Staatsbezoeken Luxemburg, VAE, Oman 2012

Programma staatsbezoeken

Het volledige programma van de staatsbezoeken is terug te lezen op de Agenda pagina van Royalblog

Rutte: 'Wat zij zegt, zeg ik'

Minister-president Mark Rutte vindt dat het kabinet koningin Beatrix meer dan voldoende politieke rugdekking heeft gegeven tijdens haar staatsbezoeken aan de Verenigde Arabische Emiraten en Oman. Het verwijt van de oppositie dat zij in Oman een politiek getinte uitspraak zou hebben gedaan omdat zij zich niet door Rutte gesteund voelde, vindt hij niet terecht.  

De ministeriële verantwoordelijkheid is zeer goed genomen door minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal, die direct na de eerste ophef over het dragen van hoofddoekjes in een moskee de media te woord stond, zei Rutte vrijdag na afloop van de ministerraad. ,,Het is goed om gelijk klare wijn te schenken.''

Rutte bestrijdt dat de koningin een politieke uitspraak had gedaan door de stelling dat hoofddoekjes symbool zijn voor vrouwenonderdrukking 'echte onzin' te noemen. ,,De koningin doet geen politieke uitspraken. Alle gedragingen vallen altijd onder de ministeriële verantwoordelijkheid, en daarmee zijn ze altijd ">politiek gedekt'', zei Rutte. ,,Wat zij zegt, zeg ik.''

Volgens de premier was de uitspraak van de koningin over de hoofddoekjes 'zeer adequaat'. Van een
aanval op de PVV was volgens hem geen sprake. ,,Ze heeft een feitelijke vraag beantwoord.'' © GPD

Van het goede gevoel na staatsbezoek is niets meer over

Het werk van een royaltywatcher kent vele mooie momenten. Het staatsbezoek aan Oman was zo’n hoogtepunt. Mooi land, mooie en vriendelijke mensen, leuk programma, veel mogelijkheden om verslag te doen (nooit genoeg natuurlijk, maar ja, ze vinden me wat dat betreft al een zeur), een koningin in topvorm, kortom: zeer tevreden.

Met zo’n tevreden gevoel zijn donderdag na het persgesprek en de ontmoeting met de Nederlandse gemeenschap vanuit het Al Bustan hotel aan de rand van Muscat ook de laatste stukken naar Nederland verstuurd. De koningin had weloverwogen gesproken bij het ontspannen en vrolijke ‘vragenuurtje’. Zaak dus om haar woorden ook weloverwogen en zorgvuldig weer te geven. Hoofddoekjes zijn tegenwoordig een (over)gevoelig onderwerp.

Maar zorgvuldig formuleren zorgt niet voor een lekker pakkend nieuwsbericht. Zoals teveel bochten in een rivier niet voor snelle afwatering zorgen. Het is de taak van een eindredacteur om het artikel als het ware te ‘kanaliseren’. Korter waar kan, beter waar nodig, zonder de oorspronkelijke inhoud geweld aan te doen natuurlijk. En bij dat laatste is het donderdag mis gegaan. Met desastreuze gevolgen, althans in mijn ogen.

Dat het mis ging, bleek bij terugkeer in het hotel en het bekijken van berichten in andere media. De Volkskrant pakte flink uit over ‘terugslaan van de koningin’. NRC deed een duit in het zakje, GroenLinks dacht aan het bevragen van de minister-president en ook de PvdA had meteen een reactie klaar. Zo was het mediacircus weer volop aan de gang. Maar: de uitspraak van de koningin luidde niet zoals overal weergegeven.

Een rondje bellen met Nederland bracht de oorzaak aan het licht: het nieuwsbericht was aangescherpt, maar het antwoord van de koningin over de symboliek van de hoofddoek als teken van onderdrukking (echt onzin) was nu gekoppeld aan de vraag wat ze van alle commotie vond (niets).

