon Hall van het Deoksugung Paleis in Seoul is adembenemend. Maar alle voorwerpen zijn nieuw, nagemaakt, replica’s.

Hoe goed blijkt in het National Palace Museum naast het immense Gyeongbokgung paleiscomplex. Daar is het ‘echte’ uitgestald, dat de eeuwen van brand, oorlog en geschiedenis heeft overleefd.

Gyeongbokgung zelf is een mix van oud en nieuw. Brand verwoestte al in 1592 het meeste en pas in 1867 liet koning Gojong, die zichzelf dertig jaar later tot keizer uitriep om op gelijk niveau te komen met de ‘buren’ China en Japan, het herbouwen. Lang konden hij en zijn nakomelingen er niet van genieten; de Japanners begonnen na de bezetting met het afbreken van de meeste gebouwen.

De Japanse gouverneur-generaal voor Korea bouwde zijn hoofdkwartier binnen Gyenongbokgung. In 1995 besloten de Koreanen om dit aan de koloniale bezetter herinnerende complex af te breken, en om het paleiscomplex in oude luister te herstellen. En zo is Gyeonbokgung een de laatste tien jaar knap gereconstruceerd paleis, dat een sfeer moet oproepen van het einde van de negentiende en het einde van de veertiende eeuw.

Die sfeer wordt daarbij een handje geholpen door de in authentieke - nagemaakte - kleding rondwandelende en marcherende paleiswachten, muzikanten en hofdienaren.

* De foto’s geven een impressie van de paleiscomplexen Gyeongbokgung en Deoksugung. Voor wie meer wil weten is dit prachtige boek een (prijzige) aanrader: 'Joseon Royal Court Culture'. In Korea kost het 28.000 Won, nog geen 18 euro.

© GPD; Foto's: © Royalblog Photo, HJ

Korea viert bevrijding én verjaardag

Korea viert vrijdag Bevrijdingsdag. Op 15 augustus 1945 capituleerde Japan en kwam een einde aan de bijna 35 jarige bezetting van Korea door de Japanners. Op 15 augustus 1948 zag de Republiek Korea het licht, nadat de Amerikanen het bestuur van het land onder de 38ste breedtegraad overdroegen aan de Koreanen. Drie weken later ontstond ook communistisch Noord-Korea.

In media en politiek woedt een strijd over de feestdag. President Lee Myung-bak spreekt van 'National Foundation Day'- dag van de stichting van Korea. Onzin, zeggen zijn tegenstanders: het democratische Korea dankt zijn bestaan aan de vrijheidsstrijders die al sinds maart 1919 met een in Shanghai gevormde voorlopige regering de basis legden voor de huidige staat.   

Onzin, zeggen historici. De semi-mythische oorsprong van Korea dateert van 3 oktober 2333 vChr, en anders was er altijd nog het Koreaanse koninkrijk, met de Joseon dynastie die vanaf 1392 stand hield alvorens de Japanners er in 1910 een einde aan maakten door Korea te bezetten en annexeren.

Dan is zestig jaar wel erg magertjes. En: de bevrijding in 1945 was nóg belangrijker.

Hoe dan ook. Seoul is versierd met vlaggen en de ambtenaren en scholieren hebben vrij, maar de meeste winkels zijn open. De ME heeft ook geen vrij-af. Op het plein voor het stadhuis is een demonstratie gepland - illegaal volgens de autoriteiten, en net kwam een colonne ME-bussen langs om daar de orde te herstellen, en kort daarna honderden krijgsleuzen scanderende, met helmen en wapenstok uitgeruste ME'ers die de tegenovergestelde richting uitrenden.

Democratie in Korea kent zijn beperkingen. © GPD; Foto's: © Royalblog Photo, HJ

Tasmanië kijkt uit naar thuiskomst prinses Mary

Laatste dag in Australië. Zuid-Korea wacht donderdagavond, plaatselijke tijd - zeven uur later dan in Nederland. De afgelopen dagen was Nederland ver weg. De Australiërs hebben alleen maar aandacht voor de Olympische Spelen en dat met name voor de Water Kubus - het zwemmen.

Alleen wanneer een Nederlandse zwemmer/zwemster op spectaculaire wijze een gouden medaille onthoudt aan een favoriete Australiër of aan de Amerikaan Michael Phelps is er kans om hier in het nieuws te komen. Hoewel, ‘Hoogie’ - Pieter van den Hoogenband - is op de televisie een paar keer genoemd. Maar dan wel als een vertegenwoordiger van een voorbije generatie.

Ook de dood van de Nederlandse cameraman Stan Storimans is hier onopgemerkt gebleven. De Franse televisie bracht het nieuws overigens wel, en zo kwam het bericht toch in de hotelkamer in Sydney.

