Met royale blik - ROYALBLOG.NL

Het is niet bij die ene keer achter dranghekken gebleven

Het moet 3 juli 2001 zijn geweest. Helemaal zeker ben ik er niet van. De aantekening in de agenda laat ruimte voor enige discussie. Het zou ook 22 juni geweest kunnen zijn. De plaats is in beide gevallen hetzelfde: het Binnenhof in Den Haag. In juli had Máxima Zorreguieta daar samen met haar verloofde Willem-Alexander een kennismakingsontmoeting met de Staten-Generaal die net had ingestemd met hun voorgenomen huwelijk.

Tien dagen eerder bezocht het verloofde paar minister-president Wim Kok op het ministerie van Algemene Zaken. Beide keren kwam Máxima op krukken. Ze had kort daarvoor haar enkel gebroken bij een uitstapje in Zweden, waar koninklijk Europa de zilveren bruiloft vierde van koning Carl XVI Gustaf en koningin Silvia.

Het is niet bij die ene keer achter de dranghekken gebleven. De laatste keer was zaterdag 7 mei in paleis Het Loo waar Máxima na afloop van haar rondgang over de aan haar gewijde tentoonstelling een paar minuten had ingeruimd voor een achtergrondgesprek met de pers. Mijn vraag ging over de beleving van de afgelopen tien jaar. Die waren tenslotte net weer even aan haar voorbijgeflitst, in beelden, kleding en voorwerpen die op de kleine expositie zijn samengebracht.

Maar het was natuurlijk niet alleen voor de prinses een wandeling ‘down memory lane’. Ook voor de royaltyverslagger waren er héél veel herkenningspunten: van de festiviteiten rond het huwelijk en de geboortekoorts – bij de aankondiging van de zwangerschap heb ik voor zover de herinnering reikt voor het eerst écht gesproken – tot aan verre reizen naar Australië, Nieuw-Zeeland, Bhutan en Qatar.

Tien jaar achter Máxima aan. Een gekke gedachte. Fotograaf Albert Nieboer praat daarover in een vraaggesprek met de GPD-kranten; bijna tien jaar lang al ziet hij Máxima een paar keer per week, maar van een echt gesprek is het nog nooit gekomen.

Verslaggevers hebben natuurlijk reden om met de prinses te praten: om tekst en uitleg te krijgen bij werkbezoeken, voor een terugblik op een officieel bezoek, voor een praatje bij fotosessies in Wassenaar of Lech, bij achtergrondgesprekken in het paleis. Ook is er de mogelijkheid om in het kielzog van Máxima mee te kijken bij die bezoeken – tegenwoordig trouwens minder dan in de eerste jaren. Dan vang je ook wel eens wat op, net als bij al die reizen en plechtigheden.

Maar ken je Máxima daardoor dan ook? Nee. Het is de officiële Máxima, de buitenkant, die zichtbaar is. Ook al zie of hoor je misschien net iets meer dan het publiek – Máxima in haar hotelkamer in Oeganda in een stoel om haar haar te laten doen, Alexander en Máxima die woorden hebben in Polen, een scherpe uitval omdat iets niet naar wens gaat – de échte Máxima krijg je niet te zien.

Vergelijk het met een puzzel van honderden stukjes. Je krijgt een indruk van het geheel, maar je hebt niet alle stukjes, dus in detail zie je het nooit. En dat geldt natuurlijk voor de meeste mensen met wie Máxima beroepsmatig in aanraking komt, al zullen verschillende mensen verschillende stukjes zien – de chauffeur en nanny zien heel andere zaken dan de collega in de Raad voor Microfinanciering.

Maar hoe is Máxima dan? Een veel gehoorde vraag. Vriendelijk, maar niet per se aardig, antwoord ik wel eens. Het is ook geen klacht, of minpunt, het is slechts een observatie. Wat is het verschil vroeg een collega recentelijk. Máxima is beleefd en voorkomend. Ook daags nadat je voor ophef hebt gezorgd met een artikel over een foto van haar met bril (een foto die overigens ontbreekt op de tentoonstelling in Apeldoorn, een gemiste kans!).