In de daarop volgende minuten is de telefoonrekening behoorlijk omhooggeschoten. Er is een nieuw bericht uitgegaan, met de juiste formulering. In een tijd van internet en snel reageren is die verbetering echter niet overal opgepikt. Hier in de Arabische wereld weten ze als nergens anders dat je de geest niet meer in de fles krijgt. Gelukkig hadden de collega’s die ook bij het persgesprek aanwezig waren hun redacties al laten weten dat de koningin toch echt alleen over de symboliek had gesproken en niet over de PVV of de commotie.

Van het goede gevoel aan het einde van een bezoek is echter niets meer over. Gelukkig echter schijnt de zon hier nog wel en kan ik nog een weekeinde aan de Golf verblijven, al is het dan niet meer in Oman. HJ

Beatrix kiest woorden zorgvuldig

Een aanval op de PVV was het zeker niet, maar koningin Beatrix wilde donderdagmiddag in de Omaanse hoofdstad Muscat toch wel kwijt dat ze het echt onzin vond dat de partij van Wilders meende dat ze de onderdrukking van vrouwen legitimeerde door haar hoofd te bedekken bij moskeebezoek. Van onderdrukking van vrouwen was in elk geval in ‘deze streek’ geen sprake. De koningin had met de sjaal om haar hoed slechts eerbied en respect willen tonen, zoals dat hoort.

Minister-president Mark Rutte antwoordde dat donderdag ook de zondag gestelde vragen van de PVV. ,,Je past je aan”, aldus Beatrix. Dat had ze graag gedaan, een probleem was het niet. Dat er ophef was ontstaan over haar kledingkeuze bij het moskeebezoek in Abu Dhabi – ze koos donderdag voor eenzelfde dracht bij het bezoek aan de Sultan Qaboos moskee in Muscat – had Beatrix niet verrast. Er was tegenwoordig nog maar weinig dat haar verrastte, zo vertelde de koningin in een gesprek met de pers aan het slot van de staatsbezoeken aan de Emiraten en Oman. Ze koos haar woorden zorgvuldig. Het laatste wat ze wilde was weer voor commotie zorgen.

De vorstin kreeg bijval van haar zoon en schoondochter. Uit de gesprekken van de afgelopen dagen was wel duidelijk geworden dat in Abu Dhabi juist de jongens op hun tellen moeten passen omdat ze links en rechts worden voorbijgestreefd door vrouwen, die op de universiteit driekwart van de plaatsen inpikken. Bij startende ondernemers is het al niet anders, wist prinses Máxima. ,,Niet alle Golfstaten zijn hetzelfde”, verduidelijkte ambassadeur Stefan Wersch later. Wat voor Saoedi-Arabië geldt – hij noemde het land niet bij naam – is niet automatisch ook van toepassing op bijvoorbeeld Qatar, Oman of de Emiraten.

Koningin Beatrix prees de openheid bij de ontmoetingen met vertegenwoordigers uit de Omaanse samenleving. Kritische opmerkingen bleven niet achterwege en sultan Qaboos had geluisterd naar de protesten van vorig jaar. Het parlement heeft meer zeggenschap gekregen bijvoorbeeld, maar dat proces was voor die tijd al in gang gezet wist de koningin. De ‘wake up call’ van de demonstraties, onder meer in het door haar bezochte Sohar, heeft slechts voor versnelling gezorgd. Het internationaal maritiem college dat woensdag op het programma stond, heeft nu een studentenraad – het eerste van het land. ,,Er wordt naar ons geluisterd”, zei student Ishmael daar tevreden.

Oman is ook bereid om naar Nederland te kijken voor goede voorbeelden. Zo was SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan gelijk met de koninklijke bezoekers in het land om uitleg te geven over het even vaak geprezen als verfoeide poldermodel. Dat is voor een land als Oman waar de sultan eigenlijk alles bepaalt, een nieuw en gewaagd concept: meepraten en overleggen tot er overeenstemming is. De koningin had her en der ook uitleg gegeven zo vertelde ze, terwijl ze ook veel plezier had beleefd aan de gesprekken met sultan Qaboos. ,,Een bijzondere man”, zo omschreef ze hem desgevraagd.