Collega’s uit Nederland hadden het toen al gemeld. Storimans filmde bijvoorbeeld ook koninklijke evenementen, zoals de fotosessie in Wassenaar op 11 juli.

De Australiërs beleven de Spelen op een manier die misschien nog het best is te vergelijken met de manier waarop in Nederland een Europees kampioenschap voetbal wordt beleefd. Cafés hebben vlaggetjes, en overal staan de grote televisieschermen - ook buiten - om op alle tijden van de dag de verrichtingen van de Aussies te kunnen volgen.

En uiteraard is er op televisie en in de kranten, die het hele eerste katern besteden aan de Spelen (het sportkatern is gewoon voorop geplaatst). Afstandelijke berichtgeving is er niet bij. 'We gaan vandaag weer medailles oogsten' - 'heel Australië is met onze zwemmers' en na het winnen van een medaille, slaan alle stoppen door.

Alleen in Tasmanië is er ook een koninklijke twist: ieder moment nu wordt de Deense kroonprinses Mary ‘thuis’ verwacht. Nee, niet in Denemarken natuurlijk, maar in Hobart, waar Christian en Isabella met open armen zullen worden ontvangen door hun neefjes en nichtjes, aldus de plaatselijke krant The Mercury.

Mary wordt zonder terughoudendheid of nadere verklaring aangeduid als ‘Crown Princess Mary’. Dat ze inmiddels Deense is, telt niet mee. "Our Princess Mary" maakt ‘ons Australiërs trots’ aldus de krantenberichten. Mary wordt na de Spelen gevolgd door Frederik. Samen zullen ze ook een paar officiële handelingen verrichten, in Melbourne en Sydney.

De Denen zijn overigens boos op Mary, die naar hun gevoel te aandacht besteedt aan de Australiërs en haar eigen nieuwe landgenoten vergeet. Vooral de aanwezigheid van Mary en Frederik bij het voor-Olympische feest van de Australiërs heeft veel kwaad bloed gezet.

© GPD; Foto's: © RTL, Royalblog Photo, HJ, Royal Press Europe

Week in Tonga in een flits voorbij

Fiji, maandag. De gebeurtenissen in Tonga - spreek uit Tong-a - lijken zich in een droom te hebben afgespeeld. Het zal wel even duren voor het besef doordringt getuige te zijn geweest van een historisch moment, in elk geval in de eeuwenoude geschiedenis van het kleine koninkrijk. Een bijzondere ervaring ook, als verslaggever en reiziger.

Misschien dat het bijwonen van de kroningsplechtigheid in Bhutan dat kan evenaren. De plechtigheden zullen nog ondoorgrondelijker en mysterieuzer zijn dan de traditionele kava-ceremonie in Tonga, waar daarnaast ook duidelijk westerse elementen zijn toegevoegd aan het geheel, zoals de kroningsdienst in de kerk. Bhutan staat overigens, vooralsnog, niet op het reisprogramma.

De hele week in Tonga is een flits voorbijgegaan. Vanaf het moment van aankomst op het kleine vliegveld, met z’n twee à drie vluchten per dag, tot vertrek zaterdagmiddag - weer met de interim-premier van Fiji en vice-president van Kiribati, én, met eigen charter, kroonprins Naruhito van Japan, is er geen tijd geweest voor rust of reflectie. Om half zeven op, om twaalf uur naar bed - meer dan Nuku’alofa is niet bezocht.

Van Tonga zullen we de komende jaren nog veel horen. Koning George zal veel moeten veranderen, of veel moeten laten veranderen, om te zorgen dat Tonga de aansluiting niet verliest met de andere eilandstaten en de grote rijke broers Australië en Nieuw-Zeeland. Politieke en economische herormingen zullen misschien gepaard gaan met schokken, zoals de onlusten van 2006 die aan acht mensen het leven kostte.

En de toekomst van de monarchie zelf zal ook ter sprake komen. George (60) is ongetrouwd, zijn jongste broer is de kroonprins - en komen diens twee zoons als eerste in aanmerking voor de troonsopvolging daarna? Er is nog een oudere broer, die zijn rechten verloor door met een burger te trouwen; zal die proberen zijn rechten terug te krijgen?

,,Er wordt gefluisterd dat er snel weer een kroning zal zijn", zegt een diplomaat op de retourvlucht uit Nuku’alofa… Op dit moment echter is Tonga alweer 700 kilometer verder naar het westen, in een andere tijdzone, in een andere wereld. De eerste dag in Fiji is geheel verslapen, de tweede dag is om te schrijven en bij te komen. Donderdag volgt de doorreis naar Sydney. © GPD

'Ze marcheren perfect voor de koning'

Het feest houdt nog niet op. Het kroningsbal in een tent naast de koninklijke ‘Villa’ duurde tot de vroege uurtjes, dus het was niet zo verwonderlijk dat koning George zaterdagmorgen te laat was voor zijn eigen ‘coronation parade’. Staand in een militair voertuig, met trapje, arriveerde hij op het veld voor het koninklijk paleis.