Ze knikt of zegt gedag, geeft soms een knipoog ter herkenning, neemt bij vraaggesprekken tijd om te antwoorden, wenst iedereen een goede thuisreis bij vertrek. Het is natuurlijk ook professioneel, maar ze wekt niet de indruk te acteren. Het is echt. Maar is ze daarmee ook aardig? Aardig gaat een stapje verder. Dat is iets persoonlijker, spontaner, niet voorgekookt.

Een voorbeeld: in oktober 2005 tijdens een vaartocht met een boot op de Mekong rivier in Ho Chi Minhstad werd ook lunch geserveerd. De verslaggever mocht mee en kon toekijken hoe Willem-Alexander over van alles en nog wat werd bijgepraat. Tijdens het eten echter kwam hij een praatje maken – niet alleen over deze trip, maar ook over andere zaken. Gewoon belangstellend. Later op de dag was er een formeel persgesprek, toen ging het weer alleen over waterbeheer.

Dat is voor mij het verschil tussen vriendelijk en aardig. Zulke momenten zijn er door de jaren heen ook geweest met andere leden van de familie – maar niet met Máxima, al stopt ze wel als ze je op straat tegenkomt om even te vragen hoe het gaat.

Het is natuurlijk ook helemaal niet erg dat ze afstand bewaart. Het contact is immers ook louter beroepsmatig. Het is voor beide partijen in de eerste plaats ‘werk’. Dat klinkt kil, maar dat is het niet. Wanneer zie ik Máxima? Als ze een tentoonstelling opent zoals in Apeldoorn of wanneer ze de Appeltjes van Oranje uitreikt en een toespraak houdt, zoals op haar verjaardag (!) dinsdag.

Inderdaad, alleen wanneer ze aan het werk is. Dat is voor haar ook het moment dat zij de pers en  fotografen tegenkomt: ieder in zijn of haar rol, ieder met zijn of haar taak. En dat is dan ook meteen de reden dat ik op die andere veelgestelde vraag nooit antwoord geef: wat vind je van Máxima? Dat doet niet ter zake, andersom wil ik het geloof ik ook niet weten.

En de lezers van de GPD-kranten, voor wie ik in de eerste plaats haar werkzaamheden beschrijf, moeten ook hun eigen oordeel kunnen vellen en hun eigen mening kunnen vormen. Als aanvulling daarop kan het ook geen kwaad goed te kijken naar de NOS-documentaire over Máxima. Daarmee worden weer een paar puzzelstukjes ingekleurd, ook voor de verslaggever. Aanbevolen! © HJ

Verrassend resultaat van een brainstorm gesprek

Het is geen excuus, maar ik dacht dat de collega van dagblad De Gelderlander slechts wilde brainstormen over Koninginnedag toen hij vorige week donderdag – vlak voor het koninklijk huwelijk in Londen – opbelde. Centrale vraag: zou het bezoek aan Limburg de laatste Koninginnedag worden/zijn? Op de antwoorden zou hij nog kauwen.

Ik was verrast de weerslag van het gesprek terug te lezen in de krant van vrijdag 29 april – fraai aangekondigd op de voorpagina met een reeks oranjeballonnen met vragen, naast een foto van Willem-Alexander: Koningsdag? Vorstendag? Willemsdag? Oranjedag? 30 april?

Het artikel kreeg de kop ‘Niemand weet hoe Willem IV het gaat doen’. Dat was inderdaad de kern van de boodschap die was meegegeven aan de collega. Al zou ik nooit spreken van ‘Willem IV’. Het kan net zo goed koning Willem-Alexander worden. Het is namelijk net als met het vermeende roken van koningin Beatrix: iedereen neemt maar voetstoots aan dat het zo is, zonder echter te weten of het ook klopt.