Zijn methode om de bevolking te raadplegen door in een tent het land door te reizen, vonden Beatrix en Willem-Alexander evenwel niet zo geschikt voor Nederland. Ontmoetingen met burgers waren er al dagelijks, en de afstanden waren thuis toch anders dan in Oman. © GPD

Koningin in maart op staatsbezoek naar Luxemburg

Koningin Beatrix gaat in maart op herhaling. Ze bezoekt dan voor de tweede keer in haar bijna 32-jarige regeringstijd het groothertogdom Luxemburg. Dat was in 1981 ook de eerste bestemming van de koningin en prins Claus na de inhuldiging van Beatrix in april 1980. Luxemburg is niet het eerste land dat de koningin twee keer bezoekt. Ook België, India, Noorwegen en Duitsland (geen nieuwe koning natuurlijk, maar wel 'nieuw land') zagen haar al twee keer langskomen.

Vorsten bezoeken in de regel een land maar één keer tijdens hun regeerperiode. Maar na een troonswisseling, wanneer de nieuwe koning van een land zijn rondje staatsbezoeken heeft gemaakt, is het gebruikelijk een tegenbezoek af te leggen. De in 2000 aangetreden groothertog Henri kwam in 2006 op staatsbezoek in Den Haag. Het staatsbezoek aan Luxemburg wordt het 52ste van koningin Beatrix en ook voor later dit jaar worden (staats)bezoeken voorbereid. HJ

Koningin heeft geen moeite zich aan te passen

Diplomatiek maar gedecideerd heeft koningin Beatrix donderdagmiddag gereageerd op de ophef die eerder deze week in politiek den Haag ontstond over het dragen van passende hoofdbedekking bij het bezoek aan de Sjeik Zayed moskee in Abu Dhabi. Echt onzin vond ze de bewering van de PVV dat ze daarmee de onderdrukking van vrouwen legitimeerde. In eerste plaats was er van onderdrukking in deze streek geen sprake en daarnaast had de koningin slechts respect en eerbied betoond.

Ze had er geen enkele moeite mee zich aan te passen, zo benadrukte Beatrix, die ook in Oman een sjaal droeg. Ze kreeg bijval van prins Willem-Alexander en prinses Máxima. Vrouwen spelen zowel in de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) en Oman een vooraanstaande rol. Het zijn de jongens die zich in Abu Dhabi zorgen moeten maken stelde Máxima. Driekwart van de universiteitsbevolking is vrouwelijk, en ook bij de startende ondernemers is de meerderheid vrouw.

Dat in Den Haag opwinding was ontstaan had de koningin niet echt verrast. Met een diepe zucht vroeg ze zich af waar ze zich tegenwoordig nog door moest laten verrassen. Liever sprak ze over de enorme ontwikkeling die zowel Oman als de VE in korte tijd hebben doorgemaakt. Ze was ook blij dat het vorig jaar uitgestelde bezoek zo snel weer op de agenda kon worden gezet. Er waren veel ontwikkelingen ten goede, en ook met gastheer sultan Qaboos – een heel bijzondere man, met een bijzondere visie voor zijn land, aldus de koningin - had ze vrij van gedachten kunnen wisselen.

De protesten van vorig werden gezien als ‘wake up call’, en hebben er onder meer toe geleid dat het parlement nu meer bevoegdheden heeft. Oman heeft ook gevraagd naar de voordelen van het Nederlandse poldermodel. Ze vragen zelf om advies, aldus Willem-Alexander. En naast SER-voorzitter Alexander Rinnooy Kan had ook de koningin voorlichting gegeven over het polderen zo vertelde ze. Bij de ontmoetingen met Emirati en Omani waren ook kritische noten gekraakt, en hadden haar geholpen een beter beeld te krijgen van de Golf-samenlevingen. ,,We hebben er veel aan gehad.”