De militairen, met hun markante Brits-koloniale pith helmen, hadden daar al een uurtje in de zon staan braden. De koning inspecteerde vervolgens zijn ‘Tonga Defence Forces’ (Royal Guard, mariniers en marine)vanuit de auto, alvorens op de tribune plaats te nemen en de troepen langs te zien marcheren - Trooping the Colour ‘Tonga style’.

,,Ze marcheren perfect", aldus een Nieuw-Zeelandse officier bewonderend. De muziek werd verzorgd door een gezamenlijke band van Amerikaanse, Nieuw-Zeelandse, Australische en Tongaanse militairen. Die hadden de afgelopen anderhalve week goed geoefend.

Na de lunch in het koninklijk paleis, met traditioneel Tongaans voedsel, wachtte al weer het volgende evenement: een mega-dansvoorstelling, met traditionele dansen van de verschillende eilanden en delen van Tonga. Maar ook dit onderdeel van de festiviteiten begon niet op tijd - de koning houdt zich aan Tonga tijd: ‘het begint wanneer het begint’.

* Vanuit Tonga is dit het laatste bericht. Aan het einde van de middag plaatselijke tijd is de vlucht naar Fiji.

© GPD, Foto's: Royalblog Photo, HJ

De eigen logica van het postkantoor

Tonga heeft zo zijn eigen logica. Vrijdag, zo werd enige tijd geleden al bekendgemaakt, komen de speciale postzegels uit ter gelegenheid van de kroning. De zegels zijn uiteraard voorgeproduceerd en tonen de koning in vol ornaat, mét kroon en hermelijnen mantel.

Vervelend was dat vrijdag vanwege de kroning een nationale feestdag is. Vervelend in elk geval voor degenen die de postzegels op de eerste dag van uitgifte willen bemachtigen. Het postkantoor van Nuku'alofa zou namelijk gesloten zijn. En zaterdag dan? Ook dicht. ,,Maandag zijn de postzegels te koop", vertelde verkoopster Emeline Faupula vrolijk op woensdag.

Maar dan zijn veel gasten al weg. ,,Hmm". Kom donderdag maar terug, luidde het advies. Dan weten we meer. En inderdaad is de boodschap: we gaan vrijdag toch open. ,,Don’t worry", zei Emeline dan ook met een ontwapenende glimlach. ,,U krijgt de postzegels voor uw vertrek uit Tonga (=zaterdag)".

Vrijdagochtend was het nog even nagelbijten: de postzegels moesten worden opgehaald, en er was geen tijd voorafgaande aan de dienst; maar na afloop ging het goed - zie de foto boven. © GPD; Foto's: © Royalblog Photo; Tonga Post

Tonga zorgt voor aangename verrassingen

Tonga is een land vol verrassingen. ‘Nee’ en ‘ja’ zijn niet in steen gebeiteld. De sfeer tijdens de persbriefing donderdagavond was redelijk grimmig. Media kregen geen toegang tot de kroningsplechtigheid. Verslaggevers niet, en fotografen al helemaal niet.

De koning heeft de beeldrechten van de kroning namelijk verkocht. De opbrengst gaat naar een goed doel: de strijd tegen diabetes, volksziekte nummer één in Tonga (de koning heeft zelf diabetes) en de Stille Zuidzee-eilanden. George wil een onderzoeks- en behandelingscentrum bouwen en openen in Tonga.

Voor de verslaggevers was een tent voorzien, achter de kerk, met in de tent twee televisieschermen, maar geen garantie van beeld…(zoals tijdens de dienst te constateren viel met een schuin oog op de monitoren net buiten de kerk) ,,Ik wil dat je in de tent blijft", zei de mediacontactpersoon van Tonga vrijdagmorgen - en even later bleek waarom. De buitenlandse verslaggevers kregen alsnog een goede plek in de kerk - ze vulden de opengebleven plaatsen.

Nee is geen nee, ja is geen ja. En het moet gezegd: een unieke ervaring en indrukwekkende belevenis. De warmte van de Tonganen, hun uit volle overtuiging meezingen, de mooie dienst. ,,We stellen het zeer op prijs dat u helemaal uit Nederland bent gekomen", zei Tonga’s premier Fred Sevele bij een korte ontmoeting eerder in de week. Het was (is) de moeite meer dan waard.

© GPD; Foto: © Royalblog Photo/Gvt Tonga, pool Peter Halmagyi