Enfin, een verkorte versie van het artikel – met correcties.

 
NIJMEGEN - ,,Wie zegt dat ie het weet, liegt”, stelt royaltyverslaggever Hans Jacobs beslist. Volgens Jacobs, die sinds jaar en dag voor onder meer deze krant het koningshuis volgt, weet niemand wanneer koningin Beatrix troonsafstand zal doen en de scepter aan prins Willem-Alexander doorgeeft. Niemand behalve zijzelf. (In het artikel worden ook de ‘kroonprins’ en een handjevol vertrouwelingen toegevoegd, maar dat klopt niet.)

,,Maar hoe gaat dat? De media willen een verhaal. Dus duiken er steeds geruchten op. Onlangs nog wist Privé het zeker dat het op 27 april, de verjaardag van Willem-Alexander, bekend zou worden gemaakt. Ze hadden ‘keiharde aanwijzingen’. Er gebeurde niets. De aanwijzingen bleken niets anders te zijn dan de aanschaf van een ander type hofauto.” (En de plek die Beatrix innam bij de familiefoto in Lech..!)

Oranje-watcher (!) Jacobs brandt dan ook zijn vingers niet aan voorspellingen. Hij wil wel praten over waarschijnlijkheden (maar dan wel off the record, als informatie voor de collega). Zo verwacht hij niet dat Beatrix, die 31 jaar op de troon zit, voor december iets zal aankondigen. Die maand (het moet oktober/november zijn) gaat ze op bezoek naar de Antillen en, zegt hij, daar wil ze niet heen als scheidend staatshoofd. ,,En misschien wil ze in 2012 ook nog als regerend vorstin aanwezig zijn bij het jubileum van haar Britse collega Elizabeth.”

In 2013 viert Nederland het tweede eeuwfeest van de monarchie. Zou dat een moment voor een wisseling van de wacht kunnen zijn? Jacobs: ,,Beatrix wordt dat jaar 75. Een mooie leeftijd. Maar vergeleken met Elizabeth is ze jong, vind je niet? Dus veel zegt dat niet.” Mocht Beatrix voor de kerst meedelen dat ze ermee ophoudt, dan rest genoeg tijd voor een troonswisseling op of rond 30 april van het volgend jaar, zegt Jacobs. Willem-Alexander zou dan op Koninginnedag 2012 kunnen worden ingehuldigd, zoals Beatrix op 30 april 1980 haar moeder Juliana opvolgde.

Hoe dan ook zal Koninginnedag in zijn huidige vorm dan ophouden te bestaan. De dag krijgt waarschijnlijk een andere naam: Koningsdag of Koningdag. Willemsdags? Daar zal zeker al over zijn nagedacht, maar ook hier geldt: wie het weet, mag het zeggen. (volgt citaat van Michiel Zonnevylle van de Bond van Oranjeverenigingen). Over de datum waarop ‘Koningsdag’ wordt gevierd wil Jacobs wel speculeren. ,,Het lijkt me dat het zo blijft. Willem-Alexander eert daarmee zijn grootmoeder Juliana – het was haar verjaardag – en hij toont dat hij in een traditie staat. Bovendien heeft hij zo geen ‘gedonder’ op zijn eigen verjaardag.”

Volgens Jacobs zal de aard van de feestelijkheden onder Willem-Alexander (de krant gebruikt Willem IV) veranderen. ,,Hij heeft nog kleine kinderen, waarmee je niet gemakkelijk door twee provincieplaatsen gaat wandelen. Mogelijk kiest hij voor een defilé, zoals zijn oma, maar dan elk jaar in een andere gemeente. Uit oogpunt van veiligheid zou dat een goede keuze zijn.” (Zonnevylle ziet graag een tweedaagse festiviteit). Bron: De Gelderlander