In haar slotwoord aan het einde van de ontmoeting met de Nederlandse gemeenschap sprak Beatrix van een paradijselijke ontvangst, die in feite pas een maand geleden op touw is gezet. HJ

Dankwoord Beatrix en primeur Radio Kamer Filharmonie

De met opheffing bedreigde Radio Kamer Filharmonie heeft donderdagmiddag voor een primeur gezorgd bij de ontmoeting van koningin Beatrix met de Nederlandse gemeenschap in Oman. Het gezelschap, dat was uitgenodigd om woensdagavond een uitvoering te geven voor sultan Qaboos, speelde nu ook bij het treffen van Nederlanders en Oranjes in het Al Bustan hotel. Een muzikale begeleiding van het Wilhelmus was bij de 50 eerdere staatsbezoeken nog niet voorgekomen.

De Radio Kamer Filharmonie kreeg daardoor toch nog een groot publiek. Het is gebruikelijk dat de koningin haar gastheren een voorstelling (dans, muziek) aanbiedt als tegenprestatie voor de ontvangst en het staatsbanket bij een staatsbezoek. In Duitsland trad vorig jaar het Koninklijk Concertgebouworkest op in de Berliner Philharmonie. Maar in Oman ontvangt de sultan liever aan huis. Vandaar dat het concert van de Filharmonie achter gesloten deuren in het paleis plaatsvond. Het publieke optreden was nu voor ‘eigen publiek’.

 

De koningin - de audio is niet zo goed - bedankte de ambassade voor het tweemaal voorbereiden en organiseren van een staatsbezoek. Ze vertelde over haar indrukken en ervaringen bij het bezoek aan Oman, waar ze had genoten van een bijna paradijselijke gastvrijheid. © HJ

Echt onzin, hoofddoek geen onderdrukkingsmiddel

Koningin Beatrix heeft donderdagmiddag in een gesprek met de Nederlande media voor het eerst gereageerd op de commotie die eerder deze week ontstond toen zij bij een bezoek aan de Grote Moskee in Abu Dhabi een sjaal om haar hoed drapeerde. Afkeuringswaardig meende de PVV, die in de hoofddoek een symbool ziet van onderdrukking van de vrouw. Echt onzin zei koningin Beatrix gedecideerd.

Al was het alleen maar omdat in deze streek vrouwen helemaal niet worden onderdrukt. Het dragen van de hoofdbedekking had de vorstin geen probleem gevonden, ze toonde ermee aan eerbied te hebben voor de religie van het gastland. Dat had ze graag gedaan.

Ook bij het bezoek aan de Sultan Qaboos moskee in Muscat donderdagmorgen droeg de koningin een sjaal. Dat er ophef was ontstaan over het moskeebezoek had de koningin niet echt verrast. Waar moet ik me tegenwoordig nog door laten verrassen zei Beatrix met een diepe zucht. Maxima voegde toe dat in de Emiraten en Oman eerder de jongens zich zorgen moeten maken. in Abu Dhabi is tweederde van de studenten vrouw en zeventig procent van de nieuwe ondernemers ook. HJ

Koninklijk bezoek aan de Sultan Qaboos moskee

 

* Bij het vertrek

Koningin houdt ook in Oman hoofd bedekt in moskee

Koningin Beatrix draagt donderdagmorgen bij haar bezoek aan de grote moskee van Oman in Muscat een rode sjaal over haar hoed. Daarmee houdt zij zich evenals begin deze week in Abu Dhabi aan de kledingvoorschriften voor het bezoeken van een moskee. Ook prinses Máxima heeft haar hoofd bedekt.

De visite aan de naar Sultan Qaboos vernoemde moskee is het voorlaatste onderdeel van het driedaagse staatsbezoek aan Oman. De hoofdbedekking van de koningin was zondag aanleiding voor de PVV om Kamervragen te stellen. De partij van Geert Wilders associeerde het met de onderdrukking van islamitische vrouwen. Volgens minister Uri Rosental van Buitenlandse Zaken paste Beatrix zich slechts aan de lokale conventies en gebruiken aan, zoals ze dat bijvoorbeeld ook doet bij het bezoek aan synagoge of kathedraal

De Sultan Qaboos moskee behoort met die van Abu Dhabi tot de grootste en fraaiste van de wereld. De koningin, die tijdens het 51ste staatsbezoek uit haar regeringstijd wordt vergezeld door prins Willem-Alexander en prinses Máxima, heeft driekwartier uitgetrokken voor de visite. Het staatsbezoek zelf, dat in Omaanse ogen een groot succes was, wordt afgesloten met de ontvangst van in het land werkende en wonende Nederlanders. Ook praat Beatrix kort met de meegereisde pers.

HJ

'Mijn land. Mijn familie' - inspiratiebronnen Beatrix

Er zijn in de royaltyverslaggeving van die dagen die met gemak doordringen tot de top vijftig van meest bijzondere of memorabele dagen. 11 januari 2012 is zo'n dag. Alles perfect. 'Never mind' het om kwart voor vijf moeten opstaan. De oogst is bijzonder, de sfeer is uitstekend, het menu gevarieerd en de mogelijkheden zijn uniek. Deze dag verdient een lang en persoonlijk verslag, maar daar is nog even geen tijd voor. Daarom eerst maar een bijdrage van het ANP.

Het is soms best moeilijk om koningin te zijn. Dat vertelde koningin Beatrix woensdagmiddag in de Omaanse havenstad Sohar aan studenten van het maritiem college. Die gebruikten een gesprek over hun studie om zelf een aantal vragen af te vuren op de koninklijke bezoekers. 'Hoe is het om koningin te zijn' wilden ze weten en wat zouden de Oranjes altijd nog eens graag doen. ,,Jullie denken toch niet dat ik die vraag ga beantwoorden met de pers achter me zittend", antwoordde prins Willem-Alexander met een lach. ,,Zeilen in een dhow", uitte de koningin als wens.


De vraag over het koninginneschap vond Beatrix 'moeilijk' zei ze tegen de nieuwsgierige studenten, die hun vragen duidelijk vooraf hadden ingestudeerd en afgesproken. Het was in elk geval 'heel inspirerend' en een 'privilege', maar het had ook zijn moeilijke kanten aldus de koningin, zonder daar verder op in te gaan. Máxima en Beatrix werden door de drie studentes in het gezelschap gevraagd hoe het is om als vrouw een hoge positie te hebben. Een gevoelig thema in Oman, waar vrouwen meer mogelijkheden hebben dan in de omringende Arabische landen. ,,Ik had eigenlijk geen keuze", aldus de koningin.

 

* Fort Nakhal

,,Ik doe het werk dat mijn moeder deed, en mijn grootmoeder en haar vader. Het was een straat met eenrichtingsverkeer - a one way street", gaf ze aan dat haar bestemming al vroeg vastlag. Máxima verwees naar haar eigen burgerbestaan en loopbaan in de New Yorkse bankwereld. ,,Je moet je kansen pakken", adviseerde ze de studenten. En hoewel op dat moment rondom het gezelschap driftig op horloges werd getikt ten teken dat de tijd was verstreken, wilden de jongeren van geen wijken weten.

'Wat inspireert u', werd de koningin gevraagd. Na even nadenken kwam het antwoord 'mijn land', en daarna 'mijn familie'. Prins Willem-Alexander moest uitleggen waarom hij 'Prins van Oranje' is. Hij kreeg daarbij hulp van zijn moeder. ,,Met sinasappelen - oranges in het Engels - heeft het niets te maken", maakte ze meteen aan alle verwarring een einde. Dat oranje de nationale kleur is geworden vond ze vooral praktisch. ,,Het is niet zo'n algemeen gebruikte kleur, het valt op."


De studenten wilden nog wel even doorgaan, maar de helikopters die het gezelschap op de tweede dag van het staatsbezoek aan Oman  nog voor zonsondergang naar het historische fort Nakhal moesten vliegen, stonden al klaar. ,,We willen dat fort graag zien", verklaarde Máxima. De excursie was ook de moeite waard, met opzwepende traditionele zwaarddansen en een prachtig uitzicht. De koningin liet zich niet verleiden om mee te dansen, maar ze volgde wel Willem-Alexander en Máxima naar een toren voor een groepsfoto. Voor de ambassadeur de gedroomde apotheose van het bezoek. HJ

Het schip van de woestijn in het midden van de haven

Het schip van de woestijn In het midden van de vrijhandelszone van de haven van Sohar. Oud en nieuw ontmoetten elkaar woensdagmorgen in Oman op de tweede dag van het staatsbezoek van koningin Beatrix aan de Golfstaat. Folkloristische dansen en muziek en traditionele dracht omlijstten een presentatie van moderne technieken om zuinig om te gaan met water. Nederlandse bedrijven spelen daarbij een belangrijke rol, zo leerde de vorstin.

Zo kan een ogenschijnlijk eenvoudig meetapparaat in de grond in Oman aan een centrale in Nederland doorgeven hoe vochtig de grond is. Na een analyse van de meetresultaten kan een boer een seintje krijgen of er gesproeid moet worden of niet. ,,Kriijgen ze dat via een mobiele telefoon?", wilde Beatrix weten. Ja, want iedereen heeft hier een mobieltje, luidde het antwoord. ,,Behalve ik", aldus de koningin. ,,Maar jij bent ook geen boer", zei prins Willem-Alexander tegen zijn moeder.

 

Deze manier van werken kan besparingen op het watergebruik opleveren tot wel vijftig procent. ,,Dit kan het verschil uitmaken tussen wel of geen landbouw", stelde de prins tijdens de uitleg vast. De landbouw slurpt een groot deel van het Omaanse watergebruik op. Zuinig watergebruik en hergebruik van water door geavanceerde schoonmaakmethoden kunnen Oman vooruit helpen. HJ

Koningin op alle voorpagina's in Oman

Krantenrek bij tankstation langs de snelweg van Muscat naar Sohar, woensdag. Koningin Beatrix op de voorpagina's met sultan Qaboos.

Nederlandse 'drieslag' werkt in Golfstaat Oman

Alles lijkt vergeten en vergeven bij het staatsbezoek van koningin Beatrix aan Golfstaat Oman. Geen woord in de plaatselijke media over het uitstel van de visite in maart vorig jaar. Maar de kranten wijken dan ook niet snel af van de door de autoriteiten voorgehouden lijn. Dus is het ‘vriendschap met Nederland’ voor en na. Het is een toon die vicepremier Maxime Verhagen in een toespraak dinsdagavond ook overnam.

,,Het staatsbezoek is productief en plezierig. Het versterkt de banden tussen Oman en Nederland. Het zorgt voor nieuwe mogelijkheden, en het legt het fundament voor toekomstige samenwerking”, aldus Verhagen, die in Oman een handelsmissie leidt. De Nederlanse ondernemers maken graag gebruik van de aanwezigheid van koningin, prins Willem-Alexander en prinses Máxima om nieuwe overeenkomsten te sluiten. Over afvalverwerking, of beroepsonderwijs bijvoorbeeld.

Verhagen stond als toenmalig minister van Buitenlandse Zaken aan de basis van dit staatsbezoek, het derde koninklijke bezoek aan Oman sinds 2009 – de bewindsman telt dat ook het privé-etentje van het koninklijk gezelschap mee dat de plooien moest gladstrijken na het voor Oman onaangename en onverwachte uitstel vorig jaar vanwege de politieke onrust. Niet zo gek dat hij nu ook zo enthousiast is. Sultan Qaboos echter leek bij de verwelkoming van de Oranjes even opgetogen, zo merkten waarnemers bij de stadspoort van de Omaanse hoofdstad Muscat op. Aan de Golf zijn persoonlijke verhoudingen en ontmoetingen alles bepalend, dus de Nederlandse ‘drieslag’ (Willem-Alexander en Máxima waren in 2009 op bezoek) werpt zijn vruchten af.

De Omani’s kunnen de koninklijke belangstelling waarderen. De economische samenwerking met Nederland evenzeer. In de havenstad Sohar, waar de Rotterdamse haven grote belangen heeft, wordt koningin Beatrix dat vandaag (woensdag) getoond. De weg naar de haven is weer vrij. Vorig jaar bezetten demonstranten in Sohar de rotondes om onder meer te vragen om meer inspraak en werkgelegenheid. Die protesten zijn verstomd, mede door ingrijpen van sultan Qaboos die meer banen aanbood, lonen verhoogde en de regering een andere samenstelling gaf. © GPD; Foto: © RB POOL Robin Utrecht

Muscat: sfeer moet je zoeken in de soek

Muscat noemt zich de op een na schoonste hoofdstad van de wereld, koploper is het inderdaad kraakheldere Singapore. Maar dat Muscat, hoofdstad van Oman, zo hoog genoteerd staat moet mede te maken hebben met het feit dat er praktisch geen 'streetlife' is. En in een stad zonder mensen op straat is het natuurlijk makkelijk de boel schoon te houden…

Autoverkeer is er wèl zat op de wegen in het centrum van Muscat. Files zijn er niettemin nauwelijks; dankzij de breedte van de vaak door fleurige bloemperken van elkaar gescheiden wegen zoeft alles rustig voort. Maar de rust op het asfalt wordt dus duidelijk overtroffen door de rust op de stoepen, je ziet er bijna niemand!

Door Rob de Vries (GPD)

Gezellige flaneerstraten zoals je die in praktisch elke andere wereldstad aantreft, zijn er niet. Als je toch wat lokale sfeer wilt opsnuiven, dan moet je de Muttrah-soek induiken. Die heet de meest complete van het Arabisch schiereiland te zijn en dat zal best kloppen. Het is er druk met mannen in lang gewaad, de dishdarsha, met dat grappige ronde mutsje, de kumma, op het hoofd, en op hun buik de kris, een gekromde dolk. Die kris heet khanjar en hangt er eigenlijk alleen maar voor de show. Omaniërs zijn een vredelievend volk, geweld op straat kom je niet tegen. De vrouwen, geheel of beperkt gesluierd, dragen doorgaans donkere abaya's die van fijne zijde gemaakt zijn. Maar dat in Oman een wat mildere vorm van het Islamitisme wordt aangehangen dan in andere Arabische landen blijkt uit het feit dat vooral jongere vrouwen hun dracht met nogal wat blingbling oppimpen.

 
In de soek, in wezen één grote overdekte Oosterse bazaar, weten de locals moeiteloos de weg te vinden, ze snellen er doorheen. Voor buitenlanders is dat wat ingewikkelder. Op de ene plek in deze wirwar van straatjes en stegen zonder wegwijzers is het winkelstraatje niet meer dan een smalle corridor, een benauwende loopgraaf, op andere plaatsen zijn de straten breder. Er wordt in die soek van alles verkocht: kleding, schoenen, veel sieraden, tapijten, grote hoeveelheden parfum, en souvenirs. Daarbij ook soms fraai bewerkte khanjars. Leuk om zo'n kris mee naar huis te nemen, maar stop hem niet in je handbagage…

Gelukkig vind je na alle gedrentel altijd wel weer een uitgang uit de soek. Als je geluk hebt die naar de Corniche, de boulevard langs zee en haven. Daar tref je ook zo'n beetje de enige terrasjes van de stad, waar de lokale bevolking wat eet en drinkt (géén alcohol); een biertje of glaasje wijn is er ook niet voor de buitenlanders. Maar die kunnen daarvoor weer wel in hun hotel terecht. De Corniche leidt ook naar Mina Qaboos, de westelijke kant van de haven, waar de bouwstijl in dit wat levendiger stukje Muscat het meest authentiek is van wat je in Omans hoofdstad kunt tegenkomen. Echt Oosters met wat meer kleurtjes op de gevels, en wat meer frutsels, die bijdragen aan het ontspannen sfeertje. Daar is ook de vismarkt, met daarnaast de groenten- en fruitmarkt. Vooral de vismarkt is een bezoekje waard.

Voor de rest valt de stad vooral op door z'n consequent doorgevoerde doorgaans witgeverfde laagbouw, een gebouw dat meer dan vier etages telt, is een absolute uitzondering. Oman wil beslist niet op Dubai lijken met z'n futuristische maar weinig Arabische architectuur. In Oman is horizontaal gebouwd, geen wonder dat deze tussen bergen gelegen voormalige oasestad een lengte van niet minder dan 50 kilometer heeft. Strak van stijl is ook een van de grootste toeristische attracties van Muscat, de Sultan Qaboos Grand Mosque. Sultan Qaboos is al sinds begin jaren zeventig de heerser in dit land, nadat hij z'n conservatieve vader verbande en kon profiteren van het vinden van olie om Oman op z'n land in de vaart der volkeren op te stoten.

De Grote Moskee is een immens groot gebouw, en niet alleen een bezienswaardigheid voor toeristen maar ook voor de bevolking. Tussen hoe beide groepen er uit moeten zien om naar binnen te komen, wordt geen onderscheid gemaakt. Mannen moeten een lange broek dragen, vrouwen moeten hun armen en benen totaal bedekken en ook een hoofddoek dragen die al het haar verbergt. En daar wordt streng op gecontroleerd! Meest imposante vertrek in de Moskee is de enorme gebedsruimte voor mannen; er kunnen er 6500 in, de vrouwen moeten het met veel minder doen… Het is een zaal met het grootste tapijt ter wereld (4200 vierkante meter!), waar een blauwe loper overheen loopt, zodat bezoekers dat kostbare kleed niet hoeven te betreden. De gebedsruimte is fraai versierd, met harmonisch kleurgebruik en ook de vele grote kroonluchters maken indruk op de bezoekers.

Behalve deze moskee heeft Muscat nog een paar forten en paleizen van de Sultan, plus enkele musea. Wat ook interessant is voor buitenlandse bezoekers is een zeiltochtje vanuit de
jachthaven naar Bandar Khiran waar gezwommen en gesnorkeld kan worden. En als je geluk hebt dan zie je er nog dolfijnen ook. Maar duidelijk is dat Muscat nu niet de ideale stad is om langdurig te verblijven. Daarvoor heeft de stad te weinig te bieden. Je moet het bij voorkeur beschouwen als uitvalsbasis om de rest van het interessante land, de woestijn, de bergen, de wadi's, te bezoeken. Niettemin: je voelt je in Muscat wèl op je gemak. De vaak intimiderende hoogbouw met van die mega-towers van glas en staal in de grote steden van andere Golf-staten vind je er niet, daardoor heeft Muscat ondanks z'n afmetingen iets rustigs en knus, je voelt je er snel vertrouwd en veilig. Maar avondlijk vertier buiten de (hotel)deur moet je er verder met een lampje zoeken… © GPD

Glazen schaal van Michel van Overbeeke voor sultan

Koningin Beatrix heeft dinsdagavond de eerste dag van haar veelbesproken staatsbezoek aan Oman afgesloten met een diner in het Al Alam paleis in de hoofdstad Muscat. Anders dan gebruikelijk werden er bij het door sultan Qaboos aangeboden banket geen toespraken gehouden. Vooraf werden wel geschenken en decoraties uitgewisseld.

De koningin gaf haar gastheer een ruim een glazen schaal met een doorsnede van ruim een meter, gemaakt door de Haarlemse kunstenaar Michel van Overbeeke. De koningin kreeg van de sultan de Orde van Al Said, prins Willem-Alexander de Orde van de Wedergeboorte en prinses Máxima de Orde van Sultan Qaboos (eerste klasse).

Eerder op de avond stak vicepremier Maxime Verhagen de loftrompet over resultaten van de handelsmissie die parallel loopt aan het staatsbezoek. Minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken gebruikte het staatsbezoek om met zijn Omaanse collega te praten over spanningen tussen de VS en Europa en Iran.

De Omaanse exclave, het in de Straat van Hormoez gelegen schiereiland Musandam, ligt slechts 55 kilometer van de kust van Iran. Het wapengekletter van Teheran en de dreiging de strategische Straat te sluiten, hebben direct invloed op Oman. HJ, Foto's: © RB POOL Robin Utrecht